{"id":17126,"date":"2025-08-19T13:41:20","date_gmt":"2025-08-19T11:41:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=17126"},"modified":"2025-08-19T14:09:49","modified_gmt":"2025-08-19T12:09:49","slug":"sloneczniki","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/","title":{"rendered":"S\u0142oneczniki"},"content":{"rendered":"\n

A czym dla Was s\u0105 s\u0142oneczniki? Wspomnieniem lata czy mo\u017ce ulubionym motywem w malarstwie? W czasach dzieci\u0144stwa kojarz\u0105 si\u0119 z latem i wakacjami. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tymczasem s\u0142oneczniki zwyczajne (Helianthus annus)<\/em> znano ju\u017c tysi\u0105ce lat temu. Jest to gatunek, kt\u00f3ry pochodzi z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej gdzie powszechnie by\u0142 u\u017cywany przez rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w teren\u00f3w dzisiejszego Meksyku i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych, a jego uprawa si\u0119ga oko\u0142o 3000 p.n.e. By\u0142 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em po\u017cywienia, oleju oraz materia\u0142u do produkcji barwnik\u00f3w. S\u0142onecznik mia\u0142 tak\u017ce znaczenie kulturowe i by\u0142 u\u017cywany w ceremoniach jako symbol si\u0142y. Do Europy trafi\u0142 po odkryciu Ameryki, prawdopodobnie w XVI wieku. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie W\u0119gry s\u0105 jednym z najwi\u0119kszych producent\u00f3w s\u0142onecznika w Europie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Vincent van Gogh, S\u0142oneczniki, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pod koniec XIX wieku ci\u0119te s\u0142oneczniki sta\u0142y si\u0119 bardzo popularnym kwiatem u\u017cywanym do dekoracji. By\u0142y te\u017c inspiracj\u0105 do namalowania przez Vincenta van Gogha \u201cS\u0142onecznik\u00f3w\u201d,<\/em> kt\u00f3re zna ca\u0142y \u015bwiat. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

A czy wiecie, \u017ce nie jest to jeden obraz – a cykl a\u017c 11 obraz\u00f3w pokazuj\u0105cych t\u0119 ro\u015blin\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Portret Van Gogha maluj\u0105cego s\u0142oneczniki, namalowany przez Gaugin’a<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

S\u0142oneczniki w swoich dzie\u0142ach uwiecznia\u0142 tak\u017ce Paul Gaugin, Claude Monet czy Gustav Klimt.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
S\u0142onecznik, Gustav Klimt<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W wielu kulturach kwiatostany s\u0142onecznik\u00f3w by\u0142y symbolem s\u0142o\u0144ca, nie bez znaczenia jest te\u017c jego nazwa \u0142aci\u0144ska czyli Helianthus od greckich s\u0142\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

Helios \u2013 oznaczaj\u0105ce \u201es\u0142o\u0144ce\u201d,<\/p>\n\n\n\n

Anthos \u2013 oznaczaj\u0105ce \u201ekwiat\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
S\u0142oneczniki, Claude Monet, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Heliotropiz<\/strong>m<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Opr\u00f3cz tego, \u017ce kszta\u0142tem i kolorem kwiatostany przypominaj\u0105 s\u0142o\u0144ce, to m\u0142ode kwiatostany s\u0142onecznika obracaj\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu dnia, \u015bledz\u0105c ruch s\u0142o\u0144ca na niebie. To zjawisko nazywane jest heliotropizmem. <\/strong>Ruch kwiatostanu s\u0142onecznika opisa\u0142 w 1582 roku hiszpa\u0144ski botanik Nicol\u00e1s Monardes<\/strong> (1493 – 1588)<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

O zjawisku tym wspomina\u0142 nawet Adam Mickiewicz w drugiej ksi\u0119dze \u201cPana Tadeusza\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

\u201cKr\u0105g\u0142y s\u0142onecznik, licem wielkim, gorej\u0105cym, <\/em><\/h2>\n\n\n\n

Od wschodu do zachodu kr\u0119ci si\u0119 za s\u0142o\u0144cem\u201d. <\/em><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

A do czego Was zainspiruje tego lata ten malowniczy kwiatostan?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wraz z rokiem tematycznym \u2013 Artystyczny Botaniczny <\/strong>\u2013 prowadzimy cykl o ro\u015blinach zagadkowych, tajemniczych, niebezpiecznych, zaskakuj\u0105cych i fascynuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

T\u0105 histori\u0105 podzieli\u0142a si\u0119 Marianna Dar\u017cynkiewicz-Wojcieska<\/strong> \u2192 kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego UW.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":17127,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[161,69],"class_list":["post-17126","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-artystyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"\nS\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A czym dla Was s\u0105 s\u0142oneczniki? Wspomnieniem lata czy mo\u017ce ulubionym motywem w malarstwie? W czasach dzieci\u0144stwa kojarz\u0105 si\u0119 z latem i wakacjami. Tymczasem s\u0142oneczniki zwyczajne (Helianthus annus) znano ju\u017c tysi\u0105ce lat temu. Jest to gatunek, kt\u00f3ry pochodzi z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej gdzie powszechnie by\u0142 u\u017cywany przez rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w teren\u00f3w dzisiejszego Meksyku i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-19T12:09:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/\",\"name\":\"S\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp\",\"datePublished\":\"2025-08-19T11:41:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-19T12:09:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/sloneczniki\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u0142oneczniki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"S\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"A czym dla Was s\u0105 s\u0142oneczniki? Wspomnieniem lata czy mo\u017ce ulubionym motywem w malarstwie? W czasach dzieci\u0144stwa kojarz\u0105 si\u0119 z latem i wakacjami. Tymczasem s\u0142oneczniki zwyczajne (Helianthus annus) znano ju\u017c tysi\u0105ce lat temu. Jest to gatunek, kt\u00f3ry pochodzi z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej gdzie powszechnie by\u0142 u\u017cywany przez rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w teren\u00f3w dzisiejszego Meksyku i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-08-19T12:09:49+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/","name":"S\u0142oneczniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp","datePublished":"2025-08-19T11:41:20+00:00","dateModified":"2025-08-19T12:09:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/40ad90d1-fc7f-4235-a499-ab6bee201021.jpg.webp","width":1200,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/sloneczniki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u0142oneczniki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/17126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17126"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=17126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}