{"id":19239,"date":"2025-11-18T11:17:15","date_gmt":"2025-11-18T10:17:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&#038;p=19239"},"modified":"2025-11-19T13:46:45","modified_gmt":"2025-11-19T12:46:45","slug":"winorosl-jadeitowa","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/","title":{"rendered":"Winoro\u015bl jadeitowa"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Strongylodon macrobotrys<\/em><\/strong>, znany te\u017c jako <strong>winoro\u015bl jadeitowa,<\/strong> winoro\u015bl szmaragdowa, turkusowa winoro\u015bl lub <strong><em>jade vine<\/em><\/strong>, niekiedy tak\u017ce jadeitowy pn\u0105cy groszek, to niezwykle efektowna i rzadko spotykana, endemiczna ro\u015blina tropikalna pochodz\u0105ca z Filipin. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po raz pierwszy opisana zosta\u0142a przez zachodnich odkrywc\u00f3w w 1841 roku. Ro\u015blina zosta\u0142a odkryta na zboczach g\u00f3ry Makiling, na wyspie Luzon. Ze wzgl\u0119du na niecodzienny kolor kwiat\u00f3w i oryginalny wygl\u0105d, jest bardzo ceniona w nie tylko w ogrodach botanicznych, ale tak\u017ce w w\u015br\u00f3d przez kolekcjoner\u00f3w. Uprawiana u nas ro\u015blina trafia do kolekcji w 2001 ze&nbsp;Szwajcarii z Ogrodu Botanicznego w St. Gallen. Od kilku lat zakwita regularnie na prze\u0142omie marca i maja, w tym samym okresie co w swoim \u015brodowisku naturalnym, gdy panuje pora sucha. Proces zapylania kwiat\u00f3w wspomagany jest przez oryginalny \u201druchomy mechanizm\u201d wysuwania si\u0119 pr\u0119cik\u00f3w i s\u0142upk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:77px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" data-id=\"19252\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01-819x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-19252\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01-819x1024.png 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01-600x750.png 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01-240x300.png 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01-768x960.png 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Asia_01.png 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"690\" height=\"1024\" data-id=\"19250\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-690x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-19250\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-690x1024.png 690w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-600x890.png 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-202x300.png 202w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-768x1140.png 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-1035x1536.png 1035w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-1380x2048.png 1380w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2-1320x1959.png 1320w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mechanizm2.png 1550w\" sizes=\"auto, (max-width: 690px) 100vw, 690px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" data-id=\"19240\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02-819x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-19240\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02-819x1024.png 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02-600x750.png 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02-240x300.png 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02-768x960.png 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-light-green-cyan-background-color has-background wp-block-paragraph\">W tym roku, po wielokrotnych, powtarzanych codziennie, pr\u00f3bach zapylania r\u0119cznego, dosz\u0142o do zapylenia, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142 jeden owoc, kt\u00f3ry rozwija\u0142 si\u0119 przez kilka miesi\u0119cy. Pod koniec lipca spad\u0142 z ro\u015bliny, w &nbsp;\u015brodku znajdowa\u0142o si\u0119 kilka r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci nasion.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:53px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-059ea478ce913bf1cf68db524f36b9c0 wp-block-paragraph\"><strong>Podstawowe informacje<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>nazwa naukowa:<\/strong> <em>Strongylodon macrobotrys A.Gray<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><strong>rodzina:<\/strong> Fabaceae (bobowate)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>pochodzenie:<\/strong> Filipiny, lasy tropikalne wysp Luzon, Mindoro i innych<\/li>\n\n\n\n<li><strong>siedlisko naturalne:<\/strong> Wilgotne, g\u0119ste lasy tropikalne, cz\u0119sto w pobli\u017cu strumieni i rzek<\/li>\n\n\n\n<li><strong>forma wzrostu:<\/strong> Pn\u0105cze (liana) \u2013 mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 do 20 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:54px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-a53d8f5edb032fec8f761d0c87b376bf wp-block-paragraph\"><strong>Kwiaty s\u0105 wyj\u0105tkowe<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:31px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>kolor:<\/strong> niebiesko-zielony, turkusowy, czasem wpadaj\u0105cy w mi\u0119towy lub seledynowy \u2013 przypomina kolor jadeitu (st\u0105d nazwa \u201ejade vine\u201d)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kszta\u0142t:<\/strong> motylkowaty, charakterystyczny dla ro\u015blin bobowatych (<em>Fabaceae<\/em>)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>u\u0142o\u017cenie:<\/strong> Zebrane w kwiatostany w formie grona o d\u0142ugo\u015bci nawet ko\u0142o <strong>1 metra<\/strong> (czasem d\u0142u\u017csze!)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>okres kwitnienia:<\/strong> W warunkach naturalnych \u2013 od marca do maja (w porze suchej)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zapylacze:<\/strong> Nietoperze \u2013 wabione kolorem i nektarem kwiat\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Kwiaty w kszta\u0142cie pazura lub dzioba s\u0105 rozmieszczone w wisz\u0105cych kwiatostanach po 75 lub wi\u0119cej kwiat\u00f3w. Kwiatostany mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 nawet 3 m d\u0142ugo\u015bci. Turkusowy kolor kwiat\u00f3w przypomina zabarwienie niekt\u00f3rych form minera\u0142\u00f3w turkusowych i jadeitowych, w tonacjachod niebiesko-zielonego do mi\u0119towego zielonego. Kwiaty s\u0105 u\u0142o\u017cone w kwiatostanie \u201edo g\u00f3ry nogami\u201d co u\u0142atwia nietoperzom spijanie nektaru i zapylanie. Podczas odwiedzin, py\u0142ek delikatnie wysypuje si\u0119 na g\u0142ow\u0119 zapylacza i mo\u017ce by\u0107 nast\u0119pnie przeniesiony na znami\u0119 s\u0142upka kwiatu kolejnej ro\u015bliny. Specyficzna budowa kwiatu sprawia, \u017ce podczas wst\u0119pnego kontaktu, przy lekkim naci\u015bni\u0119ciu d\u017awigni, w pierwszej kolejno\u015bci wysuwa si\u0119 s\u0142upek, na kt\u00f3rym mo\u017ce by\u0107 zdeponowany py\u0142ek z innej ro\u015bliny, a przy pr\u00f3bach dalszego otwierania kwiatu wysuwaj\u0105 nast\u0119pnie si\u0119 pr\u0119ciki i jest wysypywany py\u0142ek, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 przeniesiony przez nietoperza do kolejnego kwiatu. Tak wyrafinowany mechanizm zapylania powsta\u0142 w wyniku d\u0142ugotrwa\u0142ej koewolucji w dzia\u0142aniu zachodz\u0105cej pomi\u0119dzy budow\u0105 kwiatu i jego zapylacza.<\/li>\n\n\n\n<li>Ich jasne zabarwienie jest przyk\u0142adem kopigmentacji, w wyniku obecno\u015bci malwiny (antocyjanina) i saponaryny (glikozydu flawonowego) w stosunku 1:9.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:42px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color has-link-color wp-elements-83b5bf87f92c123e1cf974b08eb0809f wp-block-paragraph\"><strong>Li\u015bcie<\/strong>: zielone, b\u0142yszcz\u0105ce<strong>, <\/strong>tr\u00f3jlistkowe \u2013 z\u0142o\u017cone z trzech owalnych listk\u00f3w<strong>, <\/strong>u\u0142o\u017cone na p\u0119dachnaprzemianlegle, <strong>Owoc<\/strong>: str\u0105k (jak u innych bobowatych), d\u0142ugo\u015b\u0107 do 15 cm, zawiera kilka du\u017cych nasion. <strong>Rozmna\u017canie:<\/strong> trudne z nasion, cz\u0119\u015bciej przez sadzonki p\u0119dowe<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" data-id=\"19248\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19248\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/03.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" data-id=\"19246\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19246\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" data-id=\"19244\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19244\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-100x100.jpg 100w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-600x600.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/01.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:65px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-e90b79647aaeaf44be840db051aed811 wp-block-paragraph\"><strong>Wymagania uprawowe:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u015bwiat\u0142o:<\/strong> jasne, ale rozproszone (p\u00f3\u0142cie\u0144 lub filtruj\u0105ce \u015bwiat\u0142o)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>temperatura:<\/strong> ciep\u0142o przez ca\u0142y rok \u2013 min. <strong>18\u201320\u00b0C<\/strong> (nie toleruje ch\u0142odu)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>wilgotno\u015b\u0107:<\/strong> wysoka wilgotno\u015b\u0107 powietrza (idealna to <strong>70\u201390%<\/strong>)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>pod\u0142o\u017ce:<\/strong> przepuszczalne, organiczne, lekko kwa\u015bne (pH 5,5\u20136,5)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>podlewanie:<\/strong> regularne, ale nieprzesadne \u2013 gleba powinna by\u0107 stale lekko wilgotna<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:52px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-e8cc11856e5f5af017c709c5cba12e3e wp-block-paragraph\"><strong>Trudno\u015b\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>w uprawie domowej:<\/strong> bardzo trudna<\/li>\n\n\n\n<li><strong>w szklarniach i oran\u017ceriach:<\/strong> mo\u017cliwa, ale wymaga kontroli wilgotno\u015bci i temperatury<\/li>\n\n\n\n<li><strong>zakwitni\u0119cie w uprawie:<\/strong> rzadkie i trudne \u2013 wymaga idealnych warunk\u00f3w uprawowych<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:48px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-1f5ecdf2ee0bcca73f676289c232fc46 wp-block-paragraph\"><strong>Zastosowanie i znaczenie<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:18px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>dekoracyjne:<\/strong> ceniona za oryginalny wygl\u0105d \u2013 kwiatostany wygl\u0105daj\u0105 niemal nienaturalnie<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ogrody botaniczne:<\/strong> cz\u0119sto uprawiana w specjalnych kolekcjach tropikalnych ro\u015blin<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ochrona gatunku:<\/strong> uznawana za <strong>nara\u017con\u0105 na wygini\u0119cie (VU \u2013 vulnerable)<\/strong> przez utrat\u0119 naturalnego siedliska<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:22px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-1fc1820ae04ab2fdfffbc58fd69a4940 wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawostki<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:18px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>zmienno\u015b\u0107 koloru:<\/strong> barwa kwiat\u00f3w wynika z rzadkiej kombinacji antocyjanin i flawon\u00f3w, pigment\u00f3w ro\u015blinnych<\/li>\n\n\n\n<li><strong>podobie\u0144stwo do innych ro\u015blin:<\/strong> cho\u0107 kwiaty wygl\u0105daj\u0105 egzotycznie, gatunek ten nale\u017cy do tej samej rodziny co groch czy fasola<\/li>\n\n\n\n<li><strong>symbol Filipin:<\/strong> Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kwiat\u00f3w narodowych Filipin<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:28px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-green-cyan-color has-text-color has-link-color wp-elements-62e942001b8a8f4ca00349fa040ed997 wp-block-paragraph\"><strong>Znaczenie kulturowe i estetyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 <em>Strongylodon macrobotrys<\/em> nie jest zwi\u0105zany z \u017cadnym tradycyjnym kultem religijnym, jego niezwyk\u0142y, turkusowo-szmaragdowy kwiat od wielu dekad inspiruje filipi\u0144sk\u0105 sztuk\u0119 i estetyk\u0119. Ro\u015blina ta, dzi\u0119ki swojej rzadko\u015bci i wyj\u0105tkowej urodzie, sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej charakterystycznych motyw\u00f3w w kulturze wizualnej Filipin. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"550\" height=\"752\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/s-l1600.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19269\" style=\"width:339px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/s-l1600.jpg 550w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/s-l1600-219x300.jpg 219w\" sizes=\"auto, (max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:67px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pojawia si\u0119 zar\u00f3wno w sztuce u\u017cytkowej, na tkaninach, haftach czy ceramice oraz w malarstwie, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142czesnym, gdzie funkcjonuje jako znak tropikalnego pi\u0119kna i narodowej to\u017csamo\u015bci. W ogrodach botanicznych oraz w starannie projektowanych przestrzeniach reprezentacyjnych<em> jade vine <\/em>pe\u0142ni rol\u0119 ro\u015bliny wyj\u0105tkowej, rzadkiej i ekskluzywnej, podkre\u015blaj\u0105cej charakter miejsca.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:39px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przeciwie\u0144stwie do wielu ro\u015blin tradycyjnie wykorzystywanych w rytua\u0142ach religijnych Azji, <em>jade vine<\/em> nie posiada przypisanej symboliki duchowej w lokalnych wierzeniach Filipin. Nie wyst\u0119puje w ceremoniach, nie jest ro\u015blin\u0105 sakraln\u0105 i nie odgrywa funkcji liturgicznej. Mimo to jej niezwyk\u0142y wygl\u0105d sprawia, \u017ce bywa postrzegana jako wyraz boskiego pi\u0119kna i harmonii natury. W sztuce o tematyce religijnej pojawia si\u0119 czasem symbolicznie jako znak doskona\u0142o\u015bci stworzenia \u2013 nie z tradycji, lecz z intuicyjnego zachwytu nad jej form\u0105.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:43px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, zw\u0142aszcza w literaturze ekologicznej i sztuce postkolonialnej, <em>jade vine <\/em>zyskuje nowe, poetyckie znaczenia. Jej rzadko\u015b\u0107 i delikatno\u015b\u0107 staj\u0105 si\u0119 metafor\u0105 krucho\u015bci \u015brodowiska naturalnego, a zagro\u017cenie wygini\u0119ciem podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 ochrony las\u00f3w deszczowych Filipin. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:32px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kwiat, kt\u00f3ry w naturze wymaga specyficznych warunk\u00f3w i trudnego procesu zapylania, bywa interpretowany jako symbol ulotnego pi\u0119kna, kt\u00f3re wymaga troski i uwa\u017cno\u015bci. Dzi\u0119ki temu <em>jade vine <\/em>sta\u0142a si\u0119 nie tylko botaniczn\u0105 ciekawostk\u0105, ale te\u017c znakiem refleksji o warto\u015bci natury i potrzebie jej ochrony.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:27px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a id=\"_msocom_1\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u0105 porcj\u0105 wiedzy podzieli\u0142 si\u0119 z Wami <strong>Piotr Dobrzy\u0144ski<\/strong> \u2013 kurator kolekcji ro\u015blin szklarniowych w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":19240,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,146],"class_list":["post-19239","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-rosliny-szklarniowe"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Strongylodon macrobotrys, znany te\u017c jako winoro\u015bl jadeitowa, winoro\u015bl szmaragdowa, turkusowa winoro\u015bl lub jade vine, niekiedy tak\u017ce jadeitowy pn\u0105cy groszek, to niezwykle efektowna i rzadko spotykana, endemiczna ro\u015blina tropikalna pochodz\u0105ca z Filipin. Po raz pierwszy opisana zosta\u0142a przez zachodnich odkrywc\u00f3w w 1841 roku. Ro\u015blina zosta\u0142a odkryta na zboczach g\u00f3ry Makiling, na wyspie Luzon. Ze wzgl\u0119du na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-19T12:46:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/\",\"name\":\"Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Piotr_02.png\",\"datePublished\":\"2025-11-18T10:17:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-19T12:46:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Piotr_02.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Piotr_02.png\",\"width\":1080,\"height\":1350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/winorosl-jadeitowa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Winoro\u015bl jadeitowa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Strongylodon macrobotrys, znany te\u017c jako winoro\u015bl jadeitowa, winoro\u015bl szmaragdowa, turkusowa winoro\u015bl lub jade vine, niekiedy tak\u017ce jadeitowy pn\u0105cy groszek, to niezwykle efektowna i rzadko spotykana, endemiczna ro\u015blina tropikalna pochodz\u0105ca z Filipin. Po raz pierwszy opisana zosta\u0142a przez zachodnich odkrywc\u00f3w w 1841 roku. Ro\u015blina zosta\u0142a odkryta na zboczach g\u00f3ry Makiling, na wyspie Luzon. Ze wzgl\u0119du na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-11-19T12:46:45+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":1350,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/","name":"Winoro\u015bl jadeitowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png","datePublished":"2025-11-18T10:17:15+00:00","dateModified":"2025-11-19T12:46:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Piotr_02.png","width":1080,"height":1350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/winorosl-jadeitowa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Winoro\u015bl jadeitowa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/19239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19239"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=19239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}