{"id":18892,"date":"2025-10-29T14:08:19","date_gmt":"2025-10-29T13:08:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=18892"},"modified":"2025-10-29T17:23:43","modified_gmt":"2025-10-29T16:23:43","slug":"__trashed","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/__trashed\/","title":{"rendered":"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny?"},"content":{"rendered":"\n

Muchomor sromotnikowy,<\/strong> jadowity, piestrzenica kasztanowata \u2013 znamy te gatunki z opowiada\u0144 i prasy.  Truj\u0105ce grzyby istniej\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci wielu os\u00f3b.  Ale czy zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce tak\u017ce spo\u017cycie wielu otaczaj\u0105cych nas ro\u015blin wy\u017cszych grozi \u015bmiertelnym zatruciem?  Cz\u0119sto te same gatunki znamy jako ro\u015bliny lecznicze.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bywa, \u017ce pi\u0119knie kwitn\u0105ce ro\u015bliny lub ga\u0142\u0105zki oblepione smakowicie wygl\u0105daj\u0105cymi jagodami a\u017c kusz\u0105, aby je zerwa\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107. Biada nam jednak, je\u017celi tym zerwanym i wetkni\u0119tym w k\u0105cik ust kwiatem oka\u017ce si\u0119 konwalia (Convallaria majalis<\/em>)<\/strong>. Biada podw\u00f3jnie! Po pierwsze \u2013 to ro\u015blina chroniona i napotkany stra\u017cnik wlepi nam s\u0142ony mandat, mo\u017ce jednak nie zd\u0105\u017cy\u0107, je\u017celi zawarte w konwalii glikozydy nasercowe oka\u017c\u0105 si\u0119 szybsze! <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Tak \u2013 prosz\u0119 nie przeciera\u0107 oczu \u2013 ten niewinnie wygl\u0105daj\u0105cy kwiatek – Konwalia (Convallaria majalis<\/em>) – zawiera ca\u0142kiem skuteczn\u0105 trucizn\u0119, kt\u00f3rej spo\u017cycie objawia si\u0119 pocz\u0105tkowo nudno\u015bciami i b\u00f3lami g\u0142owy, a nast\u0119pnie zaburzeniami rytmu serca (z migotaniem przedsionk\u00f3w w\u0142\u0105cznie). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

R\u00f3wnie niebezpieczne s\u0105 jej urodziwe, czerwone, dojrzewaj\u0105ce pod koniec lata owoce.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zgo\u0142a odwrotna sytuacja spotyka nas w przypadku cisu pospolitego (Taxus baccata<\/em>)<\/strong>, rodzimego, chronionego drzewa iglastego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n

Ten cz\u0119sto spotykany w parkach i ogrodach gatunek posiada ciemnozielone ig\u0142y i bardzo efektowne, otulone czerwonaw\u0105 otoczk\u0105 (tzw. osn\u00f3wk\u0105) nasiona. Ca\u0142a ro\u015blina wraz z nasionami, zawieraj\u0105ca m.in. silnie toksyczny alkaloid taksyn\u0119, jest truj\u0105ca. Wyj\u0105tkiem s\u0105 w\u0142a\u015bnie owe czerwone osn\u00f3wki. Wyj\u0105tkowo smaczne (sprawdzone przez autora!) cz\u0119sto bywaj\u0105 po\u017cywieniem ptak\u00f3w.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

To, \u017ce nie s\u0105 toksyczne, to w\u0142a\u015bnie przystosowanie do zoochorii, czyli rozsiewania przez zwierz\u0119ta. Nasionko przechodzi przez uk\u0142ad pokarmowy ptaka, przebywa przy tym wraz ze swoim \u201eprzeno\u015bnikiem\u201d spore odleg\u0142o\u015bci i wydalone ma szans\u0119 zasiedli\u0107 jakie\u015b nowe miejsce. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W przypadku tego gatunku ciekawostk\u0105 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce fakt, \u017ce zwierzyna p\u0142owa (np. jelenie) jest odporna na zawarte w cisie zwi\u0105zki, a np. konie s\u0105 niezwykle wra\u017cliwe na te substancje i padaj\u0105 po zjedzeniu niewielkiej ilo\u015bci li\u015bci. Id\u0105c dalej tropem truj\u0105cych nasion i owoc\u00f3w, napotykamy kolejny przyk\u0142ad cz\u0119sto spotykanej ro\u015bliny \u017cywop\u0142otowej \u2013 ligustru <\/strong>(Ligustrum vulgare<\/strong><\/em>).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ligustr (Ligustrum vulgare<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

L\u015bni\u0105ce, granatowo-czarne owoce zebrane w gronach na szczytach ga\u0142\u0105zek wygl\u0105daj\u0105 bardzo podobnie do czarnych jag\u00f3d; ich spo\u017cycie jednak mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 tragicznie. W\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na owo podobie\u0144stwo owoc\u00f3w cz\u0119stymi ofiarami zatru\u0107 bywaj\u0105 dzieci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Toksyczne jag\u00f3dki i inne zabawki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Gatunk\u00f3w, kt\u00f3re podobnie jak konwalia i ligustr kusz\u0105 truj\u0105cymi owocami, jest wi\u0119cej. W\u015br\u00f3d nich znajduje si\u0119, sk\u0105din\u0105d uroczy, kwitn\u0105cy pod koniec zimy, chroniony le\u015bny krzew \u2013 wawrzynek wilcze\u0142yko (Daphne mezereum<\/em>)<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Silnie truj\u0105ca jest ca\u0142a ro\u015blina, jednak najcz\u0119\u015bciej do zatru\u0107 dochodzi na skutek zjedzenia lub ssania ma\u0142ych, r\u00f3\u017cowych, pachn\u0105cych kwiatk\u00f3w lub \u0142adnych, czerwonych jag\u00f3d. R\u00f3wnie niebezpieczne s\u0105 inne znajome z las\u00f3w i park\u00f3w \u2013 kalina koralowa (Viburnum opulus<\/em>) <\/strong>i kalina hordowina (Viburnum lantana<\/em>).<\/strong> Zatrucia po zjedzeniu ich owoc\u00f3w mog\u0105 doprowadzi\u0107 nawet do \u015bmierci. Nieco mniej niebezpieczna jest posiadaj\u0105ca ozdobne bia\u0142e owoce \u015bnieguliczka bia\u0142a (Symphoricarpos albus<\/strong><\/em>) \u2013 wywo\u0142uje tylko niedyspozycje \u017co\u0142\u0105dkowe. Owoce niewinnego z pozoru kasztanowca pospolitego (Aesculus hippocastanum<\/strong><\/em>) \u2013 przez wielu zwanego \u201ekasztanem\u201d \u2013 r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 tak zupe\u0142nie bezpieczne! Zjedzone mog\u0105 powodowa\u0107 zatrucia objawiaj\u0105ce si\u0119 m.in. md\u0142o\u015bciami i wymiotami. Winne temu s\u0105 zawarte w nich saponiny.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Co za du\u017co, to\u2026 truj\u0105co!<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce zatrucia mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 tak\u017ce spo\u017cycie niedojrza\u0142ych owoc\u00f3w dzikiego bzu czarnego (Sambucus nigra<\/em>)<\/strong>, kt\u00f3ry powszechnie uwa\u017cany jest za gatunek nieszkodliwy i remedium na wiele chor\u00f3b. Truj\u0105ce s\u0105 tak\u017ce jego li\u015bcie i p\u0119dy. Przed u\u017cyciem dojrza\u0142e owoce nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie przegotowa\u0107 \u2013 niegotowane wywo\u0142uj\u0105 md\u0142o\u015bci. Kwiaty r\u00f3wnie\u017c nie zawsze s\u0105 bezpieczne \u2013 ich w\u0105chanie powoduje czasem objawy alergii. Podobna sytuacja powtarza si\u0119 przy wielu innych ro\u015blinach leczniczych. Niew\u0142a\u015bciwie przygotowane lub podane w zbyt du\u017cej dawce mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 szkodliwe, a nawet \u015bmiertelnie truj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Bez czarny (Sambucus nigra<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad posiadaj\u0105ca ozdobne kwiaty i cz\u0119sto sadzona w ogr\u00f3dkach naparstnica (Digitalis<\/em><\/strong>) jest \u017ar\u00f3d\u0142em substancji u\u017cywanych w leczeniu chor\u00f3b serca, jednak przedawkowanie zawartych w niej glikozyd\u00f3w nasercowych mo\u017ce by\u0107 \u015bmiertelne! Podobnie jest ze wspomnian\u0105 wcze\u015bniej konwali\u0105 majow\u0105 czy kokoryczk\u0105 wonn\u0105 (Polygonatum odoratum<\/em>)<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Kokoryczka wonna (Polygonatum odoratum<\/em>), fot, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Z kolei spokrewniony z nimi zimowit jesienny (Colchicum autumnale<\/em>)<\/strong>, tak\u017ce u\u017cywany do cel\u00f3w leczniczych, zawiera jedn\u0105 z najsilniej dzia\u0142aj\u0105cych substancji truj\u0105cych pochodzenia ro\u015blinnego \u2013 kolchicyn\u0119. Jednym z efekt\u00f3w jej dzia\u0142ania jest zablokowanie podzia\u0142\u00f3w kom\u00f3rkowych. Ju\u017c oko\u0142o 1 mg na 1 kg masy cia\u0142a jest dawk\u0105 \u015bmierteln\u0105 dla cz\u0142owieka i wi\u0119kszo\u015bci zwierz\u0105t. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce kwitn\u0105ce jesieni\u0105 zimowity rosn\u0105ce na pastwiskach nie s\u0105 zjadane przez zwierz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie rzecz ma si\u0119 z innymi ro\u015blinami truj\u0105cymi, bowiem zawarto\u015b\u0107 substancji truj\u0105cych lub dra\u017cni\u0105cych (co cz\u0119sto na jedno wychodzi) jest jedn\u0105 z form ochrony przed byciem zjedzonym (inne sposoby to np. k\u0142uj\u0105ce ciernie czy kolce). Je\u017celi wi\u0119c na pastwisku zobaczymy k\u0119pki ro\u015blin omijanych przez krowy, to istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce zawieraj\u0105 one jakie\u015b toksyczne substancje.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Oczy jak gwiazdy\u2026<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Istnieje kilka rodzin ro\u015blin kwiatowych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest szczeg\u00f3lnie wielu \u201etrucicieli\u201d. Do takiej rodziny nale\u017c\u0105 np. psiankowate (Solanaceae<\/em><\/strong>). Przedstawiciele tej grupy zawieraj\u0105 silnie truj\u0105ce alkaloidy tropanowe \u2013 hioscyjamin\u0119, atropin\u0119 i skopolamin\u0119. Ta ostatnia cz\u0119sto stosowana by\u0142a jako \u015brodek \u201enak\u0142aniaj\u0105cy\u201d do zezna\u0144 \u2013 szczeg\u00f3lnie w przypadku wyj\u0105tkowo opornych as\u00f3w wywiadu (patrz: Stawka wi\u0119ksza ni\u017c \u017cycie<\/em>). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W niewielkich dawkach alkaloidy tropanowe dzia\u0142aj\u0105 podniecaj\u0105co \u2013 wyci\u0105g z pokrzyku wilczej jagody <\/a><\/strong>(Atropa belladonna<\/strong><\/em>) w dawnych czasach stosowany by\u0142 przez niekt\u00f3re elegantki chc\u0105ce przypodoba\u0107 si\u0119 m\u0119\u017cczyznom \u2013 wywo\u0142ywa\u0142 bowiem objawy podobne do objaw\u00f3w podniecenia seksualnego: zaczerwienienie ust, rumie\u0144ce, powi\u0119kszenie \u017arenic i b\u0142yszcz\u0105ce oczy (belladonna \u2013 oznacza \u201epi\u0119kna pani\u201d). Ro\u015blina ta by\u0142a jednym ze sk\u0142adnik\u00f3w ma\u015bci czarownic.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

R\u00f3wnie truj\u0105cy s\u0105 inni przedstawiciele Solanaceae: lulek czarny (Hyoscyamus niger<\/em>), bielu\u0144 (Datura<\/em>), psianki, np. psianka s\u0142odkog\u00f3rz (Solanum dulcamara<\/em>)<\/strong>, czy nale\u017c\u0105cy do tej samej rodziny tyto\u0144 (Nicotiana tabacum<\/em>). R\u00f3wnie\u017c wilczomleczowate (Euphorbiaceae<\/em>)<\/strong> to istny rezerwuar toksycznych substancji \u2013 wiele gatunk\u00f3w wilczomleczy (Euphorbia<\/em>)<\/strong> zawiera truj\u0105cy sok mleczny. Do silnie truj\u0105cych przedstawicieli tej rodziny nale\u017cy tak\u017ce modny ostatnio w ogr\u00f3dkach r\u0105cznik pospolity (Ricinus communis<\/em>)<\/strong> \u2013 znany r\u00f3wnie\u017c jako \u017ar\u00f3d\u0142o oleju rycynowego.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

\u201eCo\u015b ty Atenom zrobi\u0142, Sokratesie\u2026?\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kolejn\u0105 rodzin\u0105 wart\u0105 wspomnienia s\u0105 baldaszkowate (Apiaceae<\/em>).<\/strong> Niewiele os\u00f3b wie, \u017ce cykuta, kt\u00f3r\u0105 otruto Sokratesa, by\u0142a uzyskiwana w\u0142a\u015bnie z jednego z przedstawicieli baldaszkowatych \u2013 szaleju jadowitego (Cicuta virosa<\/em>)<\/strong> \u2013 cho\u0107 wielu autor\u00f3w wskazuje, \u017ce by\u0142a to raczej koniina zawarta w innym gatunku z Apiaceae<\/em> \u2013 szczwolu plamistym (Conium maculatum<\/em>)<\/strong>. Truj\u0105cych substancji u\u017cywano do pozbycia si\u0119 wrog\u00f3w politycznych, ale tak\u017ce mia\u0142y one swoje zastosowanie w sp\u0119dzaniu p\u0142od\u00f3w. Jako \u015brodek poronny stosowany by\u0142 np. ja\u0142owiec sabi\u0144ski (Juniperus sabina<\/em>) <\/strong>\u2013 ro\u015blina obecnie chroniona i rzadka, kto wie, czy nie przez te w\u0142a\u015bnie zabiegi oraz \u017cywotniki (Thuja<\/em>).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Szalej jadowity (Cicuta virosa<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Inn\u0105 grup\u0105, na kt\u00f3r\u0105 trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, s\u0105 ro\u015bliny dzia\u0142aj\u0105ce kontaktowo na sk\u00f3r\u0119. Przez ostatnich kilka lat sezon og\u00f3rkowy w prasie okraszany bywa zdj\u0119ciami dorodnych barszczy i komentarzami na temat poparze\u0144 przez nie wywo\u0142anych. Jest to niestety prawda \u2013 lecz cz\u0119sto znacznie przesadzona. Na terenie Polski (i w wielu krajach europejskich) mo\u017cna obecnie spotka\u0107 pochodz\u0105ce z Kaukazu gatunki \u2013 barszcz mantegazyjski (Heracleum mantegazzianum<\/em>)<\/strong> i bardzo podobny do niego barszcz Sosnowskiego (H. sosnowskyi<\/em>)<\/strong>. Faktem jest, \u017ce zawarte w nich zwi\u0105zki czynne \u2013 furanokumaryny<\/strong> \u2013 pod wp\u0142ywem s\u0142o\u0144ca, w ciep\u0142e dni mog\u0105 powodowa\u0107 silne dermatozy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 uczule\u0144 jest jednak nieostro\u017cno\u015b\u0107 i lekkomy\u015blno\u015b\u0107 ludzka (autor wielokrotnie mia\u0142 do czynienia z tymi ro\u015blinami, uwa\u017ca\u0142, i jak do tej pory nic z\u0142ego go nie spotka\u0142o). Mimo \u201ereklamy\u201d w mediach ci\u0105gle znajduj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re \u015bmia\u0142o zapuszczaj\u0105 si\u0119 w g\u0105szcz tych ro\u015blin lub u\u017cywaj\u0105 ich li\u015bci do os\u0142aniania si\u0119 przed s\u0142o\u0144cem. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce dochodzi do nowych przypadk\u00f3w poparze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Gdyby\u015bmy zechcieli wymienia\u0107 wszystkie rosn\u0105ce u nas ro\u015bliny, kt\u00f3re posiadaj\u0105 toksyczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci, nie starczy\u0142oby nam miejsca w tym numerze. Rosn\u0105 wsz\u0119dzie: na trawnikach, w parkach i ogrodach. Nie powinni\u015bmy jednak popada\u0107 w przesad\u0119 i odgradza\u0107 si\u0119 od nich murem. Od nas tylko zale\u017cy, czy b\u0119dziemy stosowa\u0107 umiej\u0119tnie te, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bciwo\u015bci w ma\u0142ych dawkach s\u0105 korzystne, i unika\u0107 tych, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej szkodliwe. Odpowiednio stosowane mog\u0105 nas bowiem leczy\u0107, ale niew\u0142a\u015bciwe obchodzenie si\u0119 z nimi mo\u017ce by\u0107 tragiczne w skutkach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Naszym rozm\u00f3wc\u0105 jest dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, prof. dr hab.<\/strong> Marcin Zych<\/strong> \u2013 biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 skomplikowanymi relacjami ro\u015blin z zapylaczami. Wi\u0119cej \u2192<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":18897,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,169],"class_list":["post-18892","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-okiem-profesora"],"acf":[],"yoast_head":"\nTruj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Muchomor sromotnikowy, jadowity, piestrzenica kasztanowata \u2013 znamy te gatunki z opowiada\u0144 i prasy.  Truj\u0105ce grzyby istniej\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci wielu os\u00f3b.  Ale czy zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce tak\u017ce spo\u017cycie wielu otaczaj\u0105cych nas ro\u015blin wy\u017cszych grozi \u015bmiertelnym zatruciem?  Cz\u0119sto te same gatunki znamy jako ro\u015bliny lecznicze. Bywa, \u017ce pi\u0119knie kwitn\u0105ce ro\u015bliny lub ga\u0142\u0105zki oblepione smakowicie wygl\u0105daj\u0105cymi jagodami […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-29T16:23:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/\",\"name\":\"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-29T13:08:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-29T16:23:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg\",\"width\":1280,\"height\":960,\"caption\":\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/__trashed\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Muchomor sromotnikowy, jadowity, piestrzenica kasztanowata \u2013 znamy te gatunki z opowiada\u0144 i prasy.  Truj\u0105ce grzyby istniej\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci wielu os\u00f3b.  Ale czy zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce tak\u017ce spo\u017cycie wielu otaczaj\u0105cych nas ro\u015blin wy\u017cszych grozi \u015bmiertelnym zatruciem?  Cz\u0119sto te same gatunki znamy jako ro\u015bliny lecznicze. Bywa, \u017ce pi\u0119knie kwitn\u0105ce ro\u015bliny lub ga\u0142\u0105zki oblepione smakowicie wygl\u0105daj\u0105cymi jagodami […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-10-29T16:23:43+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":960,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/","name":"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg","datePublished":"2025-10-29T13:08:19+00:00","dateModified":"2025-10-29T16:23:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Amanita_muscaria_3_vliegenzwammen_op_rij.jpg","width":1280,"height":960,"caption":"OLYMPUS DIGITAL CAMERA"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/__trashed\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Truj\u0105ce lekarstwa, czy lecznicze trucizny?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/18892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18892"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=18892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}