{"id":2049,"date":"2023-07-17T17:13:57","date_gmt":"2023-07-17T15:13:57","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2049"},"modified":"2025-07-04T13:53:36","modified_gmt":"2025-07-04T11:53:36","slug":"jasnota-biala-i-purpurowa-2","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/","title":{"rendered":"Jasnota bia\u0142a i purpurowa"},"content":{"rendered":"\n

To dwa gatunki z rodzaju jasnota (Lamium<\/em>). Rodzaj Lamium <\/em>nale\u017cy do rodziny jasnotowatych, wargowych (Lamiaceae, Labiatae<\/em>). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jasnota purpurowa<\/strong> jest archeofitem, czyli dawnym przybyszem we florze. Pochodzi z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci obszaru \u015br\u00f3dziemnomorskiego. Wyst\u0119puje tam w ciep\u0142olubnych lasach i zaro\u015blach. W Europie jasnota purpurowa znana jest od neolitu, a na ziemiach polskich przynajmniej od wczesnego \u015bredniowiecza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
 Jasnota bia\u0142a, Jasnota purpurowa, Lamium album, Lamium purpureum <\/em>fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

U nas jest ro\u015blin\u0105 pospolicie wyst\u0119puj\u0105c\u0105 na ni\u017cu i w ni\u017cszych po\u0142o\u017ceniach g\u00f3rskich. Ro\u015bnie na \u017cyznych, do\u015b\u0107 wilgotnych glebach. Spotykana jest zar\u00f3wno na siedliskach segetalnych<\/strong> takich jak pola czy ogrody, jak i na ruderalnych \u2013 na trawnikach, przydro\u017cach, nieu\u017cytkach, przychaciach, wysypiskach, terenach kolejowych i przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jest ro\u015blin\u0105 roczn\u0105 lub dwuletni\u0105, cz\u0119sto fioletowo nabieg\u0142\u0105,<\/strong> o charakterystycznym, niezbyt przyjemnym zapachu. \u0141odyg\u0119 ma rozga\u0142\u0119zion\u0105, pok\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 lub wzniesion\u0105, od 10 maksymalnie do 30 cm, czterokanciast\u0105. Li\u015bcie s\u0105 parami nakrzy\u017cleg\u0142e<\/strong>, ogonkowe, z wyj\u0105tkiem g\u00f3rnych, kt\u00f3re s\u0105 prawie siedz\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kwiaty o koronie r\u00f3\u017cowej lub jasnopurpurowej zebrane s\u0105 po kilka w nibyok\u00f3\u0142ki.<\/strong> Wn\u0119trze dolnej wargi korony posiada pi\u0119kny ciemnor\u00f3\u017cowy wzorek, kt\u00f3ry podpowiada owadom miejsce lokalizacji nektaru. Znajduje si\u0119 on w wygi\u0119tej rurce, kt\u00f3ra jest wy\u015bcie\u0142ana drobnymi w\u0142oskami, a ich zadanie polega na zapobieganiu wysychaniu nektaru. Kwitnienie trwa zazwyczaj od kwietnia do pa\u017adziernika, <\/strong>a przy braku mroz\u00f3w tak\u017ce w okresie zimowym.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jest ro\u015blin\u0105 zar\u00f3wno py\u0142kodajn\u0105, jak i nektarodajn\u0105. Po nektar si\u0119gn\u0105\u0107 mog\u0105 trzmiele lub pszczo\u0142y samotnice o d\u0142ugich j\u0119zyczkach. Owockami jasnoty s\u0105 roz\u0142upki do 2,5 mm d\u0142ugie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jasnota purpurowa<\/strong> znajduje zastosowanie w lecznictwie ludowym jak i w kosmetyce. Zawiera szereg cennych substancji m.in. zwi\u0105zki irydoidowe, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci antybiotyczne, przeciwzapalne, uspokajaj\u0105ce, przeciwgrzybicze oraz wzmagaj\u0105 wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego. Natomiast w kosmetyce zwi\u0105zki te maj\u0105 dzia\u0142anie \u015bci\u0105gaj\u0105ce, dzia\u0142anie przeciwzapalne, przyspieszanie gojenia ran oraz likwidowanie obrz\u0119k\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Porcj\u0119 wiedzy przygotowa\u0142a dla Was Izabella Kirpluk<\/strong> \u2192 botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2050,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[70],"class_list":["post-2049","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-deptane-po-drodze"],"acf":[],"yoast_head":"\nJasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"To dwa gatunki z rodzaju jasnota (Lamium). Rodzaj Lamium nale\u017cy do rodziny jasnotowatych, wargowych (Lamiaceae, Labiatae). Jasnota purpurowa jest archeofitem, czyli dawnym przybyszem we florze. Pochodzi z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci obszaru \u015br\u00f3dziemnomorskiego. Wyst\u0119puje tam w ciep\u0142olubnych lasach i zaro\u015blach. W Europie jasnota purpurowa znana jest od neolitu, a na ziemiach polskich przynajmniej od wczesnego \u015bredniowiecza. U […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-04T11:53:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/\",\"name\":\"Jasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-17T15:13:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-04T11:53:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jasnota bia\u0142a i purpurowa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Jasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"To dwa gatunki z rodzaju jasnota (Lamium). Rodzaj Lamium nale\u017cy do rodziny jasnotowatych, wargowych (Lamiaceae, Labiatae). Jasnota purpurowa jest archeofitem, czyli dawnym przybyszem we florze. Pochodzi z p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci obszaru \u015br\u00f3dziemnomorskiego. Wyst\u0119puje tam w ciep\u0142olubnych lasach i zaro\u015blach. W Europie jasnota purpurowa znana jest od neolitu, a na ziemiach polskich przynajmniej od wczesnego \u015bredniowiecza. U […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-04T11:53:36+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/","name":"Jasnota bia\u0142a i purpurowa - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg","datePublished":"2023-07-17T15:13:57+00:00","dateModified":"2025-07-04T11:53:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/jasnota-biala-i-purpurowa.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/jasnota-biala-i-purpurowa-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jasnota bia\u0142a i purpurowa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2049"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}