{"id":20156,"date":"2026-01-13T12:14:16","date_gmt":"2026-01-13T11:14:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=20156"},"modified":"2026-01-14T10:51:09","modified_gmt":"2026-01-14T09:51:09","slug":"po-co-dmuchawcom-spadochrony","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/","title":{"rendered":"Po co dmuchawcom spadochrony?"},"content":{"rendered":"\n


<\/strong>\u017bycie ro\u015blin kwiatowych nie jest bajk\u0105.  Nie mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107, co oznacza, \u017ce nie mog\u0105 uciec przed wrogami, ani poszuka\u0107 sobie lepszego miejsca do \u017cycia, ni\u017c to, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im wyrosn\u0105\u0107.  Aby ro\u015blina mog\u0142a wyda\u0107 potomstwo musi doj\u015b\u0107 do zapylenia, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztownym przywabianiem zwierz\u0105t spe\u0142niaj\u0105cych rol\u0119 przeno\u015bnik\u00f3w py\u0142ku.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Problem\u00f3w egzystencjalnych jest wi\u0119cej: brak wody, s\u0142o\u0144ca, zbyt wysoka temperatura to tylko kilka z nich.  Nie\u0142atwa bywa r\u00f3wnie\u017c sprawa rozsiewania, bo przecie\u017c zawi\u0105zanie nasion to nie wszystko.  Sytuacja bowiem, w kt\u00f3rej ca\u0142e potomstwo wyrasta w pobli\u017cu ro\u015bliny macierzystej nie zawsze si\u0119 sprawdza.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Mniszek lekarski (Taraxacum officinale<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n



Dobry start<\/h2>\n\n\n\n


Co pocz\u0105\u0107 aby nasiona trafi\u0142y w jak najlepsze miejsce i mia\u0142y jak najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 prze\u017cycia?\u00a0 Rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 kilka.\u00a0 Pierwsze z nich, charakterystyczne dla wielu drzew, polega na rozsiewaniu nasion w pobli\u017cu ro\u015bliny-matki (podobnie post\u0119puj\u0105 niekt\u00f3re chwasty okopowe \u2013 patrz odcinek o chwastach).\u00a0 Rozwi\u0105zanie to opiera si\u0119 na stanowisku, \u017ce je\u017celi w danym miejscu panuj\u0105 dobre warunki do rozwoju ro\u015bliny macierzystej to i potomstwo znajdzie tu sw\u00f3j \u2018k\u0105cik\u2019.\u00a0 Post\u0119puje tak wiele gatunk\u00f3w tzw. \u2018ci\u0119\u017ckonasiennych\u2019 jak d\u0119by, orzechy czy kasztanowce<\/strong>.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Nasiona tych ro\u015blin nie s\u0105 zaopatrzone w \u017cadne urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105ce przemieszczaniu si\u0119 \u2013 co najwy\u017cej mog\u0105 poturla\u0107 si\u0119 w jak\u0105\u015b stron\u0119, lecz zawsze w ko\u0144cu znajd\u0105 si\u0119 nieopodal rodzica.\u00a0 No, mo\u017ce z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re porwane przez np. wiewi\u00f3rk\u0119 stan\u0105 si\u0119 sk\u0142adnikiem jej zapas\u00f3w. \u00a0 Ale w takim przypadku ro\u015blina mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wr\u0119cz korzy\u015b\u0107, bo, jak powszechnie wiadomo, zwierzaki te cz\u0119sto zapominaj\u0105 o cz\u0119\u015bci swoich spi\u017carni, a ukryte w ziemi nasiona mog\u0105 dzi\u0119ki temu wykie\u0142kowa\u0107 w komfortowych warunkach.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Owoce d\u0119bu szypu\u0142kowego, (Quercus<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n


Je\u015bli rozejrzymy si\u0119 dooko\u0142a dostrze\u017cemy, \u017ce gatunki ci\u0119\u017ckonasienne to zaledwie niewielka cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017cliwych sytuacji.  Szczeg\u00f3lnie w \u015brodowiskach nieprzewidywalnych i ma\u0142o stabilnych takie rozwi\u0105zanie si\u0119 nie sprawdza.  Dla takich gatunk\u00f3w korzystniejsze jest wyekspediowanie nasion gdzie\u015b dalej, gdzie, by\u0107 mo\u017ce, warunki b\u0119d\u0105 znacznie korzystniejsze do przetrwania.  T\u0119 strategie stosuje wiele gatunk\u00f3w chwast\u00f3w <\/strong>oraz gatunki z pierwszych etap\u00f3w sukcesji ekologicznej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

 Aby jednak odby\u0107 podr\u00f3\u017c – nasiona musz\u0105 by\u0107 odpowiednio wyekwipowane i musz\u0105 znale\u017a\u0107 odpowiednich przewo\u017anik\u00f3w.  Przewo\u017anicy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cni \u2013 rol\u0119 czynnika przenosz\u0105cego nasiona i owoce mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 wiatr, woda oraz rozmaite organizmy \u017cywe.  Ka\u017cda z sytuacji wymaga odmiennego \u2018osprz\u0119tu\u2019.  Osprz\u0119t taki mo\u017ce posiada\u0107 sama ro\u015blina, kt\u00f3ra zamiast powierza\u0107 swoje \u2018dzieci\u2019 obcym sama mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 ich rozsiewaniem.  Niekt\u00f3re gatunki potrafi\u0105 np. wystrzeliwa\u0107 swoje nasiona na, znacz\u0105 niekiedy, odleg\u0142o\u015b\u0107.  Wykorzystuj\u0105 przy tym napr\u0119\u017cenia, kt\u00f3re powstaj\u0105 w owocni podczas dojrzewania owocu.  Wystrzeliwane mog\u0105 by\u0107 same nasiona (jaku u \u017carnowca Sarothamnus scoparius<\/em> czy niecierpka Impatiens<\/em>) lub ca\u0142e owoce , jak ma to miejsce u tryskawca (Ecbalium elaterium<\/em>).  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Kwiat \u017carnowca (Sarothamnus scoparius<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Je\u015bli nie ma si\u0119 urz\u0105dze\u0144 balistycznych mo\u017cna zda\u0107 si\u0119 na wiatr.  Gatunki takie (tzw. anemochoryczne) musz\u0105 posiada\u0107 albo bardzo lekkie nasiona (tak jak storczyki) albo wykszta\u0142ci\u0107 specjalne urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105ce do lotu.  Mog\u0105 to by\u0107 rozmaite skrzyde\u0142ka tak jak np. u klon\u00f3w.  Czasem w rozsiewaniu bior\u0105 nie pojedyncze nasiona ale ca\u0142e owocostany \u2013 jest tak u lip, gdzie rol\u0119 skrzyd\u0142a, czy mo\u017ce raczej \u015bmig\u0142a, spe\u0142nia listek (podsadka) wyrastaj\u0105cy w podstawy kwiatostanu.  Jeszcze ciekawszy spos\u00f3b znalaz\u0142y ro\u015bliny z rodziny z\u0142o\u017conych (Asteraceae<\/em>) \u2013 w Polsce nale\u017c\u0105 do nich np. mniszki (Taraxacum<\/em>), kozibrody (Tragopogon<\/em>) czy przymiotno (Conyza<\/em>).  W przypadku ich kwiat\u00f3w w czasie formowania si\u0119 owoc\u00f3w nie zanika kielich.  Przekszta\u0142ca si\u0119 on w urz\u0105dzenie lotne, kt\u00f3re ide\u0105 do z\u0142udzenia przypomina pomys\u0142 na ludzkie spadochrony \u2013 ka\u017cdy z nas bawi\u0142 si\u0119 przecie\u017c dmuchawcami i wie jak \u015bwietnie one dzia\u0142aj\u0105.  Na podobnej zasadzie dzia\u0142aj\u0105 nasiona wielu innych gatunk\u00f3w, u kt\u00f3rych rol\u0119 urz\u0105dze\u0144 lotnych spe\u0142niaj\u0105 w\u0142oski rozmaitego pochodzenia.  Wszyscy znamy bawe\u0142n\u0119 (Gossypium<\/em>), kt\u00f3rej nasiona opatrzone s\u0105 w\u0142a\u015bnie puchem s\u0142u\u017c\u0105cymi do lotu \u2013 ma\u0142o os\u00f3b zdaje sobie jednak spraw\u0119, \u017ce nasze d\u017cinsy czy koszule powstaj\u0105 w\u0142a\u015bnie z tych w\u0142osk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz wiatru doskonale w przenoszeniu nasion sprawdza si\u0119 woda <\/strong> <\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Jednak w takich przypadkach przystosowania owoc\u00f3w czy nasion musz\u0105 i\u015b\u0107 w innym kierunku.  Po pierwsze musz\u0105 p\u0142ywa\u0107, a to znaczy, \u017ce powinny by\u0107 nieprzepuszczalne dla wody i posiada\u0107 co\u015b w rodzaju p\u0142ywak\u00f3w (ich rol\u0119 mog\u0105 spe\u0142nia\u0107 np. przestwory powietrzne).  Nieprzepuszczalno\u015b\u0107 jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna u gatunk\u00f3w takich jak palma kokosowa (Cocos nucifera<\/em>), kt\u00f3re rozsiewane s\u0105 przez s\u0142one wody morskie, zwykle zab\u00f3jcze dla tkanek ro\u015blinnych, tote\u017c jego nasiona s\u0105 wyj\u0105tkowo dok\u0142adnie opakowane przed podr\u00f3\u017c\u0105 (patrz odcinek o kokosach). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bilet w jedn\u0105 stron\u0119 lub jazda \u2018na gap\u0119\u2019<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Rol\u0119 przeno\u015bnik\u00f3w nasion bez w\u0105tpienia mo\u017cna powierzy\u0107 tak\u017ce zwierz\u0119tom.  Tu jednak trudno liczy\u0107 na ich dobrowoln\u0105 kooperacj\u0119, trzeba si\u0119 wi\u0119c uciec do rozmaitych podst\u0119p\u00f3w.  Mo\u017cna np. zaoferowa\u0107 korzy\u015bci materialne czyli po\u017cywienie.  Droga w takich sytuacjach co prawda odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie niezbyt mo\u017ce elegancko we wn\u0119trzu zwierz\u0119cia, lecz efekt wynagradza wszelkie niedogodno\u015bci.  Mowa oczywi\u015bcie o tzw. endozoochorii,<\/strong> czyli rozsiewaniu przez zwierz\u0119ta owoc\u00f3w mi\u0119sistych i wydalaniu ich.  Istnieje jednak niebezpiecze\u0144stwo strawienia ca\u0142ego owocu, wi\u0119c gatunki, kt\u00f3re rozsiewane s\u0105 w taki spos\u00f3b musz\u0105 by\u0107 zaopatrzone w odpowiednio grub\u0105 i wytrzyma\u0142\u0105 \u0142upin\u0119 nasienn\u0105 (ciekawe jest te\u017c to, \u017ce niekt\u00f3re ro\u015bliny wr\u0119cz nie mog\u0105 wykie\u0142kowa\u0107 je\u015bli nie przesz\u0142y uprzednio przez przew\u00f3d pokarmowy zwierz\u0119cia).  Za takich rozsiewaczy mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 tak\u017ce ludzie \u2013 wszak wielu z nas lubi maliny, pomidory czy \u015bliwki i nie zawsze wypluwamy pestk\u0119… <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Fio\u0142ek (Viola<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Z naszego punktu widzenia nieco bardziej eleganckie jest rozsiewanie przez mr\u00f3wki (tzw. myrmekochoria)<\/strong>.  Nasiona takie (np. fio\u0142k\u00f3w Viola<\/em>) posiadaj\u0105 mi\u0119kkie wyrostki, bogate w substancje od\u017cywcze, zwane elajosomami.  Cia\u0142ka te s\u0105 ch\u0119tnie zjadane przez mr\u00f3wki, kt\u00f3re zwykle transportuj\u0105 nasiona z elajosomami na znaczne odleg\u0142o\u015bci.  Kiedy ju\u017c zjedz\u0105 elajosom, nasionko zostaje porzucone i mo\u017ce spokojnie kie\u0142kowa\u0107 w nowym miejscu.  Inny jeszcze wyj\u015bciem mo\u017ce by\u0107 zostanie pasa\u017cerem na gap\u0119.  Wymaga to pewnych przystosowa\u0144, ale jest do\u015b\u0107 ekonomiczne \u2013 umo\u017cliwia dalekie podr\u00f3\u017ce bez inwestowania w cz\u0119\u015bci jadalne.  Inwestycje niezb\u0119dne za\u015b to rozmaite haki i zaczepy pozwalaj\u0105ce przymocowa\u0107 si\u0119 do sk\u00f3ry lub sier\u015bci zwierz\u0119cia.  My znamy to z kontakt\u00f3w z rodzimymi rzepami (\u0142opianami), kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwe (zw\u0142aszcza, gdy znajd\u0105 si\u0119 w du\u017cej liczbie) ale nie powoduj\u0105 specjalnych szk\u00f3d.  Bywa jednak gorzej; niekt\u00f3re gatunki ro\u015blin wyst\u0119puj\u0105ce na innych kontynentach mog\u0105 powodowa\u0107 zranienia czy nawet \u015bmier\u0107 zwierz\u0119cia, kt\u00f3re nieopatrznie zaczepi taki owoc.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Harpagophytum procumbens<\/em>, fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dochodz\u0105ce do kilkunastu centymetr\u00f3w wielko\u015bci owoce Harpagophytum procumbens<\/em> czy Proboscidea<\/em> opatrzone s\u0105 ostrymi zaczepami, kt\u00f3re, gdy zwierze pr\u00f3buje si\u0119 od nich uwolni\u0107, wbijaj\u0105 si\u0119 jeszcze g\u0142\u0119biej.  W ko\u0144cu od\u0142amuj\u0105 si\u0119 i owoc dostaje si\u0119 do ziemi, lecz cz\u0119\u015bci kolc\u00f3w mog\u0105 pozosta\u0107 w ciele ofiary wywo\u0142uj\u0105c niebezpieczne zaka\u017cenia.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Literatura<\/strong><\/p>\n\n\n\n

David Attenborough \u2018Prywatne \u017cycie ro\u015blin\u2019 Wyd. MUZA S.A. Warszawa<\/p>\n\n\n\n

Encyklopedia Biologiczna tomy I-X. Wydawnictwo OPRES, Krak\u00f3w 1998-2000<\/p>\n\n\n\n

Z. Podbielkowski \u2018Rozmna\u017canie si\u0119 ro\u015blin\u2019. Pa\u0144stwowe Zak\u0142ady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1972.<\/p>\n\n\n\n

Wielka Encyklopedia Przyrody. Ro\u015bliny kwiatowe tom I i II. Wyd. MUZA S.A. Warszawa<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Naszym rozm\u00f3wc\u0105 jest dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, prof. dr hab.<\/strong> Marcin Zych<\/strong> \u2013 biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 skomplikowanymi relacjami ro\u015blin z zapylaczami. Wi\u0119cej \u2192<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":20157,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,169],"class_list":["post-20156","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-okiem-profesora"],"acf":[],"yoast_head":"\nPo co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Po co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u017bycie ro\u015blin kwiatowych nie jest bajk\u0105.  Nie mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107, co oznacza, \u017ce nie mog\u0105 uciec przed wrogami, ani poszuka\u0107 sobie lepszego miejsca do \u017cycia, ni\u017c to, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im wyrosn\u0105\u0107.  Aby ro\u015blina mog\u0142a wyda\u0107 potomstwo musi doj\u015b\u0107 do zapylenia, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztownym przywabianiem zwierz\u0105t spe\u0142niaj\u0105cych rol\u0119 przeno\u015bnik\u00f3w py\u0142ku.  Problem\u00f3w egzystencjalnych jest […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-14T09:51:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/\",\"name\":\"Po co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-13T11:14:16+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-14T09:51:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Po co dmuchawcom spadochrony?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Po co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Po co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"\u017bycie ro\u015blin kwiatowych nie jest bajk\u0105.  Nie mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107, co oznacza, \u017ce nie mog\u0105 uciec przed wrogami, ani poszuka\u0107 sobie lepszego miejsca do \u017cycia, ni\u017c to, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im wyrosn\u0105\u0107.  Aby ro\u015blina mog\u0142a wyda\u0107 potomstwo musi doj\u015b\u0107 do zapylenia, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztownym przywabianiem zwierz\u0105t spe\u0142niaj\u0105cych rol\u0119 przeno\u015bnik\u00f3w py\u0142ku.  Problem\u00f3w egzystencjalnych jest […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2026-01-14T09:51:09+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/","name":"Po co dmuchawcom spadochrony? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg","datePublished":"2026-01-13T11:14:16+00:00","dateModified":"2026-01-14T09:51:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Nottuln_Bauerschaft_Stevern_-_2020_-_7049-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/po-co-dmuchawcom-spadochrony\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Po co dmuchawcom spadochrony?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/20156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20156"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=20156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}