{"id":1986,"date":"2023-07-17T16:29:29","date_gmt":"2023-07-17T14:29:29","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=1986"},"modified":"2025-07-04T11:46:34","modified_gmt":"2025-07-04T09:46:34","slug":"jasnota-biala-2","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/","title":{"rendered":"Jasnota bia\u0142a"},"content":{"rendered":"\n

Jasnota bia\u0142a<\/strong>, ro\u015blina jasnoty bia\u0142ej (Lamium album<\/em>) przypomina swym wygl\u0105dem znan\u0105 powszechnie pokrzyw\u0119 zwyczajn\u0105 (Urtica dioica<\/em>) i cz\u0119sto jest z ni\u0105 mylona, dop\u00f3ki nie zakwitnie. Ro\u015blina ta jest archeofitem, czyli starym przybyszem, pochodzenia irano-tura\u0144sko-eurosyberyjskiego. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W Europie pojawi\u0142a si\u0119 ju\u017c we wczesnym \u015bredniowieczu. <\/strong>Jest gatunkiem ruderalnym, ro\u015bnie na przydro\u017cach, nieu\u017cytkach, przychaciach, rumowiskach itp. miejscach. Preferuje miejsca nas\u0142onecznione i \u017cyzne gleby, bogate w pr\u00f3chnic\u0119 i zwi\u0105zki azotowe. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Jasnota bia\u0142a, Lamium album<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jasnota bia\u0142a<\/strong> nie posiada te\u017c parz\u0105cych w\u0142osk\u00f3w, tak charakterystycznych dla pokrzywy. Ow\u0142osienie li\u015bci jest delikatne. \u0141odyga jasnoty jest czterokanciasta, w odr\u00f3\u017cnieniu do okr\u0105g\u0142ej w przekroju lodygi pokrzywy. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Podczas kwitnienia <\/strong>(od kwietnia do pa\u017adziernika) widzimy typowe dla rodziny jasnotowatych, wargowych (Lamiaceae, Labiatae<\/em>) kwiaty. Bia\u0142a, do\u015b\u0107 du\u017ca (do 2,5 cm) dwuwargowa korona ma na dolnej wardze \u017c\u00f3\u0142tawe \u201ewska\u017aniki\u201d u\u0142atwiaj\u0105ce owadom drog\u0119 do nektaru, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 wewn\u0105trz kwiatu, w rurce korony. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kwiaty zapylane s\u0105 przez owady z rz\u0119du b\u0142onkoskrzyd\u0142ych. <\/strong>Owoc \u2013 roz\u0142upnia, rozpada si\u0119 na 4 roz\u0142upki, kt\u00f3re zaopatrzone s\u0105 w elajosomy (cia\u0142ka mr\u00f3wcze), stanowi\u0105ce pokarm dla mr\u00f3wek. Mr\u00f3wki przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozsiewania (myrmekochoria) jasnoty bia\u0142ej na znaczne odleg\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Owocki jasnoty s\u0105 te\u017c rozsiewane przez wiatr (anemochoria).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Jasnota bia\u0142a, Lamium album<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jasnota bia\u0142a<\/strong> ma zastosowanie w farbiarstwie \u2013 z p\u0119d\u00f3w tej ro\u015bliny otrzymuje si\u0119 \u017c\u00f3\u0142ty barwnik. Jest te\u017c ro\u015blin\u0105 lecznicz\u0105. Do cel\u00f3w medycznych zbierane s\u0105 przede wszystkim kwiaty.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zawieraj\u0105 one olejek eteryczny, garbniki, \u015bluz, cukry, saponiny, flawonoidy <\/strong>i inne zwi\u0105zki. Kwiaty maj\u0105 dzia\u0142anie przeciwkrwotoczne, powlekaj\u0105ce oraz przeciwzapalne. Stosowane s\u0105 w zaburzeniach miesi\u0105czkowania, stanach zapalnych jamy ustnej i gard\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Jasnota bia\u0142a, Lamium album<\/em>, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

U\u0142atwiaj\u0105 usuwanie szkodliwych metabolit\u00f3w, u\u017cywane s\u0105 od dawna jako \u015brodek \u201eczyszcz\u0105cy\u201d krew, szczeg\u00f3lnie u dzieci. W lecznictwie ludowym<\/strong> kwiaty stosowane by\u0142y m.in. przeciw kaszlowi, a wywar z li\u015bci polecano chorym na serce. Jasnota bia\u0142a jest cenn\u0105 ro\u015blin\u0105 miododajn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Porcj\u0119 wiedzy przygotowa\u0142a dla Was Izabella Kirpluk<\/strong> \u2192 botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1987,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[70],"class_list":["post-1986","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-deptane-po-drodze"],"acf":[],"yoast_head":"\nJasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jasnota bia\u0142a, ro\u015blina jasnoty bia\u0142ej (Lamium album) przypomina swym wygl\u0105dem znan\u0105 powszechnie pokrzyw\u0119 zwyczajn\u0105 (Urtica dioica) i cz\u0119sto jest z ni\u0105 mylona, dop\u00f3ki nie zakwitnie. Ro\u015blina ta jest archeofitem, czyli starym przybyszem, pochodzenia irano-tura\u0144sko-eurosyberyjskiego. W Europie pojawi\u0142a si\u0119 ju\u017c we wczesnym \u015bredniowieczu. Jest gatunkiem ruderalnym, ro\u015bnie na przydro\u017cach, nieu\u017cytkach, przychaciach, rumowiskach itp. miejscach. Preferuje miejsca […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-04T09:46:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1340\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"728\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/\",\"name\":\"Jasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-17T14:29:29+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-04T09:46:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala.jpg\",\"width\":1340,\"height\":728},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jasnota bia\u0142a\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Jasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Jasnota bia\u0142a, ro\u015blina jasnoty bia\u0142ej (Lamium album) przypomina swym wygl\u0105dem znan\u0105 powszechnie pokrzyw\u0119 zwyczajn\u0105 (Urtica dioica) i cz\u0119sto jest z ni\u0105 mylona, dop\u00f3ki nie zakwitnie. Ro\u015blina ta jest archeofitem, czyli starym przybyszem, pochodzenia irano-tura\u0144sko-eurosyberyjskiego. W Europie pojawi\u0142a si\u0119 ju\u017c we wczesnym \u015bredniowieczu. Jest gatunkiem ruderalnym, ro\u015bnie na przydro\u017cach, nieu\u017cytkach, przychaciach, rumowiskach itp. miejscach. Preferuje miejsca […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-04T09:46:34+00:00","og_image":[{"width":1340,"height":728,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/","name":"Jasnota bia\u0142a - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala.jpg","datePublished":"2023-07-17T14:29:29+00:00","dateModified":"2025-07-04T09:46:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala.jpg","width":1340,"height":728},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jasnota bia\u0142a"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/1986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1986"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=1986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}