{"id":2019,"date":"2023-07-17T16:56:53","date_gmt":"2023-07-17T14:56:53","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&#038;p=2019"},"modified":"2025-07-04T12:28:08","modified_gmt":"2025-07-04T10:28:08","slug":"chrzan-pospolity-2","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/","title":{"rendered":"Chrzan pospolity"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przedstawiamy <strong>chrzan pospolity<\/strong> <em>(Armoracia rusticana, A. lapathifolia, A. sativa, Cochlearia armoracia, Rorippa rusticana<\/em>), nale\u017c\u0105cy do rodziny kapustowatych, krzy\u017cowych (<em>Brassicaceae, Cruciferae<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce jest ro\u015blin\u0105 powszechnie uprawian\u0105 w ogrodach i dziczej\u0105c\u0105 na przydro\u017cach, przy p\u0142otach, na trawnikach, skrajach p\u00f3l i innych siedliskach antropogenicznych, wnika do siedlisk przeobra\u017conych. <strong>Chrzan pospolity<\/strong> jest gatunkiem obcym dla flory Polski, ma status archeofita, czyli ro\u015bliny, kt\u00f3ra przyby\u0142a na nasze tereny i trwale si\u0119 zadomowi\u0142a przed ko\u0144cem XV wieku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"422\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Armoracia_rusticanaAHA.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4680\" style=\"width:463px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Armoracia_rusticanaAHA.jpg 422w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Armoracia_rusticanaAHA-211x300.jpg 211w\" sizes=\"auto, (max-width: 422px) 100vw, 422px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Chrzan pospolity, <em>Armoracia rusticana<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawdopodobnie pochodzi ze wschodniej i po\u0142udniowo-wschodniej Europy. <strong>Chrzan pospolity jest ro\u015blin\u0105 znan\u0105 ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci.<\/strong> W Europie \u015arodkowej pierwsze wzmianki pochodz\u0105 z XII wieku. <strong>Chrzan pospolity<\/strong> jest bylin\u0105 osi\u0105gaj\u0105c\u0105 do 120 cm wysoko\u015bci, nag\u0105, o charakterystycznych grubych i mi\u0119sistych korzeniach. Li\u015bcie odziomkowe s\u0105 pod\u0142u\u017cne i wielkie, od 30 do 100 cm d\u0142ugo\u015bci, \u015brodkowe \u2013 pierzasto wcinane, a g\u00f3rne \u2013 lancetowate i pi\u0142kowane.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:44px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4683\" style=\"width:615px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/ArmoraciaRusticana.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Chrzan pospolity, <em>Armoracia rusticana<\/em>, fot. Christian Fischer, Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:53px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jest te\u017c ro\u015blin\u0105 lecznicz\u0105 i kosmetyczn\u0105.<\/strong> Surowcem jest korze\u0144. Stosowany jest w leczeniu nie\u017cyt\u00f3w oskrzeli i infekcji uk\u0142adu moczowego. Zewn\u0119trznie dzia\u0142a dra\u017cni\u0105co na sk\u00f3r\u0119 i u\u017cywany bywa w reumatyzmie i innych stanach zapalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u015awie\u017cy korze\u0144 zawiera glukozydy izosiarkocyjanian\u00f3w,<\/strong> kt\u00f3re w procesie suszenia ulegaj\u0105 hydrolizie. Powstaje wtedy tzw. olejek gorczyczny. Korze\u0144 jest \u017ar\u00f3d\u0142em enzymu peroksydazy, zawiera tak\u017ce kumaryny, kwasy fenolowe, kwas askorbinowy i inne. <strong>Izosiarkocyjaniany maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwdrobnoustrojowe, spazmolityczne, cytotoksyczne i dra\u017cni\u0105ce (wywo\u0142uj\u0105ce przekrwienia).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:41px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niestety, cz\u0119\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w powstaj\u0105cych podczas hydrolizy izosiarkocyjanian\u00f3w jest toksyczna i mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 reakcje alergiczne oraz podra\u017cnienie b\u0142on \u015bluzowych. <strong>St\u0105d, chrzan pospolity, nawet jako przyprawa, powinien by\u0107 spo\u017cywany oszcz\u0119dnie.<\/strong> Czysty olejek gorczyczny uznany zosta\u0142 za substancj\u0119 niebezpieczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ro\u015blina rozmna\u017ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wegetatywnie. <\/strong>W uprawie lubi umiarkowane s\u0142o\u0144ce, gleb\u0119 przeci\u0119tnie wilgotn\u0105 o odczynie oboj\u0119tnym, mineralno-pr\u00f3chnicz\u0105, \u017cyzn\u0105, zasobn\u0105 w substancje humusowe. Jest ro\u015blin\u0105 w pe\u0142ni mrozoodporn\u0105. Jej cz\u0119\u015bci nadziemne gin\u0105 przy spadku temperatury poni\u017cej -4\u00b0C, ale korze\u0144 pozostaje dobrze zabezpieczony pod ziemi\u0105 (chrzan jest geofitem).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:47px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Porcj\u0119 wiedzy przygotowa\u0142a dla Was<strong> Izabella Kirpluk<\/strong> \u2192 botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2020,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,70],"class_list":["post-2019","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-deptane-po-drodze"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przedstawiamy chrzan pospolity (Armoracia rusticana, A. lapathifolia, A. sativa, Cochlearia armoracia, Rorippa rusticana), nale\u017c\u0105cy do rodziny kapustowatych, krzy\u017cowych (Brassicaceae, Cruciferae). W Polsce jest ro\u015blin\u0105 powszechnie uprawian\u0105 w ogrodach i dziczej\u0105c\u0105 na przydro\u017cach, przy p\u0142otach, na trawnikach, skrajach p\u00f3l i innych siedliskach antropogenicznych, wnika do siedlisk przeobra\u017conych. Chrzan pospolity jest gatunkiem obcym dla flory Polski, ma [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-04T10:28:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/chrzan-pospolity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/\",\"name\":\"Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/chrzan-pospolity.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-17T14:56:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-04T10:28:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/chrzan-pospolity.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/chrzan-pospolity.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/chrzan-pospolity-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chrzan pospolity\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Przedstawiamy chrzan pospolity (Armoracia rusticana, A. lapathifolia, A. sativa, Cochlearia armoracia, Rorippa rusticana), nale\u017c\u0105cy do rodziny kapustowatych, krzy\u017cowych (Brassicaceae, Cruciferae). W Polsce jest ro\u015blin\u0105 powszechnie uprawian\u0105 w ogrodach i dziczej\u0105c\u0105 na przydro\u017cach, przy p\u0142otach, na trawnikach, skrajach p\u00f3l i innych siedliskach antropogenicznych, wnika do siedlisk przeobra\u017conych. Chrzan pospolity jest gatunkiem obcym dla flory Polski, ma [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-04T10:28:08+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/chrzan-pospolity.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/","name":"Chrzan pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/chrzan-pospolity.jpg","datePublished":"2023-07-17T14:56:53+00:00","dateModified":"2025-07-04T10:28:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/chrzan-pospolity.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/chrzan-pospolity.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/chrzan-pospolity-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chrzan pospolity"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2019"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}