{"id":2103,"date":"2023-07-31T15:18:02","date_gmt":"2023-07-31T13:18:02","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2103"},"modified":"2025-07-09T11:39:58","modified_gmt":"2025-07-09T09:39:58","slug":"zaraza-zolta-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/","title":{"rendered":"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta"},"content":{"rendered":"\n

Przedstawiamy Pa\u0144stwu tylko ten jeden gatunek, cho\u0107 wszystkie rodzime gatunki nale\u017c\u0105ce do rodzaju Orobanche <\/em>obj\u0119te s\u0105 ochron\u0105 i umieszczone w \u201ePolskiej czerwonej li\u015bcie paprotnik\u00f3w i ro\u015blin kwiatowych\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta, Orobanche flava, <\/em>fot. A.Szy, Domena Publiczna. Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta<\/strong> jest gatunkiem \u015brodkowoeuropejskim g\u00f3rskim, ro\u015bnie przede wszystkim w Alpach i Karpatach. W Polsce wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w Karpatach, sporadycznie w Sudetach<\/strong> a wyj\u0105tkowo rzadko na ni\u017cu Polski.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tak jak inne gatunki nale\u017c\u0105ce do rodzaju Orobanche<\/em><\/strong>, jest ro\u015blin\u0105 bezzieleniow\u0105, paso\u017cytem korzeniowym ca\u0142kowicie zale\u017cnym od ro\u015bliny \u017cywicielskiej w celu przetrwania i rozmna\u017cania. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Paso\u017ctuje na gatunkach z rodziny z\u0142o\u017conych, astrowatych <\/strong>(Compositae, Asteraceae)<\/em>, g\u0142\u00f3wnie na lepi\u0119\u017cnikach (Petasites)<\/em>, ale i na mi\u0142o\u015bnie g\u00f3rskiej (Adenostyles alliariae<\/em>) czy podbiale pospolitym (Tussilago farfara<\/em>). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta, Orobanche flava<\/em> w Ogrodzie Botanicznym UW paso\u017cytuje na lepi\u0119\u017cniku r\u00f3\u017cowym (Petasites hybridus) rosn\u0105cym w kolekcji Flory ni\u017cowej Polski od lat 50-tych. fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Ro\u015bnie przede wszystkim w miejscach wyst\u0119powania gospodarzy, czyli w zio\u0142oro\u015blach (tzw. \u0142opuszynach) nad brzegami potok\u00f3w, na kamie\u0144cach, \u017cwirowiskach, zar\u00f3wno w pi\u0119trze pog\u00f3rza, jak i ni\u017cszych po\u0142o\u017ceniach g\u00f3rskich. Lubi miejsca p\u00f3\u0142cieniste, gleby wilgotne,<\/strong> ale nie mokre, lekko kwa\u015bne do lekko zasadowych, ale nigdy nie wyst\u0119puje w warunkach bardzo kwa\u015bnych gleb i nie toleruje zasolenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zagro\u017ceniem dla stanowisk zarazy \u017c\u00f3\u0142tej jest bezpo\u015brednia ingerencja cz\u0142owieka<\/strong> wskutek niszczenia jej naturalnych siedlisk, np. w zwi\u0105zku z regulacj\u0105 czy zabudow\u0105 brzeg\u00f3w ciek\u00f3w g\u00f3rskich, czy te\u017c przy zw\u00f3zce \u015bci\u0119tego drewna z lasu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta, Orobanche flav<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta<\/strong> jest ro\u015blin\u0105 od 15 do 70 cm wysoko\u015bci, o barwie \u017c\u00f3\u0142tawej lub brunatnej (po przekwitni\u0119ciu), z li\u015b\u0107mi zredukowanymi do lancetowatych \u0142usek. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

G\u0119sty, k\u0142osowaty kwiatostan ma kwiaty siedz\u0105ce w k\u0105tach \u0142uskowatych przysadek.<\/strong> Korona, d\u0142ugo\u015bci do 2 cm posiada 2 wargi, g\u00f3rna jest charakterystycznie czerwonawo nabieg\u0142a. Kwiaty zapylane s\u0105 przez pszczo\u0142owate i b\u0142onk\u00f3wki. Owocem jest torebka z licznymi, bardzo drobnymi nasionami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W naszym ogrodzie zaraza \u017c\u00f3\u0142ta paso\u017cytuje na lepi\u0119\u017cniku r\u00f3\u017cowym (Petasites hybridus)<\/em> rosn\u0105cym w kolekcji Flory ni\u017cowej Polski od lat 50-tych ubieg\u0142ego wieku. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta, Orobanche flav<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Najprawdopodobniej zosta\u0142a sprowadzona wraz z \u017cywicielem. <\/strong>By\u0107 mo\u017ce nasiona zarazy \u017c\u00f3\u0142tej zosta\u0142y nie\u015bwiadomie pobrane z substratem glebowym wraz z sadzonkami lepi\u0119\u017cnika r\u00f3\u017cowego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta<\/strong> znajduje si\u0119 w kolekcjach tylko kilku ogrod\u00f3w botanicznych w Europie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Porcj\u0119 wiedzy na temat ro\u015blin chronionych przygotowa\u0142a dla Was Izabella Kirpluk \u2192 <\/strong>botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2164,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,108],"knoweledge_categories":[80],"class_list":["post-2103","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-rosliny-chronione","knoweledge_categories-rosliny-chronione"],"acf":[],"yoast_head":"\nZaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przedstawiamy Pa\u0144stwu tylko ten jeden gatunek, cho\u0107 wszystkie rodzime gatunki nale\u017c\u0105ce do rodzaju Orobanche obj\u0119te s\u0105 ochron\u0105 i umieszczone w \u201ePolskiej czerwonej li\u015bcie paprotnik\u00f3w i ro\u015blin kwiatowych\u201d.  Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta jest gatunkiem \u015brodkowoeuropejskim g\u00f3rskim, ro\u015bnie przede wszystkim w Alpach i Karpatach. W Polsce wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w Karpatach, sporadycznie w Sudetach a wyj\u0105tkowo rzadko na ni\u017cu Polski. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T09:39:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/zaraza-zolta.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1340\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"728\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/\",\"name\":\"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/zaraza-zolta.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-31T13:18:02+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T09:39:58+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/zaraza-zolta.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/zaraza-zolta.jpg\",\"width\":1340,\"height\":728},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/zaraza-zolta-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Przedstawiamy Pa\u0144stwu tylko ten jeden gatunek, cho\u0107 wszystkie rodzime gatunki nale\u017c\u0105ce do rodzaju Orobanche obj\u0119te s\u0105 ochron\u0105 i umieszczone w \u201ePolskiej czerwonej li\u015bcie paprotnik\u00f3w i ro\u015blin kwiatowych\u201d.  Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta jest gatunkiem \u015brodkowoeuropejskim g\u00f3rskim, ro\u015bnie przede wszystkim w Alpach i Karpatach. W Polsce wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w Karpatach, sporadycznie w Sudetach a wyj\u0105tkowo rzadko na ni\u017cu Polski. […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-09T09:39:58+00:00","og_image":[{"width":1340,"height":728,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/zaraza-zolta.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/","name":"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/zaraza-zolta.jpg","datePublished":"2023-07-31T13:18:02+00:00","dateModified":"2025-07-09T09:39:58+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/zaraza-zolta.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/zaraza-zolta.jpg","width":1340,"height":728},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/zaraza-zolta-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zaraza \u017c\u00f3\u0142ta"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2103"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}