{"id":19623,"date":"2025-12-10T14:37:45","date_gmt":"2025-12-10T13:37:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=19623"},"modified":"2025-12-10T14:37:50","modified_gmt":"2025-12-10T13:37:50","slug":"rosliny-biblijne","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/","title":{"rendered":"Ro\u015bliny\u00a0biblijne"},"content":{"rendered":"\n



<\/strong>W prawie <\/strong>ka\u017cdej religii, opr\u00f3cz \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g, przedmiot\u00f3w i rytua\u0142\u00f3w znajdziemy tak\u017ce elementy przyrody, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie kultowe lub symboliczne.\u00a0 Jest tak r\u00f3wnie\u017c w religii najpopularniejsze w Polsce \u2013 w chrze\u015bcija\u0144stwie.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\u015awi\u0119te ksi\u0119gi chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 Biblia, Stary i Nowy Testament, szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto wspominaj\u0105 rozmaite ro\u015bliny, kt\u00f3re maja tam zastosowanie praktyczne, ale tak\u017ce mistyczne i symboliczne.\u00a0 Je\u015bli zastanowimy si\u0119 chwilk\u0119, na pewno ka\u017cdy z nas bez trudu wymieni cho\u0107 kilka ro\u015blin, kt\u00f3re w Biblii wyst\u0119puj\u0105; do tych najcz\u0119\u015bciej spotykanych nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie winoro\u015bl, oliwka, figa czy granat.\u00a0 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jak \u0142atwo dostrzec wszystkie te gatunki to ro\u015bliny zwi\u0105zane z gospodark\u0105 ludzi zamieszkuj\u0105cych tereny basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, czyli miejsc, w kt\u00f3rych ksi\u0119gi biblijne powstawa\u0142y.\u00a0 Zreszt\u0105 jest to zrozumia\u0142e \u2013 autorzy biblijni odwo\u0142ywali si\u0119 do otaczaj\u0105cego ich \u015bwiata, nie byli botanikami, wi\u0119c znali to, co ros\u0142o doko\u0142a nich (jak oliwka czy figa), by\u0142o u\u017cywane przez wsp\u00f3\u0142czesnych im ludzi, stanowi\u0142o podstaw\u0119 ich utrzymania, lub to, co z pewnych, zwykle konsumpcyjnych, wzgl\u0119d\u00f3w by\u0142o przedmiotem handlu (jak cynamon).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Jab\u0142o\u0144<\/strong> (Malus Mill)<\/em> fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Aby zacz\u0105\u0107 nasz\u0105 opowie\u015b\u0107 o ro\u015blinach Biblii powinni\u015bmy jednak chyba uda\u0107 si\u0119 do ogrod\u00f3w Edenu<\/strong>, z kt\u00f3rych na wieczn\u0105 tu\u0142aczk\u0119, za niepos\u0142usze\u0144stwo boskim nakazom, wygnali zostali Adam i Ewa.\u00a0 No w\u0142a\u015bnie, to pytanie dr\u0119czy zapewne wielu czytelnik\u00f3w: co by\u0142o drzewem wiadomo\u015bci dobrego i z\u0142ego?\u00a0 Jab\u0142o\u0144?\u00a0<\/strong> Paradoksalnie, cho\u0107 ju\u017c utrwalona w naszej wyobra\u017ani – chyba nie, wesz\u0142a bowiem na aren\u0119 za spraw\u0105 ludzi bardziej nam wsp\u00f3\u0142czesnych, mieszkaj\u0105cych w surowszym klimacie, kt\u00f3rzy nie mieli wi\u0119kszego poj\u0119cia o tym, co mog\u0142o rosn\u0105\u0107 w rajskich ogrodach\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Figowiec pospolity (Ficus carica <\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pigwa pospolita (Cydonia oblonga)<\/em> fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Najprawdopodobniej starotestamentowi autorzy mieli raczej na my\u015bli fig\u0119 (Ficus carica<\/em>)<\/strong> lub pigw\u0119 (Cydonia oblonga<\/em>),<\/strong> o owocach podobnych do jab\u0142ek.\u00a0 Wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142 m\u00f3g\u0142by to by\u0107 tak\u017ce granat (Punica granatum<\/em>).\u00a0<\/strong> Tajemnica ta jednak najpewniej nie znajdzie jednoznacznego rozwi\u0105zania..<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Granat w\u0142a\u015bciwy, (Punica granatum<\/em>), fpt. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Takich nieporozumie\u0144, wynikaj\u0105cych z uproszcze\u0144 w t\u0142umaczeniu lub te\u017c z ch\u0119ci dostosowania Ksi\u0105g Biblijnych dla czytelnik\u00f3w nie znaj\u0105cych reali\u00f3w Palestyny, Egiptu czy Azji Mniejszej, jest wi\u0119cej.\u00a0 Warto wspomnie\u0107 cho\u0107by o jednym \u2013 przys\u0142owiowym k\u0105kolu.\u00a0 Ka\u017cdy, kto widzia\u0142 k\u0105kole (Agrostemma githago<\/em>)<\/strong>, wie, \u017ce nie spos\u00f3b pomyli\u0107 go z jakimkolwiek zbo\u017cem.\u00a0 Jak wi\u0119c to mog\u0142o si\u0119 przydarzy\u0107 biblijnym rolnikom, kt\u00f3rzy cho\u0107 botanikami nie byli, to jednak na pewno obserwowa\u0107 przyrod\u0119 umieli, wszak to by\u0142 ich fach i od tego uzale\u017cnione by\u0142y plony.\u00a0 Ano \u2013 wina w t\u0142umaczeniu.\u00a0 Pod poj\u0119ciem k\u0105kol ukry\u0142a si\u0119 bowiem k\u0105kolnica \u2013 trawa, zwana obecnie \u017cycic\u0105 roczn\u0105 (Lolium temulentum<\/em>)<\/strong>, kt\u00f3ra jest chwastem zb\u00f3\u017c, i kt\u00f3ra faktycznie mo\u017ce by\u0107 trudna w odr\u00f3\u017cnieniu od rosn\u0105cej pszenicy \u2013 co innego po dojrzeniu, kiedy r\u00f3\u017cnice s\u0105 ju\u017c na tyle znaczne, \u017ce zborze od chwastu oddzieli\u0107 jest \u0142atwiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
K\u0105kol polny, Agrostemma githago<\/em>, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n


Jak ju\u017c wiemy jednym z najcz\u0119stszych element\u00f3w biblijnej flory jest winoro\u015bl (Vitis vinifera<\/em>)<\/strong>.\u00a0 Ju\u017c w czasach starotestamentowych z owoc\u00f3w tej ro\u015bliny wytwarzano wino.\u00a0 Ro\u015blina ta ma w chrze\u015bcija\u0144stwie znaczenie zar\u00f3wno symboliczne jak i praktyczne \u2013 oznacza Ko\u015bci\u00f3\u0142, za\u015b p\u0119dy krzewu winnego s\u0105 symbolem wszystkich wierz\u0105cych. W Starym Testamencie winne krzewy, winnice i wino by\u0142y symbolem dostatku, spokoju i atrybutem Boga.\u00a0 Posiadanie winnic stanowi\u0142o jedno z najcenniejszych d\u00f3br cz\u0142owieka.\u00a0 Praktyczne zastosowanie wino znajduje natomiast w obrz\u0105dkach chrze\u015bcija\u0144skich \u2013 we Mszy \u015awi\u0119tej jest bowiem symbolem krwi Chrystusa.\u00a0 Sam krzew, jego owoce oraz oczywi\u015bcie moszcz winny i wino s\u0105 cz\u0119stym motywem biblijnych przypowie\u015bci.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Winoro\u015bl w\u0142a\u015bciwa (Vitis vinifera)<\/em> fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Oliwka europejska, (Olea europaea<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

R\u00f3wnie cz\u0119sto mo\u017cemy spotka\u0107 w biblii oliwk\u0119 (Olea europaea<\/em>)<\/strong> i drzewo figowe (Ficus carica<\/em>)<\/strong>.\u00a0 One tak\u017ce by\u0142y rodzime dla Palestyny i innych teren\u00f3w, gdzie rozgrywa\u0142y si\u0119 sceny ze Starego i Nowego Testamentu, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce stanowi\u0142y zwykle ich t\u0142o.\u00a0 To przecie\u017c w gaju oliwnym odpoczywa\u0142 Chrystus, a i inne postacie biblijne poszukiwa\u0142y w gajach oliwnych i figowych och\u0142ody i wytchnienia.\u00a0 Drzewo oliwne, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 by\u0142a symbolem narodu Izraelskiego (\u201eP\u0119dy Izraela rozrosn\u0105 si\u0119 i b\u0119dzie okaza\u0142y jak drzewo oliwne\u201d.\u00a0 Wed\u0142ug legendy to w\u0142a\u015bnie z drzewa oliwnego i cedrowego wykonany by\u0142 krzy\u017c, na kt\u00f3rym umar\u0142 Chrystus.\u00a0 Na marginesie warto tu doda\u0107, \u017ce korona cierniowa zosta\u0142a upleciona prawdopodobnie z innego cz\u0119stego w Palestynie kolczastego krzewu czy niewielkiego drzewka o \u0142aci\u0144skiej nazwie Paliurus spina-christii<\/em>.\u00a0<\/strong> Wracaj\u0105c za\u015b do oliwki, to samo s\u0142owo Mesjasz (Chrystus to jego grecka wersja) oznacza\u0142o po hebrajsku \u2013 namaszczony (oliw\u0105). \u00a0 Wyt\u0142oczona z oliwek oliwa stanowi\u0142a bowiem istotny sk\u0142adnik wszelkich ma\u015bcide\u0142 i olejk\u00f3w wonnych cz\u0119sto w Biblii wyst\u0119puj\u0105cych.\u00a0 Podobnie figa pojawia si\u0119 ju\u017c w najwcze\u015bniejszych ksi\u0119gach Starego Testamentu \u2013 to przecie\u017c z li\u015bci tego drzewa (s\u0142ynny listek figowy) sporz\u0105dzili sobie ubrania pierwsi ludzie \u2013 Adam i Ewa.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Innymi cz\u0119sto pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w Ksi\u0119gach Biblijnych ro\u015blinami s\u0105 gatunki przyprawowe i aromatyczne.  Nale\u017c\u0105 do nich rozmaryn, hyzop, mirt czy aloes.  Z ro\u015blin tych, opr\u00f3cz tego, \u017ce stosowano je do aromatyzowanie potraw, wytwarzano rozmaite olejki wonne stosowane do pachnide\u0142, ma\u015bci u\u017cywanych do balsamowania zmar\u0142ych czy w celach kultowych na przyk\u0142ad jako kadzid\u0142a.  Cz\u0119sto ro\u015bliny te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c synonimem pi\u0119kna i czysto\u015bci.  Cechy te mo\u017ce tak\u017ce uosabia\u0107 lilia \u2013 wed\u0142ug Pie\u015bni nad Pie\u015bniami inne kwiaty s\u0105 w por\u00f3wnaniu do niej jak bezlistne ciernie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Mandragora (Mandragora officinalis<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Do\u015b\u0107 tajemnicz\u0105 ro\u015blin\u0105 pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 Starym Testamencie jest mandragora (Mandragora officinalis<\/em>)<\/strong>.\u00a0 Gatunek ten jeszcze w \u015bredniowieczu uznawany by\u0142 za skuteczny w leczeniu bezp\u0142odno\u015bci, a ponadto stanowi\u0142 atrybut diab\u0142a i czarnoksi\u0119\u017cnik\u00f3w.\u00a0 Z jego zdobywaniem wi\u0105za\u0142o si\u0119 wiele ryzyka, nie mo\u017cna go by\u0142o dotkn\u0105\u0107 ani w\u0142asnor\u0119cznie wyrwa\u0107.\u00a0 Nale\u017ca\u0142o u\u017cy\u0107 do tego celu g\u0142odzonego przez 3 dni psa, kt\u00f3remu przywi\u0105zywa\u0142o si\u0119 ro\u015blin\u0119 do ogona i wabi\u0142o zwierz\u0119 mi\u0119sem.\u00a0 Pies wyrywa\u0142 mandragor\u0119, kt\u00f3ra krzycza\u0142a przera\u017aliwie \u2013 kto na czas nie zatka\u0142 uszu szybko gin\u0105\u0142 lub wariowa\u0142 (oczywi\u015bcie pies gin\u0105\u0142 tak\u017ce).\u00a0 Zawsze, tak\u017ce w czasach biblijnych, mandragora osi\u0105ga\u0142a wysok\u0105 cen\u0119 \u2013 w Biblii pojawia si\u0119 w Ksi\u0119dze Rodzaju.\u00a0 To za jej przyczyna bezp\u0142odna \u017cona Jakuba, Lia, zachodzi w ci\u0105\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Rzecz jasna przedstawione powy\u017cej ro\u015bliny to tylko niewielka cz\u0119\u015b\u0107 biblijnego zielnika.\u00a0 Niewiele by\u0142o o biblijnych drzewach, poniewa\u017c stanowi\u0142y one temat jednego z poprzednich odcink\u00f3w. Warto jednak stwierdzi\u0107, \u017ce Biblia to ciekawa lektura dla wsp\u00f3\u0142czesnych botanik\u00f3w.\u00a0 Uzbrojeni w specjalistyczn\u0105 wiedz\u0119 wyja\u015bniaj\u0105 oni cz\u0119sto rozmaite niejasno\u015bci nagromadzone w biblijnych tekstach za przyczyn\u0105 autor\u00f3w i t\u0142umaczy.\u00a0 Czasem praca taka ma wiele wsp\u00f3lnego z praca detektywa lub archeologa, kt\u00f3ry z wielu element\u00f3w musi odgadn\u0105\u0107 prawd\u0119, zatart\u0105 na przestrzeni wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Literatura:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W. Kopali\u0144ski \u201eS\u0142ownik mit\u00f3w i tradycji kultury\u201d PIW, Krak\u00f3w 1997.<\/p>\n\n\n\n

W. Kopali\u0144ski \u201eS\u0142ownik symboli\u201d Wiedza Powszechna, Warszawa 1997.<\/p>\n\n\n\n

K. Romaniuk \u201eBiblijne kwiaty\u201d Niedziela 22 (135)\/98<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Naszym rozm\u00f3wc\u0105 jest dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, prof. dr hab.<\/strong> Marcin Zych<\/strong> \u2013 biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 skomplikowanymi relacjami ro\u015blin z zapylaczami. Wi\u0119cej \u2192<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":19624,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,169],"class_list":["post-19623","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-okiem-profesora"],"acf":[],"yoast_head":"\nRo\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ro\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W prawie ka\u017cdej religii, opr\u00f3cz \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g, przedmiot\u00f3w i rytua\u0142\u00f3w znajdziemy tak\u017ce elementy przyrody, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie kultowe lub symboliczne.\u00a0 Jest tak r\u00f3wnie\u017c w religii najpopularniejsze w Polsce \u2013 w chrze\u015bcija\u0144stwie.\u00a0 \u015awi\u0119te ksi\u0119gi chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 Biblia, Stary i Nowy Testament, szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto wspominaj\u0105 rozmaite ro\u015bliny, kt\u00f3re maja tam zastosowanie praktyczne, ale tak\u017ce mistyczne i symboliczne.\u00a0 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-10T13:37:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1244\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/\",\"name\":\"Ro\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-10T13:37:45+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-10T13:37:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg\",\"width\":1024,\"height\":1244},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/rosliny-biblijne\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ro\u015bliny\u00a0biblijne\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ro\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ro\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"W prawie ka\u017cdej religii, opr\u00f3cz \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g, przedmiot\u00f3w i rytua\u0142\u00f3w znajdziemy tak\u017ce elementy przyrody, kt\u00f3re maj\u0105 znaczenie kultowe lub symboliczne.\u00a0 Jest tak r\u00f3wnie\u017c w religii najpopularniejsze w Polsce \u2013 w chrze\u015bcija\u0144stwie.\u00a0 \u015awi\u0119te ksi\u0119gi chrze\u015bcija\u0144stwa \u2013 Biblia, Stary i Nowy Testament, szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto wspominaj\u0105 rozmaite ro\u015bliny, kt\u00f3re maja tam zastosowanie praktyczne, ale tak\u017ce mistyczne i symboliczne.\u00a0 […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-12-10T13:37:50+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1244,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/","name":"Ro\u015bliny\u00a0biblijne - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg","datePublished":"2025-12-10T13:37:45+00:00","dateModified":"2025-12-10T13:37:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Simone_Martini_-_Annonciation-1.jpg","width":1024,"height":1244},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/rosliny-biblijne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ro\u015bliny\u00a0biblijne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/19623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19623"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=19623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}