{"id":20380,"date":"2026-01-14T13:53:54","date_gmt":"2026-01-14T12:53:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=20380"},"modified":"2026-01-14T13:54:39","modified_gmt":"2026-01-14T12:54:39","slug":"uwaga-barszcz","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/","title":{"rendered":"Uwaga \u2013 barszcz!"},"content":{"rendered":"\n

Powszechnie wiadomo, \u017ce doko\u0142a nas ro\u015bnie wiele ro\u015blin, kt\u00f3re mog\u0105 pozytywnie lub negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na nasze zdrowie.  W szkole uczymy si\u0119 jakich ro\u015blin i grzyb\u00f3w nale\u017cy unika\u0107 ze wzgl\u0119du na ich truj\u0105ce w\u0142asno\u015bci, a jakie s\u0105 smaczne i zdrowe.  Niewiele os\u00f3b jednak wie, i\u017c niekt\u00f3re gatunki mog\u0105 zaszkodzi\u0107 nawet wtedy, gdy nie zostan\u0105 zjedzone.  Wystarczy dotyk lub nawet bliskie s\u0105siedztwo danej ro\u015bliny, aby da\u0142y o sobie zna\u0107 jej szkodliwe w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u2013 i nie b\u0119d\u0105  to lekkie niedyspozycje jak w przypadku poparzenia pokrzyw\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej do Polski sprowadzono wyj\u0105tkowo urodziwy gatunek barszczu \u2013 zwany kaukaskim (Heracleum mantegazzianum<\/em>).\u00a0<\/strong> Ta wysoka do 5 m bylina z rodziny baldaszkowatych, spokrewniona z pietruszk\u0105 i selerem mia\u0142a pocz\u0105tkowo s\u0142u\u017cy\u0107 jako pasza dla byd\u0142a. Poniewa\u017c jednak przygotowywane z barszczu kiszonki nie smakowa\u0142y zwierz\u0119tom – upraw\u0119 zarzucono.\u00a0 Raz wprowadzony gatunek okaza\u0142 si\u0119 niestety do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwy. Doskonale zaaklimatyzowa\u0142 si\u0119 w naszym kraju i szybko zacz\u0105\u0142 kolonizowa\u0107 nowe tereny.\u00a0 Szczeg\u00f3lnie obficie obrasta\u0142 brzegi rzek i strumieni, miejsca ruderalne i przydro\u017cne rowy.\u00a0 Niekt\u00f3rzy, z uwagi na du\u017ce i atrakcyjne kwiatostany, zacz\u0119li stosowa\u0107 go nawet jako ro\u015blin\u0119 ozdobn\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zaro\u015bla barszczowe szybko sta\u0142y si\u0119 cz\u0119stym elementem g\u00f3rskich rejon\u00f3w naszego kraju \u2013 wypieraj\u0105c rodzime ro\u015bliny.\u00a0 Najgorsze przysz\u0142o p\u00f3\u017aniej: okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w kontakcie ze sk\u00f3r\u0105 barszcz wywo\u0142ywa\u0142 oparzenia.\u00a0 Pocz\u0105tkowo przypisywano to alergiom, p\u00f3\u017aniej jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zawarte w nim substancje chemiczne, zwane furokumarynami, <\/strong>przy udziale promieniowania UV wchodz\u0105 w reakcj\u0119 z DNA kom\u00f3rek sk\u00f3ry i mog\u0105 powodowa\u0107 ich obumarcie.\u00a0 Od kilku lat ci\u0105gle s\u0142yszy si\u0119 o przypadkach ci\u0119\u017ckich poparze\u0144 dzieci, czy nawet os\u00f3b doros\u0142ych, kt\u00f3re zbytnio zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do niebezpiecznych ro\u015blin.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Barszcz kaukaski (Heracleum mantegazzianum<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Prawdopodobie\u0144stwo takich wypadk\u00f3w ro\u015bnie w czasie ciep\u0142ych wilgotnych dni, kiedy wspomniane parz\u0105ce zwi\u0105zki wydzielaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowo obficie.\u00a0 Barszcz kaukaski <\/strong>to nie jedyny przedstawiciel rodziny baldaszkowatych, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny dla zdrowia \u2013 istnieje kilka innych blisko spokrewnionych z nim gatunk\u00f3w, pochodz\u0105cych tak\u017ce z Azji, a przywiezionych do Europy, posiadaj\u0105cych zbli\u017cone w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u2013 jak cho\u0107by barszcz Sosnowskiego (Heracleum<\/em> sosnowskyi<\/em>)<\/strong> czy pochodz\u0105cy z Krymu barszcz omszony (Heracleum pubescens<\/em>).\u00a0 R\u00f3wnie\u017c nasz rodzimy gatunek \u2013 zwykle nieszkodliwy barszcz zwyczajny (Heracleum sphondylium<\/em>) \u2013 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niebezpieczny dla os\u00f3b uczulonych na kumaryny.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Problem z barszczem kaukaskim maj\u0105 nie tylko polscy botanicy.  R\u00f3wnie\u017c w innych krajach Europy gatunek ten spotyka si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej.  Na Jutlandii na przyk\u0142ad w latach 60-tych pr\u00f3bowano walczy\u0107 z parz\u0105cym barszczem za pomoc\u0105 kos i miotaczy p\u0142omieni! Bezskutecznie \u2013 jedynym skutecznym rozwi\u0105zaniem jest, niestety, stosowanie odpowiednich herbicyd\u00f3w (\u015brodk\u00f3w chwastob\u00f3jczych).  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przypadek barszczy nie jest unikatowy w \u015bwiecie ro\u015blin.\u00a0 R\u00f3wnie niebezpieczny jest kontakt z dyptamem jesionolistnym (Dictamnus albus<\/em>) czy sumakiem jadowitym (Rhus toxicodendron<\/em>).\u00a0 Ten pierwszy pochodzi z Europy i Azji, wyst\u0119puje tak\u017ce w Polsce, cho\u0107 jest u nas niezwykle rzadki i zosta\u0142 obj\u0119ty ochron\u0105.\u00a0 Ro\u015blina ta ma bardzo ozdobne, r\u00f3\u017cowo-bia\u0142e kwiaty i w ciep\u0142e suche dni wydziela du\u017ce ilo\u015bci olejk\u00f3w eterycznych, kt\u00f3re w kontakcie ze sk\u00f3r\u0105 mog\u0105 powodowa\u0107 silne oparzenia (autor niniejszego artyku\u0142u robi\u0105c zamieszczone tutaj zdj\u0119cie dozna\u0142 poparzenia d\u0142oni).\u00a0 Niezwyk\u0142e jest to, \u017ce w upalne dni unosz\u0105ce si\u0119 doko\u0142a ro\u015bliny olejki mog\u0105 ulec samozap\u0142onowi!\u00a0 W zwi\u0105zku z tym niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie dyptam jesionolistny by\u0142 owym \u2018krzewem gorej\u0105cym\u2019, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 na pustyni Moj\u017ceszowi \u2013 scena ta zosta\u0142a opisana w Starym Testamencie.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ruta zwyczajna (Ruta graveolens<\/em>) fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Inn\u0105 niebezpieczn\u0105 ro\u015blin\u0105 jest spokrewniona z dyptamem ruta zwyczajna.<\/strong>\u00a0 Cz\u0119sto notuje si\u0119 poparzenia os\u00f3b pracuj\u0105cych na plantacjach tego uprawianego do cel\u00f3w leczniczych gatunku.\u00a0 W tym przypadku win\u0119 tak\u017ce ponosz\u0105 zawarte w rucie zwi\u0105zki, kt\u00f3re przy udziale \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego powoduj\u0105 zapalenia sk\u00f3ry.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Barszcz kaukaski (Heracleum mantegazzianum<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Barszcz kaukaski (Heracleum mantegazzianum<\/em>), fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Podobne niebezpiecze\u0144stwa czekaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na nieostro\u017cnych w\u0119drowc\u00f3w zapuszczaj\u0105cych si\u0119 do Ameryka\u0144skich las\u00f3w.  Wyst\u0119puje tam wspomniany sumak jadowity, kt\u00f3rego sok (czasem wystarczy otarcie li\u015bci) wywo\u0142uje uczulenie na zawarte w nim zwi\u0105zki.  Nast\u0119pne kontakty mog\u0105 wi\u0119c doprowadzi\u0107 do ci\u0119\u017ckich stan\u00f3w zapalnych sk\u00f3ry, a nawet silnych gor\u0105czek.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jak wida\u0107 wybieraj\u0105c si\u0119 do lasu czy na \u0142\u0105k\u0119 musimy uwa\u017ca\u0107 nie tylko na to co jemy, ale tak\u017ce na to czego dotykamy.  Ro\u015bliny, podobnie jak zwierz\u0119ta, r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne w bezpo\u015brednich kontaktach.  Nie zrywajmy wi\u0119c nieznanych nam gatunk\u00f3w, a na wycieczki po lesie lepiej wyposa\u017cy\u0107 si\u0119 w d\u0142ugie spodnie i koszul\u0119 z d\u0142ugim r\u0119kawem \u2013 mo\u017ce nie zawsze b\u0119dzie to wygodne, ale na pewno bezpieczniejsze!  Jako ochrony przed s\u0142o\u0144cem tak\u017ce lepiej u\u017cy\u0107 s\u0142omkowego kapelusza ni\u017c li\u015bci napotkanej przygodnie ro\u015bliny \u2013 mo\u017ce si\u0119 bowiem okaza\u0107, \u017ce trafili\u015bmy na parz\u0105cy barszcz!<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kaukaskie barszcze<\/strong> to doskona\u0142y przyk\u0142ad kr\u00f3tkowzroczno\u015bci ludzi sprowadzaj\u0105cych nowe gatunki ro\u015blin.\u00a0 Niestety, w zwi\u0105zku z rozwojem ogrodnictwa i \u0142atwo\u015bci\u0105 kontakt\u00f3w z zagranic\u0105, szczeg\u00f3lnie z krajami po\u0142o\u017conymi na innych kontynentach, takie przypadki s\u0105 coraz cz\u0119stsze.\u00a0 Nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce pi\u0119kna ro\u015blina ozdobna ucieka z dzia\u0142ek lub ogr\u00f3dk\u00f3w i zaczyna \u015bwietnie prosperowa\u0107 \u201ena uchod\u017astwie\u201d.\u00a0 Mo\u017ce si\u0119 na dodatek okaza\u0107, \u017ce zaczyna zagra\u017ca\u0107 naszym rodzimym gatunkom powoduj\u0105c zubo\u017cenie lokalnych zbiorowisk ro\u015blinnych.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W naszej florze mamy wielu takich \u201eemigrant\u00f3w\u2019: klon jesionolistny (Acer negundo<\/em>) , naw\u0142o\u0107 kanadyjska (Solidago canadensis<\/em>) czy rdest ostroko\u0144czysty (Reynoutria japonica<\/em>) .\u00a0 Mo\u017cliwe s\u0105 jeszcze inne scenariusze \u2013 na przyk\u0142ad nasiona wielu uci\u0105\u017cliwych obecnie chwast\u00f3w zosta\u0142y przywiezione w transportach zbo\u017ca czy w ziemi balastowej na statkach.\u00a0 Takimi pasa\u017cerami na gap\u0119 by\u0142a \u017c\u00f3\u0142tlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora<\/em>) czy przymiotno kanadyjskie (Conyza canadensis<\/em>).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wszystkiemu winne metabolity wt\u00f3rne<\/strong>!<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Parz\u0105ce substancje, o kt\u00f3rych mowa w tym odcinku nale\u017c\u0105 do grupy tzw. metabolit\u00f3w wt\u00f3rnych.  Zwi\u0105zki te powstaj\u0105 w kom\u00f3rkach ro\u015blinnych na drodze skomplikowanych przemian biochemicznych lecz nie spe\u0142niaj\u0105 \u017cadnej roli, od kt\u00f3rej bezpo\u015brednio zale\u017ca\u0142oby \u017cycie organizmu.  W okre\u015blonych warunkach mog\u0105 pe\u0142ni\u0107 jednak r\u00f3\u017cne funkcje sprowadzaj\u0105ce si\u0119 np. do odstraszania ro\u015blino\u017cerc\u00f3w.  Substancje te mog\u0105 by\u0107 wydzielane przez specjalne kom\u00f3rki wydzielnicze ulokowane w rozmaitych cz\u0119\u015bciach ro\u015bliny.  Wszyscy znamy doskonale niemi\u0142e skutki otarcia si\u0119 o li\u015b\u0107 pokrzywy.  W tym przypadku wszystkiemu winne s\u0105 w\u0142oski gruczo\u0142owe umieszczone na jego powierzchni.  W\u0142oski takie to nic innego jak specjalne kom\u00f3rki pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna przyr\u00f3wna\u0107 do funkcji strzykawki.  Maj\u0105 one kszta\u0142t buteleczki zw\u0119\u017caj\u0105cej si\u0119 ku g\u00f3rze zako\u0144czonej kulist\u0105 g\u0142\u00f3wk\u0105.  Przy dotkni\u0119ciu g\u0142\u00f3wka \u0142atwo od\u0142amuje si\u0119 i pozostawia ostry niczym ig\u0142a koniec, kt\u00f3ry \u0142atwo wbija si\u0119 w cia\u0142o intruza i wprowadza dra\u017cni\u0105c\u0105 substancj\u0119.  Nieco inaczej wygl\u0105da to u barszczy \u2013 tu gro\u017ane substancje znajduj\u0105 si\u0119 w kana\u0142ach biegn\u0105cych w r\u00f3\u017cnych organach ro\u015bliny \u2013 okazjonalny dotyk mo\u017ce wi\u0119c okaza\u0107 si\u0119 niegro\u017any, jednak zerwanie i kontakt z uszkodzonymi cz\u0119\u015bciami li\u015bci czy \u0142odyg ko\u0144czy si\u0119 zwykle nieszcz\u0119\u015bliwie.  W ciep\u0142e dni parz\u0105ce zwi\u0105zki mog\u0105 si\u0119 ulatnia\u0107, co dodatkowo pot\u0119guje niebezpiecze\u0144stwo oparze\u0144.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Barszcz z barszczu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

To, \u017ce rosn\u0105cy w Polsce barszcz zwyczajny nazywany jest barszczem, to nie przypadek.  Buraki, z kt\u00f3rych obecnie przygotowuje si\u0119 lubian\u0105 przez wiele os\u00f3b zup\u0119, bez kt\u00f3rej nie mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 kolacja wigilijna, znane s\u0105 w kuchni polskiej dopiero od XVI wieku.  Barszcz za\u015b pojawia si\u0119 w jad\u0142ospisie Polak\u00f3w ju\u017c wcze\u015bniej \u2013 od wczesnego \u015aredniowiecza.  Wtedy jednak gotowano go w\u0142a\u015bnie z li\u015bci barszczu zwyczajnego.  Li\u015bci tej ro\u015bliny u\u017cywano tak\u017ce jako jarzyny.  Potem dopiero barszcz zast\u0105pi\u0142y buraki, lecz, rzecz przewrotna, pierwotna nazwa zosta\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Naszym rozm\u00f3wc\u0105 jest dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, prof. dr hab.<\/strong> Marcin Zych<\/strong> \u2013 biolog, badacz ewolucjonista, etnobotanik, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 skomplikowanymi relacjami ro\u015blin z zapylaczami. Wi\u0119cej \u2192<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":20398,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[69,169],"class_list":["post-20380","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-okiem-profesora"],"acf":[],"yoast_head":"\nUwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Uwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Powszechnie wiadomo, \u017ce doko\u0142a nas ro\u015bnie wiele ro\u015blin, kt\u00f3re mog\u0105 pozytywnie lub negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na nasze zdrowie.  W szkole uczymy si\u0119 jakich ro\u015blin i grzyb\u00f3w nale\u017cy unika\u0107 ze wzgl\u0119du na ich truj\u0105ce w\u0142asno\u015bci, a jakie s\u0105 smaczne i zdrowe.  Niewiele os\u00f3b jednak wie, i\u017c niekt\u00f3re gatunki mog\u0105 zaszkodzi\u0107 nawet wtedy, gdy nie zostan\u0105 zjedzone.  Wystarczy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-14T12:54:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Rbk_dolde.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1222\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/\",\"name\":\"Uwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Rbk_dolde.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-14T12:53:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-14T12:54:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Rbk_dolde.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Rbk_dolde.jpg\",\"width\":1222,\"height\":1048},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/uwaga-barszcz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Uwaga \u2013 barszcz!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Uwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Powszechnie wiadomo, \u017ce doko\u0142a nas ro\u015bnie wiele ro\u015blin, kt\u00f3re mog\u0105 pozytywnie lub negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na nasze zdrowie.  W szkole uczymy si\u0119 jakich ro\u015blin i grzyb\u00f3w nale\u017cy unika\u0107 ze wzgl\u0119du na ich truj\u0105ce w\u0142asno\u015bci, a jakie s\u0105 smaczne i zdrowe.  Niewiele os\u00f3b jednak wie, i\u017c niekt\u00f3re gatunki mog\u0105 zaszkodzi\u0107 nawet wtedy, gdy nie zostan\u0105 zjedzone.  Wystarczy […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2026-01-14T12:54:39+00:00","og_image":[{"width":1222,"height":1048,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Rbk_dolde.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/","name":"Uwaga \u2013 barszcz! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Rbk_dolde.jpg","datePublished":"2026-01-14T12:53:54+00:00","dateModified":"2026-01-14T12:54:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Rbk_dolde.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Rbk_dolde.jpg","width":1222,"height":1048},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/uwaga-barszcz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Uwaga \u2013 barszcz!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/20380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20380"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=20380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}