{"id":19494,"date":"2025-12-03T13:35:17","date_gmt":"2025-12-03T12:35:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=19494"},"modified":"2025-12-03T13:35:22","modified_gmt":"2025-12-03T12:35:22","slug":"roslinne-kly-i-pazury","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/","title":{"rendered":"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury"},"content":{"rendered":"\n

Je\u015bli zastanowimy si\u0119 nad fenomenem ro\u015blin to zwykle dochodzimy do wniosku, \u017ce ich istnienie napotyka niepor\u00f3wnanie wi\u0119cej trudno\u015bci ni\u017c tryb \u017cycia zwierz\u0105t (przynajmniej tych ruchliwych).  Nie poruszaj\u0105 si\u0119, nie mog\u0105 wi\u0119c aktywnie poszukiwa\u0107 po\u017cywienia, nie mog\u0105 w cieniu schroni\u0107 si\u0119 przed skwarem s\u0142o\u0144ca, nie mog\u0105 napi\u0107 si\u0119 wody z pobliskiego strumienia, a gdy ten wyschnie pow\u0119drowa\u0107 dalej w poszukiwaniu wilgoci.  Co r\u00f3wnie wa\u017cne nie mog\u0105 uciec przed drapie\u017cnikami tak jak szybkonogie zaj\u0105ce, czy zaatakowa\u0107 wroga tak jak obdarzone w pazury i k\u0142y wilki. <\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto ludzie zadaj\u0105 sobie pytanie dlaczego przy tak silnej konkurencji o po\u017cywienie nie zosta\u0142y zupe\u0142nie wyjedzone przez zwierz\u0119ta, co wi\u0119cej, ca\u0142kiem dobrze daj\u0105 sobie rad\u0119 tworz\u0105c cz\u0119sto nieprzebyte lasy i zaro\u015bla.  Jak to si\u0119 dzieje, zwarzywszy, \u017ce ro\u015blino\u017cerc\u00f3w jest tak du\u017co?  Bo grup\u0119 t\u0119 tworz\u0105 przecie\u017c nie tylko poczciwe krowy czy inni prze\u017cuwacze ale tak\u017ce tysi\u0105ce gatunk\u00f3w owad\u00f3w – z kt\u00f3rych wiele bywa r\u00f3wnie \u017car\u0142ocznych co powoduj\u0105ca spustoszenie upraw szara\u0144cza.  <\/p>\n\n\n\n

Czy\u017cby ro\u015bliny by\u0142y rzeczywi\u015bcie bezsilne i tylko liczebno\u015bci\u0105 broni\u0142y si\u0119 przed wrogiem?\u00a0 Na szcz\u0119\u015bcie nie jest tak tragicznie.\u00a0 Je\u015bli bowiem przyjrzymy si\u0119 im bli\u017cej, zobaczymy, \u017ce i one nie zosta\u0142y przez natur\u0119 potraktowane po macoszemu.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n



Drewniane k\u0142y i chemiczne pazury<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n


Oczywi\u015bcie nie maj\u0105 one takich z\u0119b\u00f3w jak tygrysy i takich samych tygrysich pazur\u00f3w, ale posiadaj\u0105 inne, r\u00f3wnie skuteczne, mechanizmy obronne.\u00a0 Cz\u0119sto tak\u017ce ich arsena\u0142 jest bez por\u00f3wnania wi\u0119kszy ni\u017c mo\u017cliwo\u015bci obronne zwierz\u0105t.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wyliczanie nale\u017cy chyba zacz\u0105\u0107 od rozmaitych twor\u00f3w , kt\u00f3rych zadaniem jest zniech\u0119canie pazernych ro\u015blino\u017cerc\u00f3w.\u00a0 Do tej grupy nale\u017c\u0105 rozmaite w\u0142oski i szczecinki na powierzchni li\u015bci i \u0142odyg<\/strong>.\u00a0 Nie s\u0105 one skuteczne w przypadku np. krowy, ale cz\u0119sto przydaj\u0105 si\u0119 na zwierz\u0119ta mniejszego kalibru – np. mszyce.\u00a0 W\u0142oski takie utrudniaj\u0105 dost\u0119p do smakowitej powierzchni li\u015bcia, mog\u0105 mie\u0107 tak\u017ce dodatkowe znaczenie przy ograniczaniu parowania wody – dzi\u0119ki temu ro\u015blina oszcz\u0119dza jej zapasy w niesprzyjaj\u0105cych warunkach.\u00a0 W\u0142oski, opr\u00f3cz rozmaitych kszta\u0142t\u00f3w, mog\u0105 mie\u0107 dodatkowe \u2018atrakcje\u2019 to znaczy zawiera\u0107 rozmaite substancje chemiczne, kt\u00f3re maj\u0105 zadanie dodatkowo zniech\u0119ca\u0107 ewentualnych amator\u00f3w zieleniny.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Pokrzywa zwyczajna\u00a0(Urtica dioica<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Bywaj\u0105 to zwi\u0105zki o zapachu odstraszaj\u0105cym ro\u015blino\u017cerc\u00f3w (np. pelargonie) lub takie, kt\u00f3re zawieraj\u0105 substancje parz\u0105ce – z tymi ostatnimi na pewno ka\u017cdy z nas mia\u0142 do czynienia poniewa\u017c ich przyk\u0142adem jest pokrzywa<\/strong>.\u00a0 Niekt\u00f3re kom\u00f3rki na powierzchni jej li\u015bci maj\u0105 posta\u0107 strzykawek, kt\u00f3rych \u2018ig\u0142y\u2019 zako\u0144czone s\u0105 kulistymi banieczkami.\u00a0 Kiedy nieostro\u017cne zwierz\u0119 dotknie li\u015bcia banieczki takie \u0142atwo si\u0119 od\u0142amuj\u0105 i zostawiaj\u0105 ostry koniec, kt\u00f3ry wbija si\u0119 w intruza i aplikuje mu parz\u0105c\u0105 substancj\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Na podobnej zasadzie dzia\u0142aj\u0105 wszelkiego rodzaju kolce i ciernie.\u00a0 Oczywi\u015bcie s\u0105 one znacznie wi\u0119ksze i nie zawieraj\u0105 truj\u0105cych substancji, ale w wielu przypadkach skutecznie odstraszaj\u0105 zwierz\u0119ta.\u00a0 Zdarzaj\u0105 si\u0119 nawet takie sytuacje, \u017ce ro\u015blina nie posiada \u017cadnego normalnie wykszta\u0142conego li\u015bcia, poniewa\u017c wszystkie uleg\u0142y przemianie w ciernie – ju\u017c chyba wszyscy domy\u015blili si\u0119, \u017ce mowa o kaktusach<\/strong>.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W tej grupie o do\u015b\u0107 wyspecjalizowanym trybie \u017cycia (zwykle pustynie lub p\u00f3\u0142pustynie) tak przekszta\u0142cone li\u015bcie broni\u0105 dost\u0119pu do zmi\u0119\u015bnia\u0142ej \u0142odygi, kt\u00f3ra jest prawdziwym rezerwuarem wody.\u00a0 Innym sposobem mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju w\u0142\u00f3kna drzewne lub ligninowe, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w \u0142odygach, li\u015bciach czy owocach.\u00a0 W\u0142\u00f3kna takie tworz\u0105 kom\u00f3rki o wyj\u0105tkowo twardych \u015bcianach cz\u0119sto dodatkowo impregnowanych np. krzemionk\u0105.\u00a0 Specja\u0142y takie s\u0105 wi\u0119c dost\u0119pne tylko dla niewielkiej grupy zwierz\u0105t o wyj\u0105tkowo silnych szcz\u0119kach.\u00a0<\/p>\n\n\n\n



Wynaj\u0119ta armia<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce kolce i ciernie nie s\u0105 przeszkod\u0105 dla niekt\u00f3rych zwierz\u0105t – drobne owady z \u0142atwo\u015bci\u0105 przecisn\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy ich niebezpiecznymi ostrzami.\u00a0 W takich przypadkach rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 \u201ewynaj\u0119cie\u201d armii obro\u0144c\u00f3w.\u00a0 Tak\u0105 sytuacj\u0119 znajdziemy np. w przypadku akacji (Acacia cornigera<\/em>), kt\u00f3re do obrony wykorzystuj\u0105 mr\u00f3wki.\u00a0 Nie jest to oczywi\u015bcie us\u0142uga bezp\u0142atna – w zamian za strze\u017cenie li\u015bci i p\u0119d\u00f3w drzewa przed innymi owadami i niekt\u00f3rymi kr\u0119gowcami (kto o\u015bmieli si\u0119 zadrze\u0107 z mr\u00f3wkami? – chyba tylko mr\u00f3wkojad…) mr\u00f3wki otrzymuj\u0105 od akacji dogodne warunki mieszkaniowe.\u00a0 Ich ciernie s\u0105 puste w \u015brodku i doskonale nadaj\u0105 si\u0119 na mrowisko.\u00a0 Ponadto akacja na ko\u0144cach li\u015bci wytwarza specjalne bogate w proteiny cia\u0142ka, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 mr\u00f3wkom jako po\u017cywienie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n



Chemia ponad wszystko<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Je\u015bli zastanowimy si\u0119 nad metodami ochrony ro\u015blin stosowanymi przez cz\u0142owieka to dojdziemy do wniosku, \u017ce najskuteczniejsze s\u0105 \u015brodki chemiczne.\u00a0 Ro\u015bliny dosz\u0142y do tych samych wniosk\u00f3w znacznie wcze\u015bniej.\u00a0 W trakcie kontakt\u00f3w z ro\u015blino\u017cercami wykszta\u0142ci\u0142y specjalne substancje, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na owady odstraszaj\u0105co lub nawet toksycznie. \u00a0 Mechanizm oddzia\u0142ywania takich zwi\u0105zk\u00f3w jest r\u00f3\u017cny – niekt\u00f3re graj\u0105 rol\u0119 repelent\u00f3w i odstraszaj\u0105 <\/strong>amator\u00f3w zieleniny zapachem<\/strong> – tak dzia\u0142aj\u0105 m.in. olejki gorczyczne<\/strong> zawarte w li\u015bciach r\u00f3\u017cnych krewniak\u00f3w kapusty czy kumaryny w ro\u015blinach baldaszkowatych (te s\u0105 dodatkowo aktywne w obecno\u015bci \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego – patrz: artyku\u0142 \u201eUwaga – barszcz!\u201d).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Cykoria, Cichorium intybus, Family Asteraceae<\/em>, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Inne s\u0105 po prostu niesmaczne<\/strong> – np. gorzkie substancje wyst\u0119puj\u0105ce w soku mlecznym cykorii podr\u00f3\u017cnika (Cichorium intybus)<\/em> czy mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale<\/em>).\u00a0 Ro\u015bliny zawieraj\u0105ce takie substancje \u0142atwo pozna\u0107 np. na pastwisku – s\u0105 omijane przez zwierz\u0119ta i bujnie si\u0119 rozrastaj\u0105.\u00a0 Sok mleczny niekt\u00f3rych tropikalnych gatunk\u00f3w wilczomleczy mo\u017ce by\u0107 skuteczn\u0105 obron\u0105 przed mr\u00f3wkami tn\u0105cymi li\u015bcie i u\u017cywaj\u0105cymi ich do karmienia kolonii grzyb\u00f3w hodowanych w mrowiskach.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Mniszek pospolity, (Taraxacum officinale<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n

Kolejn\u0105 grup\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w stanowi\u0105 ju\u017c \u2018twarde\u2019 trucizny<\/strong> – kt\u00f3re mog\u0105 spowodowa\u0107 \u015bmier\u0107 zwierz\u0119cia lub ci\u0119\u017ckie dolegliwo\u015bci.\u00a0 Oczywi\u015bcie produkcja wspomnianych zwi\u0105zk\u00f3w jest bardzo kosztowna i ro\u015bliny staj\u0105 przed wyborem – wytwarza\u0107 je ci\u0105gle w niewielkich ilo\u015bciach czy uaktywnia\u0107 produkcj\u0119 w razie ataku ro\u015blino\u017cerc\u00f3w.\u00a0 Strategie mog\u0105 by\u0107 rozmaite – wiele gatunk\u00f3w wytwarza niewielkie sta\u0142e ilo\u015bci substancji odstraszaj\u0105cych i w razie uszkodzenia tkanek szybko przechodz\u0105 na produkcj\u0119 masow\u0105.\u00a0 Inne u\u017cywaj\u0105ce silnych trucizn cyjanowych takich jak kwas pruski nie wytwarzaj\u0105 ich stale poniewa\u017c sk\u0142adniki potrzebne do wyprodukowania tych zwi\u0105zk\u00f3w zawarte s\u0105 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach kom\u00f3rki.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kiedy dojdzie do uszkodzenia li\u015bcia – odpowiednie zwi\u0105zki \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 i nast\u0119puje synteza trucizny.\u00a0 Rozmaite bywa tak\u017ce st\u0119\u017cenie zwi\u0105zk\u00f3w obronnych w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach ro\u015bliny – bywa np. tak, \u017ce jest ono szczeg\u00f3lnie wysokie w m\u0142odych p\u0119dach i p\u0105czkach kwiatowych, kt\u00f3re s\u0105 wyj\u0105tkowo smakowitym k\u0105skiem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n


Chyba wszystkie znane gatunki ro\u015blin maj\u0105 jakie\u015b zabezpieczenia przed drapie\u017cnikami – jednak, je\u015bli przyjrzymy si\u0119 nawet naszym domowym ro\u015blinkom doniczkowym dostrze\u017cemy, \u017ce zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto potrafi tak\u0105 obron\u0119 obje\u015b\u0107.\u00a0 Odbywa si\u0119 to w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b.\u00a0 Cz\u0119\u015b\u0107 owad\u00f3w uodporni\u0142a si\u0119 na niekt\u00f3re toksyny i potrafi po prostu wydala\u0107 szkodliwe zwi\u0105zki.\u00a0 Tak post\u0119puj\u0105 np. niekt\u00f3re motyle, kt\u00f3re potrafi\u0105 wydala\u0107 szkodliw\u0105 dla innych gatunk\u00f3w nikotyn\u0119.\u00a0 Niekt\u00f3re zwierz\u0119ta potrafi\u0105 rozk\u0142ada\u0107 takie substancje na zwi\u0105zki, kt\u00f3re ju\u017c nie s\u0105 truj\u0105ce – znane s\u0105 wr\u0119cz owady u\u017cywaj\u0105ce trucizn ro\u015blinnych do produkcji swoich w\u0142asnych feromon\u00f3w! \u00a0 Inne post\u0119puj\u0105 jeszcze sprytniej!<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n



Nosi\u0142 wilk razy kilka… <\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n


Znane s\u0105 zwierz\u0119ta, kt\u00f3re potrafi\u0105 gromadzi\u0107 trucizny ro\u015blinne i wykorzystywa\u0107 je do w\u0142asnej obrony!\u00a0 Takim owadem jest np. motyl monarszy (Danaus<\/em>).\u00a0 G\u0105sienice tego motyla \u017ceruj\u0105 na troje\u015bci (Asclepias)<\/em> i oleandrze (Nerium oleander)<\/em>, kt\u00f3re zawieraj\u0105 gro\u017ane substancje zwane glikozydami nasercowymi (\u015bmiertelnie truj\u0105ce tak\u017ce dla cz\u0142owieka).\u00a0 G\u0105sienice jednak potrafi\u0105 gromadzi\u0107 te substancje w swoim organizmie – motyl, kt\u00f3ry nast\u0119pnie powstanie z takiej larwy tak\u017ce b\u0119dzie wi\u0119c zawiera\u0142 te gro\u017ane zwi\u0105zki i u\u017cywa\u0142 ich jako ochrony przed ptakami.\u00a0 Odbywa si\u0119 to w ten spos\u00f3b, \u017ce ptak, kt\u00f3ry skosztuje tak zaopatrzonego motyla uczy si\u0119, i\u017c owad jest niesmaczny i nie atakuje nast\u0119pnie innych, podobnych osobnik\u00f3w.\u00a0 Co ciekawe – wykorzystuj\u0105 to inne gatunki, kt\u00f3re, cho\u0107 nie \u017ceruj\u0105 na troje\u015bci upodabniaj\u0105 si\u0119 do motyli monarszych i w ten spos\u00f3b oszukuj\u0105 ptaki.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n


Z przyk\u0142ad\u00f3w takich wynika pytanie: dlaczego troje\u015b\u0107 nie \u2018wymy\u015bli\u2019 innej skuteczniejszej trucizny?\u00a0 Odpowied\u017a daje si\u0119 zwykle zawrze\u0107 w jednym s\u0142owie – ekonomia.\u00a0 Lepiej znosi\u0107 kilka gatunk\u00f3w uodpornionych owad\u00f3w powoduj\u0105cych wymierne szkody ni\u017c anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w drogie poszukiwanie nowych kosztownych zwi\u0105zk\u00f3w.\u00a0 Poza tym problemem mo\u017ce by\u0107 zapylanie – kto zechce przylecie\u0107 do takiego truciciela???\u00a0 Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce gdyby znacznie wi\u0119cej owad\u00f3w zdo\u0142a\u0142o si\u0119 przystosowa\u0107 do wytwarzanych przez troje\u015bcie zwi\u0105zk\u00f3w ro\u015bliny te nie wykszta\u0142ci\u0142yby alternatywnych metod odstraszania ro\u015blino\u017cerc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n



Wy\u015bcig zbroje\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n


To w\u0142a\u015bnie dosy\u0107 znamienne, \u017ce wszystkie te przystosowania wywo\u0142uj\u0105 kontrprzystosowania.\u00a0 Zwierz\u0119ta w procesie ewolucji \u2018ucz\u0105\u2019 si\u0119 jak unieszkodliwia\u0107 ro\u015blinne trucizny czy te\u017c nawet u\u017cywa\u0107 ich przeciwko innym zwierz\u0119tom.\u00a0 Ro\u015bliny z kolei wytwarzaj\u0105 coraz to inne, skuteczniejsze substancje odstraszaj\u0105ce.\u00a0 W naturze trwa ci\u0105g\u0142y wy\u015bcig zbroje\u0144: kto wytworzy now\u0105 skuteczniejsz\u0105 bro\u0144 wygrywa, kto zostaje w tyle – traci..<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n



Ciernie kaktus\u00f3w i kolce r\u00f3\u017c<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy r\u00f3\u017ca ma kolce czy ciernie?\u00a0 A kaktus albo malina?\u00a0 Okazuje si\u0119, \u017ce wcale nie jest to to samo, poniewa\u017c powstawanie jednych i drugich wi\u0105\u017ce si\u0119 z przekszta\u0142ceniem r\u00f3\u017cnych struktur w ro\u015blinie.\u00a0 Kolce s\u0105 wytworem sk\u00f3rki (epidermy) ro\u015bliny.\u00a0 Przyk\u0142adem tutaj mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017ca\u00a0 (cho\u0107 to niecz\u0119sty wypadek w przypadku tzw. m\u0105dro\u015bci ludowych, ale okazuje si\u0119, \u017ce powiedzenie \u201eNie ma r\u00f3\u017cy bez kolc\u00f3w\u201d jest prawdziwe tak\u017ce z naukowego punktu widzenia).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ciernie robinii, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zupe\u0142nie inaczej rzecz ma si\u0119 z cierniami <\/strong>– powstaj\u0105 one z przekszta\u0142cenia rozmaitych organ\u00f3w ro\u015bliny.\u00a0 Mog\u0105 to by\u0107 przylistki, przekszta\u0142cone li\u015bcie – za przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017c\u0105 nam kaktusy (tak, tak to wcale nie kolce ale ciernie!) lub ca\u0142e p\u0119dy jak np. u \u015bliwy tarniny (Prunus spinosa<\/em>) czy glediczii tr\u00f3jcierniowej (Gleditschia triacanthos<\/em>).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Naszym rozm\u00f3wc\u0105 jest dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, prof. dr hab.<\/strong> Marcin Zych<\/strong> \u2013 biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 skomplikowanymi relacjami ro\u015blin z zapylaczami. Wi\u0119cej \u2192<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":10931,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[170],"knoweledge_categories":[69,169],"class_list":["post-19494","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-okiem-profesora","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-okiem-profesora"],"acf":[],"yoast_head":"\nRo\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Je\u015bli zastanowimy si\u0119 nad fenomenem ro\u015blin to zwykle dochodzimy do wniosku, \u017ce ich istnienie napotyka niepor\u00f3wnanie wi\u0119cej trudno\u015bci ni\u017c tryb \u017cycia zwierz\u0105t (przynajmniej tych ruchliwych).  Nie poruszaj\u0105 si\u0119, nie mog\u0105 wi\u0119c aktywnie poszukiwa\u0107 po\u017cywienia, nie mog\u0105 w cieniu schroni\u0107 si\u0119 przed skwarem s\u0142o\u0144ca, nie mog\u0105 napi\u0107 si\u0119 wody z pobliskiego strumienia, a gdy ten wyschnie […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-03T12:35:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1328\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/\",\"name\":\"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-03T12:35:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-03T12:35:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1328},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/roslinne-kly-i-pazury\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Je\u015bli zastanowimy si\u0119 nad fenomenem ro\u015blin to zwykle dochodzimy do wniosku, \u017ce ich istnienie napotyka niepor\u00f3wnanie wi\u0119cej trudno\u015bci ni\u017c tryb \u017cycia zwierz\u0105t (przynajmniej tych ruchliwych).  Nie poruszaj\u0105 si\u0119, nie mog\u0105 wi\u0119c aktywnie poszukiwa\u0107 po\u017cywienia, nie mog\u0105 w cieniu schroni\u0107 si\u0119 przed skwarem s\u0142o\u0144ca, nie mog\u0105 napi\u0107 si\u0119 wody z pobliskiego strumienia, a gdy ten wyschnie […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-12-03T12:35:22+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1328,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/","name":"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg","datePublished":"2025-12-03T12:35:17+00:00","dateModified":"2025-12-03T12:35:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/416748295_705554098418238_7227461969064566440_n.jpg","width":2048,"height":1328},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/roslinne-kly-i-pazury\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ro\u015blinne k\u0142y i pazury"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/19494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19494"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=19494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}