{"id":1838,"date":"2023-07-13T16:34:48","date_gmt":"2023-07-13T14:34:48","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=1838"},"modified":"2024-04-03T13:00:07","modified_gmt":"2024-04-03T11:00:07","slug":"uzaleznieni-od-kofeiny-2","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/","title":{"rendered":"Uzale\u017cnieni od kofeiny"},"content":{"rendered":"\n

Porcj\u0119 informacji naukowych przygotowa\u0142a Justyna Ryniewicz, doktorantka Wydzia\u0142u Biologii UW, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 biologi\u0105 zapylania ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tym razem we\u017amiemy pod lup\u0119 kofein\u0119<\/strong>, by opowiedzie\u0107 Wam, jaki po\u017cytek z niej maj\u0105 ro\u015bliny i ich zapylacze. Rozpoczynanie dnia od fili\u017canki pobudzaj\u0105cej kawy to powszechna praktyka. Zawarta w niej kofeina spo\u017cywana w umiarkowanych ilo\u015bciach ma wiele zalet, kt\u00f3re powszechnie doceniamy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ta najbardziej popularna substancja psychoaktywna nale\u017cy do grupy alkaloid\u00f3w purynowych. Kofeina stymuluje dzia\u0142anie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, poprawia nastr\u00f3j, zwi\u0119ksza procesy poznawcze np. pami\u0119\u0107 robocz\u0105 (Glade, 2010), jak r\u00f3wnie\u017c wydolno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 organizmu. Badania wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zapobiega demencji (Borota i in. 2014).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Kawa arabska, Coffea arabica<\/em>, fot. Doeman Publiczna, Wikipedia, K. Starr \u2013 Flikr<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kofein\u0119 <\/strong>dostarczamy do organizmu g\u0142\u00f3wnie w napojach przyrz\u0105dzanych z nasion kawy arabskiej (Coffea arabica)<\/em> i kongijskiej (Coffea canephora)<\/em>, ale tak\u017ce w napojach z li\u015bci herbaty chi\u0144skiej (Camellia sinensis) <\/em>czy nasion kakaowca w\u0142a\u015bciwego (Theobroma cacao)<\/em>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Kwiat pomara\u0144czy olbrzymiej, Citrus maxima,<\/em> kt\u00f3rej nektar zawiera kofein\u0119. fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Co mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107 dla Was ciekawe \u2013 substancja ta jest obecna w znacznie wi\u0119kszej liczbie gatunk\u00f3w ro\u015blin \u2013 wg niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 nawet w ok. 100. Spotkamy j\u0105 na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych gatunkach cytrus\u00f3w (Citrus spp.)<\/em>. Przy czym warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w przypadku cytrus\u00f3w cz\u0119\u015bciami ro\u015blin, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 kofeina, s\u0105 g\u0142\u00f3wnie li\u015bcie i kwiaty.<\/p>\n\n\n\n

Do czego jest potrzebna ro\u015blinom? Kofeina<\/strong> s\u0142u\u017cy ro\u015blinom za swego rodzaju naturalny pestycyd, chroni\u0105cy je przed ro\u015blino\u017cercami, z kolei wydzielana przez korzenie skutkuje ograniczeniem wzrostu i konkurencji ze strony innych gatunk\u00f3w ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n

Grupa badaczy pod przewodnictwem Geraldine Wright z brytyjskiego Newcastle University chc\u0105c sprawdzi\u0107, czy kofeina zawarta w nektarze ro\u015blin mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw r\u00f3wnie\u017c na zachowanie konsumuj\u0105cych go owad\u00f3w zapylaj\u0105cych kwiaty \u2013 przeprowadzi\u0142a eksperyment. W eksperymencie podano pszczo\u0142om miodnym (Apis mellifera) roztw\u00f3r sacharozy bez i z dodatkiem kofeiny.<\/strong> Autorzy nauczyli pszczo\u0142y kojarzy\u0107 kwiatowy zapach z nagrod\u0105 w postaci s\u0142odkiego roztworu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Kwiaty kawy arabskiej, Coffea arabica,<\/em> fot. R. Brasher, Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pszczo\u0142y, kt\u00f3rym podawano roztw\u00f3r cukru z dodatkiem kofeiny,<\/strong> trzy razy lepiej ni\u017c zwykle zapami\u0119tywa\u0142y pojawiaj\u0105cy si\u0119 zapach. Umia\u0142y go rozpozna\u0107 po up\u0142ywie jednej doby. Dodatkowo dwukrotnie wi\u0119cej pszcz\u00f3\u0142, w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 kontroln\u0105, pami\u0119ta\u0142o ten zapach jeszcze przez kolejne 3 dni.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kofeina <\/strong>charakteryzuje si\u0119 gorzkim smakiem, kt\u00f3ry zniech\u0119ca zapylacze do konsumpcji <\/strong>nektaru. Jednak mimo wysokich st\u0119\u017ce\u0144 tej substancji w innych cz\u0119\u015bciach ro\u015bliny \u2013 akurat w przypadku nektaru \u2013 zachowane s\u0105 takie proporcje, aby owady nie wyczuwa\u0142y jej gorzkiego smaku. Dzi\u0119ki obecno\u015bci kofeiny w nektarze pszczo\u0142y mog\u0105 \u0142atwiej zapami\u0119tywa\u0107 lokalizacj\u0119 i rodzaj kwiat\u00f3w, z kt\u00f3rych pobieraj\u0105 pokarm. Ro\u015bliny za\u015b mog\u0105 liczy\u0107 na regularne odwiedziny i zapylanie kwiat\u00f3w oraz mniejsze ryzyko dostarczania na znami\u0119 s\u0142upka py\u0142ku pochodz\u0105cego z innych gatunk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1839,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[76],"class_list":["post-1838","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-o-komunikacji-roslin"],"acf":[],"yoast_head":"\nUzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Uzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Porcj\u0119 informacji naukowych przygotowa\u0142a Justyna Ryniewicz, doktorantka Wydzia\u0142u Biologii UW, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 biologi\u0105 zapylania ro\u015blin. Tym razem we\u017amiemy pod lup\u0119 kofein\u0119, by opowiedzie\u0107 Wam, jaki po\u017cytek z niej maj\u0105 ro\u015bliny i ich zapylacze. Rozpoczynanie dnia od fili\u017canki pobudzaj\u0105cej kawy to powszechna praktyka. Zawarta w niej kofeina spo\u017cywana w umiarkowanych ilo\u015bciach ma wiele zalet, kt\u00f3re […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-03T11:00:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"696\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/\",\"name\":\"Uzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-13T14:34:48+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-03T11:00:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg\",\"width\":1280,\"height\":696},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Uzale\u017cnieni od kofeiny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Uzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Porcj\u0119 informacji naukowych przygotowa\u0142a Justyna Ryniewicz, doktorantka Wydzia\u0142u Biologii UW, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 biologi\u0105 zapylania ro\u015blin. Tym razem we\u017amiemy pod lup\u0119 kofein\u0119, by opowiedzie\u0107 Wam, jaki po\u017cytek z niej maj\u0105 ro\u015bliny i ich zapylacze. Rozpoczynanie dnia od fili\u017canki pobudzaj\u0105cej kawy to powszechna praktyka. Zawarta w niej kofeina spo\u017cywana w umiarkowanych ilo\u015bciach ma wiele zalet, kt\u00f3re […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-04-03T11:00:07+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":696,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/","name":"Uzale\u017cnieni od kofeiny - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg","datePublished":"2023-07-13T14:34:48+00:00","dateModified":"2024-04-03T11:00:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/uzaleznieni-od-kofeiny.jpg","width":1280,"height":696},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uzaleznieni-od-kofeiny-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Uzale\u017cnieni od kofeiny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/1838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1838"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=1838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}