Rośliny CITES

Z przyjemnością oddajemy Państwu przewodnik "Rośliny CITES". Stanowi on trzecią, ostatnią już część programu edukacyjnego, który dotyczy roślin w Konwencji Waszyngtońskiej (CITES), stworzonego w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Konwencja Waszyngtońska jest międzynarodowym aktem prawnym, który został podpisany i ratyfikowany przez Polskę ponad 15 lat temu i mimo częstych, spektakularnych akcji kończących się zatrzymaniem przemycanych roślin i zwierząt, świadomość jego założeń i sposobów działania jest ciągle niewystarczająca. Mamy nadzieję, że przewodnik "Rośliny CITES" choć w części wypełni tę lukę.

Niniejszy przewodnik nie jest kluczem do oznaczania roślin. W zamyśle ma być pierwszym źródłem wiedzy o różnorodności roślin CITES. Skonstruowany jest raczej na zasadzie katalogu, skupiającego głównie gatunki roślin, które znajdują się w załączniku I do Konwencji Waszyngtońskiej, z wyłączeniem gatunków drzew, szczegółowo opisanych we wcześniejszym przewodniku "Drzewa CITES. Klucz z płytą CD". Ograniczenie to zostało podyktowane w głównej mierze ogromną liczbą roślin chronionych przepisami Konwencji Waszyngtońskiej (w załączniku II znajduje się prawie 30 tys. gatunków!). Obok opisów gatunków i niektórych rodzajów (w przypadkach, gdy cały rodzaj objęty jest przepisami CITES) w przewodniku znajdują się także krótkie charakterystyki najważniejszych grup będących przedmiotem działania Konwencji Waszyngtońskiej. Nie zawsze są to formalne grupy systematyczne (np. rośliny mięsożerne). Opisy te dzielą przewodnik na naturalne części poświęcone m.in. kaktusom, wilczomleczom, storczykowatym etc. W nielicznych przypadkach, np. sukulentowych przedstawicieli rodzaju wilczomlecz (Euphorbia), opisane są przykładowe taksony, które najczęściej są przedmiotem handlu. Wynika to z dużego podobieństwa tych roślin - do ich oznaczenia zwykle niezbędna jest specjalistyczna wiedza botaniczna. W książce zawarliśmy także opisy kilku gatunków znajdujących się w załączniku II CITES. Ich dobór także nie jest przypadkowy - są to albo gatunki występujące w Polsce i będące przedmiotem handlu (np. miłek wiosenny lub śnieżyczka przebiśnieg), albo rośliny powszechnie znane i często legalnie dostępne (np. muchołówka amerykańska).

Staraliśmy się, aby niniejszy przewodnik był możliwie przyjazny dla Państwa, dlatego większość opisów jest opatrzona zdjęciami lub rycinami. Tam gdzie to możliwe, do obowiązujących nazw naukowych roślin (łacińskich) staraliśmy się wyszukać nazwy polskie, a opisy, napisane z konieczności dość formalnym, botanicznym językiem, będą z pewnością dużo bardziej zrozumiałe po lekturze dołączonego "Słowniczka botanicznego".

"Rośliny CITES" nie powstałyby bez pomocy wielu osób i instytucji, którym jesteśmy winni naszą wdzięczność: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wsparł przedsięwzięcie finansowo, Królewskie Ogrody Botaniczne Kew (Royal Botanic Gardens Kew) umożliwiły nam wykonanie i wykorzystanie wielu zdjęć roślin objętych przepisami CITES, zdjęcia wypożyczyli nam także znawcy roślin sukulentowych - Bożena Dubielecka i Maurizio Sajeva.

Mariola Kukier-Wyrwicka, Hanna Werblan-Jakubiec i Marcin Zych
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Aby uruchomić przewodnik na własnym komputerze należy pobrać z naszej strony obraz dysku CD (Rosliny CITES.iso 9,5 MB) i wypalić płytę.

Rosliny CITES.iso pobierz