{"id":14082,"date":"2025-04-16T13:21:01","date_gmt":"2025-04-16T11:21:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=14082"},"modified":"2025-04-17T21:04:49","modified_gmt":"2025-04-17T19:04:49","slug":"tulipany","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/tulipany\/","title":{"rendered":"Tulipany"},"content":{"rendered":"\n

Tulipany zajmuj\u0105 pierwsze miejsce na li\u015bcie uprawianych na \u015bwiecie ro\u015blin ozdobnych. Sk\u0105d przyby\u0142y do Europy? Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce malarsko uwiecznione na niezliczonych barokowych obrazach, sta\u0142y si\u0119 symbolem Holandii?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tulipa sylvestris<\/em> fot. Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Obecnie rodzaj Tulipa sp. obejmuje ok. 120 gatunk\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Stary \u015awiat, z czego trzy czwarte gatunk\u00f3w zasiedla centraln\u0105 Azj\u0119. Ciekawe jest, \u017ce tulipany nie wyst\u0119puj\u0105 w stanie dzikim w Nowym \u015awiecie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tulipa sylvestris<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Rozprzestrzenianie si\u0119 dzikich gatunk\u00f3w tulipan\u00f3w z ich ojczystych stron w g\u00f3rach Tienszan i Pamiro-A\u0142aju w kierunku p\u00f3\u0142nocnym zosta\u0142o zahamowane przez arktyczne zimno. Na po\u0142udniu ich zasi\u0119g obejmuje podn\u00f3\u017ce Himalaj\u00f3w i Kaszmir. Najbardziej zaawansowane migracje tulipan\u00f3w mia\u0142y miejsce w kierunku zachodnim, w czym pomogli im kupcy regularnie podr\u00f3\u017cuj\u0105cy z Azji Centralnej do Europy. Tulipany rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 w kierunku rzeki Syr-Daria, dalej w stron\u0119 pustyni Kara Kum, Hindukuszu i Turkmenistanu, dalej do Iranu i na Kaukaz. Stamt\u0105d przedosta\u0142y si\u0119 na Ba\u0142kany, z kt\u00f3rych pow\u0119drowa\u0142y do po\u0142udniowych kra\u0144c\u00f3w W\u0142och, Francji, Hiszpanii i w G\u00f3ry Atlas w P\u00f3\u0142nocnej Afryce. Zatrzymane na p\u00f3\u0142nocy przez zimno, na po\u0142udniu zosta\u0142y zatrzymane przez gor\u0105ce pustynie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Akwarelowa ilustracja Tulipa sylvestris<\/em> w I Cinque libri di piante. Manuskrypt utworzony przez Pietro Antonio Michiela w Wenecji, w latach 1550\u20131576<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

XIX wieczni podr\u00f3\u017cnicy odnajdywali te same dzikie gatunki tulipan\u00f3w z Kaszgarii i D\u017cungarii  w G\u00f3rach Tienszan. Niekt\u00f3re gatunki znalezione zosta\u0142y w Chinach, a\u017c 14 gatunk\u00f3w ro\u015bnie w g\u00f3rach Turcji, z kt\u00f3rych tylko cztery: T. armana, T. humilis, T. biflora i T. julia uwa\u017cane s\u0105 za natywne dla tych obszar\u00f3w. I to w\u0142a\u015bnie z Turcji, ojczyzny tulipan\u00f3w te pi\u0119kne kwiaty przyw\u0119drowa\u0142y do ogrod\u00f3w Europy. Francuski podr\u00f3\u017cnik Pierre Belon, kt\u00f3ry przebywa\u0142 w Turcji i krajach Lewantu w latach 1546-49 napisa\u0142, \u017ce nie ma na \u015bwiecie narodu bardziej ceni\u0105cego kwiaty i zakochanego w kwiatowych ornamentach ni\u017c Turcy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Najstarsza zachowana ilustracja Tulipa sylvestris<\/em> pochodzi z W\u0142och. Codex Kentmanus, rok 1549.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kolejni su\u0142tani zamawiali do swoich ogrod\u00f3w dziesi\u0105tki tysi\u0119cy cebulek tulipan\u00f3w i hiacynt\u00f3w pozyskiwanych z natury. Zdobywca Konstantynopola, Su\u0142tan Mehmed II( 1451-1481) zbudowa\u0142 dla siebie na jednym z siedmiu wzg\u00f3rz miasta pa\u0142ac Topkapi Saray. Pa\u0142ac otacza\u0142y wspania\u0142e ogrody, w kt\u00f3rych zatrudniono a\u017c 920 ogrodnik\u00f3w. Zachowa\u0142 si\u0119 precyzyjny opis gatunk\u00f3w kwiat\u00f3w z su\u0142ta\u0144skich ogrod\u00f3w: kana\u0142y z wod\u0105 i pawilony ogrodowe ocienia\u0142y posadzone w rz\u0119dach  wzd\u0142u\u017c linii brzegowej topole. Rabaty kwiatowe w su\u0142ta\u0144skim ogrodzie przyjemno\u015bci \u0142\u0105czy\u0142y: zimowity jesienne z fio\u0142kami, r\u00f3\u017ce z narcyzami i krokusami, perskie lilaki z tulipanami i innymi ro\u015blinami o fioletowych kwiatach. Rabaty najbli\u017cej pa\u0142acu by\u0142y obsadzone r\u00f3\u017cami, \u015bwi\u0119tymi kwiatami Islamu, kt\u00f3re wg legendy wyros\u0142y z potu proroka Mahometa. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tulipa sylvestris<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W kulturze arabskiej cenione by\u0142y tylko niekt\u00f3re kwiaty: hiacynty, r\u00f3\u017ce, \u017conkile, irysy, go\u017adziki i oczywi\u015bcie tulipany. Wywodz\u0105ce si\u0119 z j\u0119zyka perskiego, tureckie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce tulipana: lale – sk\u0142ada si\u0119 pisane po arabsku z tych samych liter co s\u0142owo Allah, dlatego kwiat ten by\u0142 niezmiernie wa\u017cnym i cz\u0119sto u\u017cywanym  symbolem religijnym.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Orient to \u015bwiat symboli, gdzie ludzie lubili wyra\u017ca\u0107 swoje uczucia po\u015brednio, a nie wprost. W kulturze orientu dwa kwiaty wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 symbolicznym znaczeniem. Jeden z nich to r\u00f3\u017ca, drugi to tulipan. R\u00f3\u017ca symbolizuje proroka Mahometa, a tulipan symbolizuje Allaha. Smuk\u0142y d\u0142ugi kwiat przypomina meczet, rozd\u0119ta na dole cz\u0119\u015b\u0107 korony kojarzy si\u0119 z kopu\u0142\u0105 meczetu, a w\u0105skie d\u0142ugie li\u015bcie przypominaj\u0105 minarety. Wed\u0142ug tradycji tulipany reprezentuj\u0105 jedno\u015b\u0107 Allaha, poniewa\u017c z nasiona wyrasta tylko jeden kwiat na pojedynczej \u0142odydze. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Perskie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce tulipana \u201c laleh\u201d tworz\u0105 te same litery co s\u0142owo \u201eAllah\u201d, dlatego kwiat ten by\u0142 i jest nadal niezmiernie wa\u017cnym i cz\u0119sto u\u017cywanym  symbolem religijnym. Jego stylizowana forma zdobi flag\u0119 Iranu. Laleh czytane od ty\u0142u oznacza p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc. P\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc jest symbolem flagi \u015bwiata islamskiego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dla wyeksponowania pi\u0119kna tulipan\u00f3w Turcy wymy\u015blili specjalny wazon o smuk\u0142ej szyjce, laledan, do kt\u00f3rego wk\u0142adano pojedynczy kwiat. Cenione by\u0142y w\u0105skie kwiaty o d\u0142ugich spiczastych p\u0142atkach. Holendrom bardziej podoba\u0142y si\u0119 kwiaty o szerokich koronach przypominaj\u0105cych czarki. W drugiej po\u0142owie XVII wieku zaprojektowali tulipanier\u0119, wazon o wielu w\u0105skich otworach, w kt\u00f3re wk\u0142adano pojedyncze kwiaty tulipan\u00f3w tak, aby ka\u017cdy z nich mo\u017cna by\u0142o obejrze\u0107 z dowolnej strony.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Od XVI wieku tulipan sta\u0142 si\u0119 centralnym, uniwersalnym i rozpoznawalnym motywem kultury osma\u0144skiej. Tulipan zacz\u0105\u0142 si\u0119 pojawia\u0107 jako motyw ozdobny na brokatowych materia\u0142ach, elementach uzbrojenia, na ceramice( fajansowe talerze z Iznik), a w szczeg\u00f3lno\u015bci na kaflach pokrywaj\u0105cych wn\u0119trza pa\u0142acu Topkapi i innych budynk\u00f3w osma\u0144skich. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tulipan turkiesta\u0144ski (Tulipa turkestanica<\/em>) \u2013 gatunek ro\u015bliny z rodziny liliowatych. Pochodzi ze \u015brodkowej Azji, z obszaru Turkiestanu i Kirgistanu.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce do XVI wieku tulipany poza terenami ich naturalnego wyst\u0119powania by\u0142y nieznane. Nie pojawiaj\u0105 si\u0119 jako motyw botaniczny w ozdobnych bordiurach \u015bredniowiecznych europejskich manuskrypt\u00f3w, ani na renesansowych obrazach w\u0142oskich mistrz\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

W 1559 roku botanik Conrad Gesner opisuje jako wielkie wydarzenie rozkwitni\u0119cie czerwonego tulipana rosn\u0105cego w Augsburgu w ogrodzie rajcy miejskiego Herwarta i jest to prawdopodobnie pierwszy opis tej ro\u015bliny w historii europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wielk\u0105 karier\u0119 jak\u0105 zrobi\u0142y w Europie tulipany zawdzi\u0119czaj\u0105 dw\u00f3m wybitnym postaciom, a byli to pracuj\u0105cy dla dworu cesarskiego w Wiedniu dyplomata Ogier Ghislain de Busbecq( 1522-1592) i botanik Carolus Clusius( 1526-1609). Obaj panowie studiowali na flamandzkim uniwersytecie w Leuven, a mi\u0142o\u015b\u0107 do rzadkich ro\u015blin scementowa\u0142a ich przyja\u017a\u0144.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Busbecq jako ambasador cesarski w Imperium Osma\u0144skim sp\u0119dzi\u0142 na su\u0142ta\u0144skim dworze w Konstantynopolu kilka lat(1554-1562). By\u0142 zapalonym kolekcjonerem. Nabywa\u0142 warto\u015bciowe r\u0119kopisy, rzadkie monety i ciekawe przedmioty r\u00f3\u017cnego rodzaju. Po\u015br\u00f3d jego najbardziej znanych odkry\u0107 by\u0142a pochodz\u0105ca z VI wieku kopia traktatu Dioskuridesa De Materia Medica, zawieraj\u0105cego kompendium wiedzy na temat zi\u00f3\u0142 leczniczych. Po namowie dyplomaty cesarz zakupi\u0142 to dzie\u0142o. R\u0119kopis ten jest obecnie znany jako Vienna Dioscurides.  W\u015br\u00f3d zachwycaj\u0105cych rzadkich okaz\u00f3w przywiezionych w baga\u017cach dyplomaty do Wiednia z egzotycznego Orientu znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cebulki tulipan\u00f3w, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 przekaza\u0142  Carolusowi Clusiusowi.  Pocz\u0105tkowo nikt nie zna\u0142 nazwy tej egzotycznej ro\u015bliny o niespotykanym uroku i niezr\u00f3wnanej urodzie. Nazywano j\u0105 r\u00f3\u017cnie: czerwon\u0105 lili\u0105, lilionarcyzem. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Tulipany w Ogrodzie Botanicznym UW<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tulipany w Ogrodzie Botanicznym UW<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tulipany w Ogrodzie Botanicznym UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Podobno zachwycony urod\u0105 nieznanych mu kwiat\u00f3w dyplomata zatrzyma\u0142 si\u0119, aby przyjrze\u0107 si\u0119 im bli\u017cej. Robotnicy pracuj\u0105cy na polu mieli na sobie turbany, kt\u00f3re przyozdobili kwiatami tulipan\u00f3w, wi\u0119c kiedy de Busbecq wskaza\u0142 na g\u0142ow\u0119 robotnika, pytaj\u0105c, co to jest, t\u0142umacz odpowiedzia\u0142 \u201etuliband\u201d, wskazuj\u0105c nakrycie g\u0142owy, a nie kwiat w\u0142o\u017cony mi\u0119dzy fa\u0142dy turbanu. To nieporozumienie da\u0142o pocz\u0105tek europejskiej nazwie ro\u015bliny. \u201c Lale\u201d zamieni\u0142o si\u0119 w \u201c tulipam\u201d. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Po wzmiance Ogiera Ghiselina de Busbecqa w pisemnej korespondencji z 1554 roku, nazwa \u201etulipam\u201d zacz\u0119\u0142a by\u0107 oficjalnie u\u017cywana dla kwiatu, a p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a przekszta\u0142cona w naukow\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105 nazw\u0119 \u201etulipa\u201d. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"Obrazek
Ilustracja z 1640 roku przedstawiaj\u0105ca odmian\u0119 \u201eSemper Augustus<\/em>\u201d dotkni\u0119t\u0105 pstro\u015bci\u0105, fot. Wikipedia, Creative Commons<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Po wieloletniej pracy dla zwi\u0105zanej z hiszpa\u0144skim dworem habsburskim rodziny Fugger\u00f3w, dla kt\u00f3rej niestrudzenie bada\u0142 flor\u0119 Hiszpanii i Portugalii, Carolus Clusius na pocz\u0105tku lat 70s XVI wieku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z Flandrii na dw\u00f3r cesarski w Wiedniu, gdzie od 1573 do 1577 pracowa\u0142 jako nadworny botanik cesarza Maksymiliana II, dla kt\u00f3rego za\u0142o\u017cy\u0142 ogr\u00f3d zio\u0142owy z ro\u015blinami leczniczymi. W 1573 r. cesarz mianowa\u0142 Clusiusa prefektem cesarskiego ogrodu medycznego w Wiedniu i cz\u0142onkiem Izby Cesarskiej. W wiede\u0144skim ogrodzie Clusius posadzi\u0142 cebulki tulipan\u00f3w, kt\u00f3re otrzyma\u0142 od Ogiera Gisleina de Busbeck. Clusius zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z tulipanami wcze\u015bniej. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce niekt\u00f3re z pierwszych tulipan\u00f3w w Europie przyby\u0142y do Antwerpii z przesy\u0142k\u0105 sukna mniej wi\u0119cej w po\u0142owie XVI wieku. Kupiec, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 cebulki tulipan\u00f3w dodane  jako bonus do partii materia\u0142\u00f3w ugotowa\u0142 je, my\u015bl\u0105c, \u017ce to cebula. Nie smakowa\u0142y mu wi\u0119c reszt\u0119 cebulek wyrzuci\u0142 do ogrodu. Carolus Clusius przypisuje Jorisowi Rye, kupcowi z Mechelen, kt\u00f3ry uratowa\u0142 niewielk\u0105 liczb\u0119 cebulek fakt, \u017ce m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 po raz pierwszy kwiaty tulipan\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c: \u201eTo dzi\u0119ki jego trosce i gorliwo\u015bci mog\u0142em p\u00f3\u017aniej zobaczy\u0107 ich kwiaty\u201d. By\u0142o to prawdopodobnie mi\u0119dzy 1564 a 1570 rokiem w ogrodzie Jorisa Rye\u2019a  w Mechelen we Flandrii. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Po \u015bmierci swojego patrona cesarza Maksymiliana II Clusius zosta\u0142 odwo\u0142any ze stanowiska w 1576 roku przez nast\u0119pc\u0119 tronu, cesarza Rudolfa II, kt\u00f3ry na terenie ogrodu zio\u0142owego za\u0142o\u017cy\u0142 uje\u017cd\u017calni\u0119 koni. Rudolf interesowa\u0142 si\u0119 alchemi\u0105, fascynowa\u0142a go mandragora. Posiada\u0142 kilka jej korzeni w kszta\u0142cie homunkulus\u00f3w, kt\u00f3re ubrane w jedwabne sukienki, u\u0142o\u017cone w ozdobnej szkatu\u0142ce nale\u017ca\u0142y do skarb\u00f3w cesarskiej kunstkamery. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Po opuszczeniu Wiednia pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych XVI wieku Clusius osiedli\u0142 si\u0119 i pracowa\u0142 we Frankfurcie nad Menem, gdzie zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie t\u0142umaczeniami( zna\u0142 biegle siedem j\u0119zyk\u00f3w), wydawa\u0142 w\u0142asne ksi\u0105\u017cki i prowadzi\u0142 rozleg\u0142\u0105 naukow\u0105 korespondencj\u0119. W 1592 roku Clusius otrzyma\u0142 nowe stanowisko, zosta\u0142 profesorem Uniwersytetu w Lejdzie, pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cej instytucji w Republice Holenderskiej. Uczelnia poprosi\u0142a Clusiusa o stworzenie ogrodu botanicznego, umo\u017cliwiaj\u0105cego badania nad ro\u015blinami. Chocia\u017c ogr\u00f3d( nadal istniej\u0105cy) koncentrowa\u0142 si\u0119 na ro\u015blinach leczniczych, Uniwersytet ze wzgl\u0119du na niezwykle wysok\u0105 pozycj\u0119 jak\u0105 Clusius osi\u0105gn\u0105\u0142 w \u015bwiecie naukowym, wydzieli\u0142 mu cz\u0119\u015b\u0107 terenu, na kt\u00f3rej s\u0142ynny botanik posadzi\u0142 swoj\u0105 legendarn\u0105 ju\u017c kolekcj\u0119 tulipan\u00f3w. Clusius stworzy\u0142 obszerny katalog tulipan\u00f3w we wszystkich znanych w\u00f3wczas gatunkach i odmianach, podzielonych na 34 osobne grupy wed\u0142ug koloru, kszta\u0142tu i czasu kwitnienia. Jego badania tulipan\u00f3w stanowi\u0105 podstaw\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej klasyfikacji. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jako pierwszy bada\u0142 zjawisko zmiany roz\u0142o\u017cenia barwy na p\u0142atkach tulipan\u00f3w w postaci pojawiaj\u0105cych si\u0119 smug i \u201c p\u0142omieni\u201d jak je w\u00f3wczas nazywano. Dopiero w XX wieku odkryto, \u017ce by\u0142y one wynikiem infekcji wirusowej przenoszonej przez mszyce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Chocia\u017c zachwyca\u0142y go zmienione, pe\u0142ne kolorowych smug tulipany, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce \u201e\u2026 ka\u017cdy tulipan zmieniaj\u0105cy w ten spos\u00f3b sw\u00f3j pierwotny kolor jest zwykle jako ro\u015blina s\u0142abszy i zamiera\u201d. Zinterpretowa\u0142 \u00f3w fakt w niezwyk\u0142y spos\u00f3b, napisa\u0142, \u017ce tulipany wiedz\u0105c, \u017ce umieraj\u0105 chc\u0105 zachwyci\u0107 po raz ostatni oczy swojego pana r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 kolor\u00f3w, jakby chcia\u0142y si\u0119 z nim po\u017cegna\u0107. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jego wk\u0142ad w rozw\u00f3j holenderskiego ogrodnictwa jest znacznie wi\u0119kszy. Sprowadzi\u0142 do Lejdy z basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego jaskier azjatycki, anemon wie\u0144cowy, irysy i \u017conkile. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W Holandii jest uwa\u017cany za ojca za\u0142o\u017cyciela ca\u0142ej bran\u017cy ogrodniczej zwi\u0105zanej z upraw\u0105 i handlem tulipanami, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 symbolem Holandii. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tulipany – fotografia prof. dr. Romana Kobendzy. Zdj\u0119cie wykonane w 1931 r.
Zdj\u0119cie pochodzi z Kolekcji Zbioru szklanych negatyw\u00f3w Kobendzy.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Autorka korzysta\u0142a z nast\u0119puj\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142:<\/p>\n\n\n\n

Anna Pavord \u201e The Tulip\u201d, Bloomsbury Publishing, 2000<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.dailysabah.com\/arts\/tulip-the-flower-lending-its-name-to-an-ottoman-period\/news<\/a> https:\/\/botany.edwardworthlibrary.ie\/herbals\/seventeenth-century\/carolus-clusius\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wraz z rokiem tematycznym \u2192 Artystyczny Botaniczny <\/strong>\u2192 prowadzimy cykl o inspiruj\u0105cej mocy ro\u015blin i ich wp\u0142ywie na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artyst\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

T\u0105 histori\u0105 podzieli\u0142a si\u0119 Ewa Szachowska<\/strong> \u2192 Pasjonatka ro\u015blin i historii sztuki z wykszta\u0142cenia jak i zami\u0142owania. Arteterapeutka, koordynatorka i autorka projekt\u00f3w edukacyjnych oraz wieloletnia wsp\u00f3\u0142pracowniczka Fundacji Arttransfer. Ro\u015blinnymi fascynacjami dzieli si\u0119 prowadz\u0105c spacery edukacyjne i warsztaty tematyczne w Ogrodzie Botanicznym UW od 2019 r.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":14104,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[],"knoweledge_categories":[161,69],"class_list":["post-14082","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","knoweledge_categories-artystyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"\nTulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tulipany zajmuj\u0105 pierwsze miejsce na li\u015bcie uprawianych na \u015bwiecie ro\u015blin ozdobnych. Sk\u0105d przyby\u0142y do Europy? Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce malarsko uwiecznione na niezliczonych barokowych obrazach, sta\u0142y si\u0119 symbolem Holandii? Obecnie rodzaj Tulipa sp. obejmuje ok. 120 gatunk\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Stary \u015awiat, z czego trzy czwarte gatunk\u00f3w zasiedla centraln\u0105 Azj\u0119. Ciekawe jest, \u017ce tulipany nie wyst\u0119puj\u0105 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-17T19:04:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1152\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/\",\"name\":\"Tulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-04-16T11:21:01+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-17T19:04:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg\",\"width\":2048,\"height\":1152},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tulipany\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tulipany\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Tulipany zajmuj\u0105 pierwsze miejsce na li\u015bcie uprawianych na \u015bwiecie ro\u015blin ozdobnych. Sk\u0105d przyby\u0142y do Europy? Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce malarsko uwiecznione na niezliczonych barokowych obrazach, sta\u0142y si\u0119 symbolem Holandii? Obecnie rodzaj Tulipa sp. obejmuje ok. 120 gatunk\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Stary \u015awiat, z czego trzy czwarte gatunk\u00f3w zasiedla centraln\u0105 Azj\u0119. Ciekawe jest, \u017ce tulipany nie wyst\u0119puj\u0105 […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-04-17T19:04:49+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1152,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/","name":"Tulipany - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg","datePublished":"2025-04-16T11:21:01+00:00","dateModified":"2025-04-17T19:04:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/WhatsApp-Image-2025-04-16-at-12.42.19-1.jpeg","width":2048,"height":1152},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tulipany\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tulipany"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/14082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14082"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=14082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}