{"id":15847,"date":"2025-06-24T10:51:04","date_gmt":"2025-06-24T08:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&#038;p=15847"},"modified":"2025-06-25T12:12:55","modified_gmt":"2025-06-25T10:12:55","slug":"janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/","title":{"rendered":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w<\/strong> (<em>Lilium martagon<\/em>) \u2013 to jedna z najpi\u0119kniejszych krajowych ro\u015blin, kt\u00f3ra zachwyca nie tylko wygl\u0105dem, ale i bogactwem kulturowych oraz przyrodniczych odniesie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kulturze ludowej Podhala lilia ta, znana pod nazw\u0105 \ud835\uddf9\ud835\uddf2\ud835\uddf9\ud835\ude02\ud835\uddf7\ud835\uddee, by\u0142a cenionym motywem zdobniczym. Jej kszta\u0142t pojawia\u0142 si\u0119 w rze\u017abie g\u00f3ralskiej \u2013 m.in. na sosr\u0119bach (ozdobnych belkach sufitowych) i drewnianych \u0142y\u017ckach. Motyw lilii z\u0142otog\u0142\u00f3w jest te\u017c istotnym elementem stylu zakopia\u0144skiego, wprowadzonego pod koniec XIX w. przez Stanis\u0142awa Witkiewicza. Wierzono, \u017ce ro\u015blina ta ma moc otwierania zamk\u00f3w, chroni przed demonami i jest sk\u0142adnikiem napoj\u00f3w mi\u0142osnych.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:45px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15850\" style=\"width:418px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509517729_1062750889365222_3317069802275341714_n.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. Monika Pyszna, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:41px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\ud835\uddd5\ud835\uddfc\ud835\ude01\ud835\uddee\ud835\uddfb\ud835\uddf6\ud835\uddf8\ud835\uddee \ud835\uddf6 \ud835\uddfa\ud835\uddfc\ud835\uddff\ud835\uddf3\ud835\uddfc\ud835\uddf9\ud835\uddfc\ud835\uddf4\ud835\uddf6\ud835\uddee<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w to bylina z rodziny liliowatych (<em>Liliaceae<\/em>), wyst\u0119puj\u0105ca naturalnie w Europie i Azji. W Polsce najcz\u0119\u015bciej spotykana jest w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kraju \u2013 w g\u00f3rach i na pog\u00f3rzu \u2013 na stanowiskach naturalnych w widnych lasach li\u015bciastych, zio\u0142oro\u015blach i zaro\u015blach. Preferuje gleby \u017cyzne, umiarkowanie wilgotne, wapienne i pr\u00f3chniczne, o dobrej przepuszczalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:47px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ro\u015blina ta osi\u0105ga wysoko\u015b\u0107 od 40 do 150 cm. Posiada sztywn\u0105, wzniesion\u0105 i nierozga\u0142\u0119zion\u0105 \u0142odyg\u0119, pokryt\u0105 charakterystycznymi purpurowymi plamkami. Z podziemnej, jajowatej cebuli o z\u0142ocisto\u017c\u00f3\u0142tych \u0142uskach wyrasta pionowa \u0142odyga zako\u0144czona kwiatostanem \u2013 cz\u0119sto w formie wiechy z\u0142o\u017conej z kilku do kilkunastu kwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:58px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15886\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15886\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0010.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15884\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15884\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0009.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15882\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15882\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0008.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15880\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15880\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0007.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15878\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15878\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0006.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15874\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15874\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/IMG-20250624-WA0004.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. M. Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:77px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\ud835\uddde\ud835\ude04\ud835\uddf6\ud835\uddee\ud835\ude01\ud835\ude06 \ud835\uddf6 \ud835\ude07\ud835\uddee\ud835\uddfd\ud835\ude06\ud835\uddf9\ud835\uddee\ud835\uddfb\ud835\uddf6\ud835\uddf2<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:33px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kwiaty pojawiaj\u0105 si\u0119 na prze\u0142omie czerwca i lipca, zgodnie z ludowym powiedzeniem \u2013 \u201eleluja kwitnie na \u015bwi\u0119tego Jana\u201d (24 czerwca). S\u0105 silnie zwisaj\u0105ce, o r\u00f3\u017cowopurpurowych, spiralnie wygi\u0119tych p\u0142atkach z ciemnymi kropkami. Maj\u0105 intensywny zapach, szczeg\u00f3lnie wieczorem i noc\u0105, co przyci\u0105ga nocne motyle (g\u0142\u00f3wnie z rodziny zawisakowatych), kt\u00f3re potrafi\u0105 pobiera\u0107 nektar z trudnodost\u0119pnych, \u015bliskich powierzchni kwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:33px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\ud835\uddd8\ud835\uddf8\ud835\uddfc\ud835\uddf9\ud835\uddfc\ud835\uddf4\ud835\uddf6\ud835\uddee \ud835\uddf6 \ud835\uddfc\ud835\uddf0\ud835\uddf5\ud835\uddff\ud835\uddfc\ud835\uddfb\ud835\uddee<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w jest gatunkiem chronionym prawnie w Polsce. Z uwagi na zanik siedlisk oraz nadmierne zbiory do cel\u00f3w ozdobnych, liczebno\u015b\u0107 jej populacji maleje, zw\u0142aszcza na ni\u017cu. Ro\u015blina jest r\u00f3wnie\u017c truj\u0105ca \u2013 zawiera alkaloidy i saponiny, cho\u0107 w przesz\u0142o\u015bci jej cebulki by\u0142y wykorzystywane jako pokarm \u2013 jedzone na surowo, gotowane lub pieczone.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:36px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\ud835\uddd6\ud835\uddf6\ud835\uddf2\ud835\uddf8\ud835\uddee\ud835\ude04\ud835\uddfc\ud835\ude00\ud835\ude01\ud835\uddf8\ud835\uddf6 \ud835\uddf8\ud835\ude02\ud835\uddf9\ud835\ude01\ud835\ude02\ud835\uddff\ud835\uddfc\ud835\ude04\ud835\uddf2 \ud835\uddf6 \ud835\ude00\ud835\ude06\ud835\uddfa\ud835\uddef\ud835\uddfc\ud835\uddf9\ud835\uddf6\ud835\uddf0\ud835\ude07\ud835\uddfb\ud835\uddf2<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rze\u017abie g\u00f3ralskiej odwzorowanie lilii bywa niezwykle realistyczne \u2013 niezale\u017cnie, czy wykonane w drewnie, metalu czy hafcie. W mitologii greckiej lilia mia\u0142a powsta\u0107 z mleka Hery, w rzymskiej by\u0142a po\u015bwi\u0119cona Marsowi. Symbolicznie wi\u0105zana z czysto\u015bci\u0105, niewinno\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105 duchow\u0105. Obecna w literaturze: pojawia si\u0119 m.in. w tw\u00f3rczo\u015bci Gabrieli Zapolskiej czy Doroty Ba\u0142uszy\u0144skiej-Srebro. W ezoteryce przypisuje si\u0119 jej wp\u0142yw na popraw\u0119 relacji mi\u0119dzyludzkich i wspomaganie kreatywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:66px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15852\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15852\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510457685_1062750896031888_7080883687307336388_n.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. Monika Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15854\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15854\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/506797933_1062750916031886_4693908069111567_n.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. Monika Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"15856\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15856\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/509345208_1062750902698554_4537681138510276266_n.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">fot. Monika Pyszna<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:88px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w uchodzi za ro\u015blin\u0119 wymagaj\u0105c\u0105, mo\u017cliwa jest tak\u017ce \ud835\ude02\ud835\uddfd\ud835\uddff\ud835\uddee\ud835\ude04\ud835\uddee \ud835\uddfc\ud835\uddf4\ud835\uddff\ud835\uddfc\ud835\uddf1\ud835\uddfc\ud835\ude04\ud835\uddee \u2013 najlepiej w p\u00f3\u0142cienistych miejscach, na glebach zasobnych w wap\u0144, przepuszczalnych i umiarkowanie wilgotnych.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:48px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z rokiem tematycznym \u2013 <strong>Artystyczny Botaniczny <\/strong>\u2013 prowadzimy cykl spacer\u00f3w o powi\u0105zaniach sztuki z Natur\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0105 histori\u0105 podzieli\u0142a si\u0119 <strong>Monika Pyszna<\/strong> \u2192 edukatorka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"featured_media":15848,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[162,107],"knoweledge_categories":[161,69],"class_list":["post-15847","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-artystyczny-botaniczny","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-artystyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w (Lilium martagon) \u2013 to jedna z najpi\u0119kniejszych krajowych ro\u015blin, kt\u00f3ra zachwyca nie tylko wygl\u0105dem, ale i bogactwem kulturowych oraz przyrodniczych odniesie\u0144. W kulturze ludowej Podhala lilia ta, znana pod nazw\u0105 \ud835\uddf9\ud835\uddf2\ud835\uddf9\ud835\ude02\ud835\uddf7\ud835\uddee, by\u0142a cenionym motywem zdobniczym. Jej kszta\u0142t pojawia\u0142 si\u0119 w rze\u017abie g\u00f3ralskiej \u2013 m.in. na sosr\u0119bach (ozdobnych [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-25T10:12:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/\",\"name\":\"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg\",\"datePublished\":\"2025-06-24T08:51:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-25T10:12:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg\",\"width\":800,\"height\":450},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w (Lilium martagon) \u2013 to jedna z najpi\u0119kniejszych krajowych ro\u015blin, kt\u00f3ra zachwyca nie tylko wygl\u0105dem, ale i bogactwem kulturowych oraz przyrodniczych odniesie\u0144. W kulturze ludowej Podhala lilia ta, znana pod nazw\u0105 \ud835\uddf9\ud835\uddf2\ud835\uddf9\ud835\ude02\ud835\uddf7\ud835\uddee, by\u0142a cenionym motywem zdobniczym. Jej kszta\u0142t pojawia\u0142 si\u0119 w rze\u017abie g\u00f3ralskiej \u2013 m.in. na sosr\u0119bach (ozdobnych [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-06-25T10:12:55+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/","name":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg","datePublished":"2025-06-24T08:51:04+00:00","dateModified":"2025-06-25T10:12:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/510861722_1062749996031978_6943403239920261755_n.jpg","width":800,"height":450},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/janowa-lilia-leluja-leliwa-czyli-lilia-zlotoglow\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Janowa lilia, leluja, leliwa \u2013 czyli lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/15847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15847"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=15847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}