{"id":17965,"date":"2025-10-03T20:27:04","date_gmt":"2025-10-03T18:27:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=17965"},"modified":"2025-10-04T18:48:26","modified_gmt":"2025-10-04T16:48:26","slug":"protea-krolewska","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/","title":{"rendered":"Protea kr\u00f3lewska"},"content":{"rendered":"\n

Nasza protea kr\u00f3lewska<\/strong> (Protea cynaroides<\/em>) zakwit\u0142a po 2 latach od zamieszkiwania w naszych szklarniach! To jedna z najstarszych rodzin ro\u015blin kwitn\u0105cych na \u015bwiecie! Jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w tzw. staro\u017cytnych linii ewolucyjnych<\/strong> \u2013 w sensie botanicznym jest bardzo prymitywna (pierwotna). W botanice cz\u0119sto podawana jest jako przyk\u0142ad adaptacji do ekstremalnych warunk\u00f3w \u2013 suszy, ognia czy ubogich gleb.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Protea cynaroides<\/em>
fot. I. Kuzyszyn<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Plant\u00e6 utiliores. London, Whittaker & Co.,1842-1850. \u0179r\u00f3d\u0142o: biodiversitylibrary.org\/page\/53720840<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Protea cynaroides<\/em>
fot. P. Dobrzy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Protea<\/strong> (Protea<\/em> L.) to niezwykle interesuj\u0105cy i bardzo r\u00f3\u017cnorodny rodzaj ro\u015blin nale\u017c\u0105cy do rodziny Proteaceae<\/em><\/strong>. Pochodzi przede wszystkim z po\u0142udniowej Afryki, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z regionu Fynbos<\/strong> w RPA (obszar Przyl\u0105dka Dobrej Nadziei). Niekt\u00f3re gatunki wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w Australii. Nazwy zwyczajowe to: protea<\/em>, sugarbush<\/em> (ang.), protea<\/em> (pl.) lub rzadko u\u017cywana nazwa srebrnik<\/em>. W rodzaju Protea <\/em>mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 100 gatunk\u00f3w, a ca\u0142a rodzina Proteaceae<\/em> to ponad 1700 gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Nazwa Protea<\/em> pochodzi od greckiego boga Proteus<\/em><\/strong>, kt\u00f3ry w mitologii greckiej, by\u0142 mitycznym b\u00f3stwem morskim znanym ze zdolno\u015bci do nieustannej zmiany kszta\u0142tu. Nazwa kwiatu nawi\u0105zuje do ogromnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci form w tym rodzaju. W mitologii ro\u015blina ta  kojarzona by\u0142a z tajemniczo\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
The flora of South Africa with synoptical tables of the genera of the higher plants
Capetown, Darter Bros. & Co.; 1913-32. \u0179r\u00f3d\u0142o: biodiversitylibrary.org\/page\/42086681<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Poczta Polska wyemitowa\u0142a 15 maja 1968 r. znaczek pocztowy przedstawiaj\u0105cy prote\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 (opis na znaczku Protea cynaroides<\/em>) o nominale 90 gr, w serii Kwiaty<\/em>. Druk w technice offsetowej na papierze kredowym. Autorem projektu znaczka by\u0142 Tadeusz Michaluk. Znaczek pozostawa\u0142 w obiegu do 31 grudnia 1994 r. Powy\u017cej inne znaczki z kolekcji Piotra Dobrzy\u0144skiego \u2013 kuratora ro\u015blin szklarniowych Ogrodu Botanicznego UW.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Protea kr\u00f3lewska (Protea cynaroides<\/em>) jest r\u00f3wnie\u017c jednym z element\u00f3w god\u0142a Po\u0142udniowej Afryki.<\/p>\n\n\n\n

God\u0142o przedstawia na z\u0142otej tarczy dwie osoby witaj\u0105ce si\u0119, otoczone k\u0142osami pszenicy. Nad tarcz\u0105 znajduje si\u0119 umieszczona pomi\u0119dzy drzewcem i w\u0142\u00f3czni\u0105 stylizowana protea kr\u00f3lewska. W godle widnieje sekretarz afryka\u0144ski (gatunek ptaka drapie\u017cnego) z rozpostartymi skrzyd\u0142ami, a nad nim korona wschodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca. U do\u0142u, na zielonej szarfie, znajduje si\u0119 motto \u01c3ke e: \u01c0xarra \u01c1ke<\/strong><\/em>, co oznacza \u2013 zr\u00f3\u017cnicowani, ale zjednoczeni<\/strong><\/em>.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Jedna z dru\u017cyn reprezentacji rugby \u2013 \u201eSpringboks\u201d \u2013 nazywana jest r\u00f3wnie\u017c \u201ethe Proteas\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy\u015b \u201eSpringboks\u201d nierozerwalnie zwi\u0105zani byli z bia\u0142\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105 narodowej dru\u017cyny rugby. Od ko\u0144ca apartheidu rz\u0105dz\u0105cy Afryka\u0144ski Kongres Narodowy (ANC) d\u0105\u017cy\u0142 do zast\u0105pienia herbu Springboks neutralnym symbolem symbolizuj\u0105cym zerwanie z przesz\u0142o\u015bci\u0105. W tym celu wybrano Kr\u00f3low\u0105 Prote\u0119 \u2013 kwiat narodowy RPA \u2013 co doprowadzi\u0142o do nazwania narodowej dru\u017cyny krykieta Proteas, a od 1992 roku, na koszulkach narodowej dru\u017cyny rugby obok emblematu Springboks pojawi\u0142 si\u0119 wizerunek protei kr\u00f3lewskiej.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Protea cynaroides<\/em><\/h2>\n\n\n\n

Cechy morfologiczne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  • li\u015bcie<\/strong> \u2013 grube, sk\u00f3rzaste, cz\u0119sto lancetowate; dobrze przystosowane do warunk\u00f3w suchych;<\/li>\n\n\n\n
  • kwiaty<\/strong> \u2013 wygl\u0105daj\u0105 jak pojedynczy, du\u017cy kwiat, ale s\u0105 to w rzeczywisto\u015bci kwiatostany z\u0142o\u017cone z wielu drobnych kwiat\u00f3w otoczonych du\u017cymi, kolorowymi podsadkami (przysadkami). Kwiatostany rozwijaj\u0105c si\u0119, zmieniaj\u0105 stopniowo sw\u00f3j kszta\u0142t, co prowadzi\u0142o cz\u0119sto do pomy\u0142ek, gdy botanicy opisywali r\u00f3\u017cne stadia rozwoju jako odmienne gatunki; kwiaty s\u0105 pe\u0142ne s\u0142odkiego nektaru, st\u0105d zwyczajowa nazwa w j\u0119zyku afrikaans suikerbos<\/em> \u2013 \u201ekrzew cukrowy\u201d;<\/li>\n\n\n\n
  • kolory<\/strong> \u2013 najcz\u0119\u015bciej r\u00f3\u017cowe, czerwone, kremowe, bia\u0142e i fioletowe;<\/li>\n\n\n\n
  • rozmiary<\/strong> \u2013 od ma\u0142ych ro\u015blin zielnych do du\u017cych krzew\u00f3w i niewielkich drzew.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n

    Siedlisko i wyst\u0119powanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Protea wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w strefie klimatu \u015br\u00f3dziemnomorskiego (gor\u0105ce, suche lata i ch\u0142odne, mokre zimy). Najwi\u0119ksze zr\u00f3\u017cnicowanie gatunk\u00f3w znajduje si\u0119 w RPA, w tzw. Cape Floristic Region<\/strong> \u2013 jednym z sze\u015bciu florystycznych kr\u00f3lestw \u015bwiata. Wiele gatunk\u00f3w to endemity<\/strong>, czyli nie wyst\u0119puj\u0105 nigdzie indziej na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n

    Znaczenie ekologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Protea jest kluczowym sk\u0142adnikiem biomu Fynbos<\/strong>, kt\u00f3ry jest jednym z najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanych florystycznie obszar\u00f3w na \u015bwiecie. Wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z takimi ro\u015blinami jak wrzosy (Erica<\/em>) i szczodruchy (Restio<\/em>). Kwiaty<\/strong> przyci\u0105gaj\u0105 ptaki (szczeg\u00f3lnie nektarniki) oraz owady, dla kt\u00f3rych s\u0105 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em po\u017cywienia. Niekt\u00f3re gatunki s\u0105 ognioodporne<\/strong> \u2013 ich nasiona otwieraj\u0105 si\u0119 dopiero po po\u017carze.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n

    Uprawa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Protea wymaga bardzo dobrze przepuszczalnego, kwa\u015bnego pod\u0142o\u017ca i du\u017cej ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a. Niewskazane jest podlewanie tward\u0105 wod\u0105. \u0179le znosi przesadzanie, nadmierne podlewanie i mr\u00f3z. W klimacie umiarkowanym uprawiana jest g\u0142\u00f3wnie w szklarniach lub jako ro\u015blina doniczkowa.<\/p>\n\n\n\n

    Uprawa protei w Polsce<\/strong> jest mo\u017cliwa, ale wymaga specjalnych warunk\u00f3w<\/strong>, poniewa\u017c protea pochodzi z ciep\u0142ego klimatu po\u0142udniowej Afryki, a wi\u0119c nie toleruje mroz\u00f3w, nadmiernej wilgoci ani ci\u0119\u017ckiej gleby. Mimo to coraz wi\u0119cej os\u00f3b podejmuje si\u0119 uprawy tych efektownych ro\u015blin \u2013 g\u0142\u00f3wnie w doniczkach, szklarniach lub oran\u017ceriach.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div>\n\n\n\n
    \n
    \n

    1. Forma uprawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    W polskim klimacie prote\u0119 uprawia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jako ro\u015blin\u0119 doniczkow\u0105<\/strong> lub szklarniow\u0105. Mo\u017ce rosn\u0105\u0107:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • w du\u017cych donicach (na balkonach\/tarasach latem),<\/li>\n\n\n\n
    • w oran\u017ceriach,<\/li>\n\n\n\n
    • w ogrzewanych szklarniach,<\/li>\n\n\n\n
    • rzadko \u2013 w gruncie (tylko w najcieplejszych rejonach kraju i z bardzo dobr\u0105 ochron\u0105 zim\u0105).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
      <\/div>\n\n\n\n

      2. Stanowisko<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Bardzo s\u0142oneczne<\/strong>, najlepiej z wystaw\u0105 po\u0142udniow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
      • Protea uwielbia ciep\u0142o i \u015bwiat\u0142o<\/strong> \u2013 musi mie\u0107 co najmniej 6\u20138 godzin s\u0142o\u0144ca dziennie.<\/li>\n\n\n\n
      • Latem mo\u017cna wystawi\u0107 j\u0105 na balkon, taras lub do ogrodu (ale tylko po zahartowaniu i w os\u0142oni\u0119tym miejscu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
        <\/div>\n\n\n\n

        3. Temperatura<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Optymalna: 15\u201325\u00b0C<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n
        • Zim\u0105 nie mo\u017ce spa\u015b\u0107 poni\u017cej 5\u00b0C!<\/strong><\/li>\n\n\n\n
        • Najlepiej zimowa\u0107 prote\u0119 w ch\u0142odnej, jasnej szklarni lub werandzie w temp. ok. 6\u201310\u00b0C<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n
        • Ro\u015blina nie toleruje mrozu<\/strong>, nawet kr\u00f3tkotrwa\u0142ego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
          <\/div>\n\n\n\n

          4. Pod\u0142o\u017ce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Lekko kwa\u015bne (pH 5,0\u20136,5<\/strong>), bardzo przepuszczalne<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n
          • Najlepiej mieszanka:\n
              \n
            • torfu kwa\u015bnego (nie odkwaszanego),<\/li>\n\n\n\n
            • piasku,<\/li>\n\n\n\n
            • perlitu\/pumeksu,<\/li>\n\n\n\n
            • mo\u017ce by\u0107 dodatek drobnego \u017cwiru lub kory sosnowej.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
            • Unika\u0107 pod\u0142o\u017cy z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 pr\u00f3chnicy, gliny lub nawoz\u00f3w organicznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
              <\/div>\n\n\n\n

              5. Podlewanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Podlewa\u0107 umiarkowanie<\/strong> \u2013 tylko gdy wierzchnia warstwa pod\u0142o\u017ca jest sucha.<\/li>\n\n\n\n
              • U\u017cywa\u0107 mi\u0119kkiej wody<\/strong> (najlepiej deszcz\u00f3wki lub przefiltrowanej).<\/li>\n\n\n\n
              • Protea nie znosi przelania!<\/strong> \u2013 nadmiar wody prowadzi do gnicia korzeni.<\/li>\n\n\n\n
              • W okresie zimowym podlewa\u0107 bardzo oszcz\u0119dnie.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n
                \n

                6. Nawo\u017cenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  \n
                • Nawozi\u0107 rzadko<\/strong>, tylko w okresie wzrostu (wiosna\u2013lato).<\/li>\n\n\n\n
                • Najlepiej nawozami o niskiej zawarto\u015bci fosforu<\/strong> \u2013 protea jest wra\u017cliwa na jego nadmiar.<\/li>\n\n\n\n
                • Mo\u017cna stosowa\u0107 nawozy dla rododendron\u00f3w, azalii lub ro\u015blin kwa\u015bnolubnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                  <\/div>\n\n\n\n

                  7. Piel\u0119gnacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  • Przycinanie nie jest konieczne, ale mo\u017cna usuwa\u0107 przekwit\u0142e kwiatostany i formowa\u0107 pokr\u00f3j.<\/li>\n\n\n\n
                  • Przesadza\u0107 co 2\u20133 lata<\/strong>, bardzo ostro\u017cnie (protea nie lubi naruszania korzeni).<\/li>\n\n\n\n
                  • Uwa\u017ca\u0107 na choroby grzybowe przy zbyt wilgotnym pod\u0142o\u017cu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                    <\/div>\n\n\n\n

                    8. Problemy w uprawie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    • Przemarzni\u0119cie<\/strong> \u2013 najcz\u0119stszy pow\u00f3d \u015bmierci ro\u015blin w Polsce.<\/li>\n\n\n\n
                    • Zgnilizna korzeni<\/strong> \u2013 zbyt ci\u0119\u017ckie pod\u0142o\u017ce lub nadmiar wody.<\/li>\n\n\n\n
                    • Brak kwitnienia<\/strong> \u2013 zbyt ma\u0142o \u015bwiat\u0142a lub za ciep\u0142a zima (ro\u015blina potrzebuje okresu spoczynku).<\/li>\n\n\n\n
                    • Rzadko wyst\u0119puj\u0105 szkodniki \u2013 mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 we\u0142nowce, wciornastki lub prz\u0119dziorki w uprawie domowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                      <\/div>\n\n\n\n

                      9. Czy protea zakwitnie w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      Tak, ale pod pewnymi warunkami:<\/p>\n\n\n\n

                        \n
                      • Ro\u015blina musi by\u0107 dojrza\u0142a<\/strong> (zwykle 2\u20134 lata).<\/li>\n\n\n\n
                      • Musi mie\u0107 pe\u0142ne nas\u0142onecznienie<\/strong> i dobrze przej\u015b\u0107 okres spoczynku zimowego (ch\u0142odna, jasna lokalizacja).<\/li>\n\n\n\n
                      • Kwitnienie zwykle przypada na wiosn\u0119 lub lato<\/strong>, cho\u0107 niekt\u00f3re gatunki kwitn\u0105 zim\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                        <\/div>\n\n\n\n

                        10. Gatunki naj\u0142atwiejsze w uprawie w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                          \n
                        1. Protea cynaroides<\/strong> \u2013 kr\u00f3lewska (najwi\u0119ksze i najbardziej efektowne kwiaty).<\/li>\n\n\n\n
                        2. Protea neriifolia<\/strong> \u2013 odporna, o w\u0119\u017cszych kwiatach.<\/li>\n\n\n\n
                        3. Protea repens<\/strong> \u2013 zwarta, cz\u0119sto polecana dla pocz\u0105tkuj\u0105cych.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
                          <\/div>\n\n\n\n

                          Podsumowanie \u2013 czy warto?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                          <\/div>\n\n\n\n
                          \n
                          \n

                          \u2705 Tak, je\u015bli masz:<\/p>\n\n\n\n

                            \n
                          • Jasne i ciep\u0142e miejsce (latem balkon, zim\u0105 oran\u017ceria),<\/li>\n\n\n\n
                          • Ch\u0119\u0107 i cierpliwo\u015b\u0107 do ro\u015blin egzotycznych,<\/li>\n\n\n\n
                          • Dost\u0119p do kwa\u015bnego, dobrze przepuszczalnego pod\u0142o\u017ca i mi\u0119kkiej wody.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n
                            \n

                            \u274c Nie, je\u015bli:<\/p>\n\n\n\n

                              \n
                            • Szukasz ro\u015bliny \u0142atwej w piel\u0119gnacji,<\/li>\n\n\n\n
                            • Masz ciemne mieszkanie lub ci\u0119\u017ck\u0105 gleb\u0119 ogrodow\u0105,<\/li>\n\n\n\n
                            • Nie masz mo\u017cliwo\u015bci przezimowania ro\u015bliny w ch\u0142odnym, jasnym miejscu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
                              <\/div>\n\n\n\n

                              Sta\u0142e zasady piel\u0119gnacji przez ca\u0142y rok<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              <\/div>\n\n\n\n
                              Kategoria<\/strong><\/th>Wskaz\u00f3wki<\/strong><\/th><\/tr><\/thead>
                              Podlewanie<\/strong><\/td>Tylko mi\u0119kk\u0105 wod\u0105 (deszcz\u00f3wka, filtrowana).
                              Nigdy nie zalewaj \u2013 nadmiar = zgnilizna korzeni.<\/td><\/tr>
                              Pod\u0142o\u017ce<\/strong><\/td>Lekko kwa\u015bne, bardzo przepuszczalne. Unika\u0107 torfu odkwaszanego.<\/td><\/tr>
                              Doniczka<\/strong><\/td>Z du\u017cym otworem odp\u0142ywowym<\/strong>, najlepiej gliniana lub ceramiczna.<\/td><\/tr>
                              Nawo\u017cenie<\/strong><\/td>Tylko w okresie wzrostu (IV\u2013VIII), nawozem dla kwa\u015bnolubnych, niskofosforowym.<\/td><\/tr>
                              Przycinanie<\/strong><\/td>Lekko po kwitnieniu lub w marcu. Usu\u0144 stare, zdrewnia\u0142e p\u0119dy i przekwit\u0142e kwiatostany.<\/td><\/tr>
                              Ochrona zim\u0105<\/strong><\/td>Przechowuj w ch\u0142odzie (6\u201310\u00b0C), ale z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a. Nie podlewaj zbyt cz\u0119sto.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
                              <\/div>\n\n\n\n

                              Dodatkowe porady na sukces z prote\u0105 w Polsce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              <\/div>\n\n\n\n
                                \n
                              • Kup m\u0142od\u0105 ro\u015blin\u0119<\/strong> z renomowanej szk\u00f3\u0142ki \u2013 wysiew z nasion w warunkach domowych jest trudny.<\/li>\n\n\n\n
                              • Nie przesadzaj z nawozami<\/strong> \u2013 protea pochodzi z bardzo ubogich gleb.<\/li>\n\n\n\n
                              • Im wi\u0119cej s\u0142o\u0144ca, tym lepiej<\/strong> \u2013 to jedna z najbardziej \u015bwiat\u0142olubnych ro\u015blin ozdobnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem jest zima<\/strong> \u2013 nieodpowiednia temperatura lub wilgotne pod\u0142o\u017ce mog\u0105 j\u0105 zabi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                                Powodzenia!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                <\/p>\n\n\n\n

                                \n\n\n\n

                                <\/p>\n\n\n\n

                                T\u0105 porcj\u0105 wiedzy podzieli\u0142 si\u0119 z Wami Piotr Dobrzy\u0144ski<\/strong> \u2013 kurator kolekcji ro\u015blin szklarniowych w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

                                <\/p>\n","protected":false},"featured_media":17962,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,146],"class_list":["post-17965","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-rosliny-szklarniowe"],"acf":[],"yoast_head":"\nProtea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Protea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nasza protea kr\u00f3lewska (Protea cynaroides) zakwit\u0142a po 2 latach od zamieszkiwania w naszych szklarniach! To jedna z najstarszych rodzin ro\u015blin kwitn\u0105cych na \u015bwiecie! Jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w tzw. staro\u017cytnych linii ewolucyjnych \u2013 w sensie botanicznym jest bardzo prymitywna (pierwotna). W botanice cz\u0119sto podawana jest jako przyk\u0142ad adaptacji do ekstremalnych warunk\u00f3w \u2013 suszy, ognia czy ubogich […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-04T16:48:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/www_coverProtea.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/\",\"name\":\"Protea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/www_coverProtea.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-03T18:27:04+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-04T16:48:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/www_coverProtea.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/www_coverProtea.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/protea-krolewska\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Protea kr\u00f3lewska\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Protea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Protea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Nasza protea kr\u00f3lewska (Protea cynaroides) zakwit\u0142a po 2 latach od zamieszkiwania w naszych szklarniach! To jedna z najstarszych rodzin ro\u015blin kwitn\u0105cych na \u015bwiecie! Jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w tzw. staro\u017cytnych linii ewolucyjnych \u2013 w sensie botanicznym jest bardzo prymitywna (pierwotna). W botanice cz\u0119sto podawana jest jako przyk\u0142ad adaptacji do ekstremalnych warunk\u00f3w \u2013 suszy, ognia czy ubogich […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-10-04T16:48:26+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/www_coverProtea.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/","name":"Protea kr\u00f3lewska - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/www_coverProtea.jpg","datePublished":"2025-10-03T18:27:04+00:00","dateModified":"2025-10-04T16:48:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/www_coverProtea.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/www_coverProtea.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/protea-krolewska\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Protea kr\u00f3lewska"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/17965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17965"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=17965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}