{"id":2114,"date":"2023-07-31T15:25:49","date_gmt":"2023-07-31T13:25:49","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2114"},"modified":"2025-07-09T11:00:02","modified_gmt":"2025-07-09T09:00:02","slug":"pelnik-europejski-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/","title":{"rendered":"Pe\u0142nik europejski"},"content":{"rendered":"\n

Pe\u0142nik europejski (Trollius europaeus)<\/em><\/strong> <\/em>jest gatunkiem obj\u0119tym w Polsce \u015bcis\u0142\u0105 ochrona, wymaga ochrony czynnej, a tak\u017ce jest taksonem nara\u017conym na wygini\u0119cie <\/strong>(VU \u2013 Czerwona Lista).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wyst\u0119puje w rozproszonych stanowiskach na terenie ca\u0142ej Polski z wyj\u0105tkiem wy\u017cszych po\u0142o\u017ce\u0144 g\u00f3rskich <\/strong>(wy\u017cej w g\u00f3rach ro\u015bnie podobny gatunek \u2013 pe\u0142nik alpejski Trollius altissimus<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Pe\u0142nik europejski, Trollius europaeus<\/em>
fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W okolicach Warszawy<\/strong> obfite stanowisko pe\u0142nika europejskiego znajduje si\u0119 we florystycznym rezerwacie przyrody \u201eKalinowa \u0141\u0105ka\u201d<\/strong> (utworzonym w 1989 roku *).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pe\u0142nik europejski jest gatunkiem charakterystycznym dla wilgotnych \u0142\u0105k i zio\u0142oro\u015bli nadrzecznych.<\/strong> Spotykany jest r\u00f3wnie\u017c na wilgotnych polanach \u015br\u00f3dle\u015bnych, w miejscach prze\u015bwietlonych oraz na obrze\u017cach ciep\u0142olubnych las\u00f3w i zaro\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jest gatunkiem umiarkowanie \u015bwiat\u0142olubnym<\/strong>. Ro\u015bnie na glebach wilgotnych, zasobnych w sk\u0142adniki pokarmowe, o odczynie oboj\u0119tnym do zasadowego. Pe\u0142nik europejski na wielu stanowiskach w Polsce jest zagro\u017cony przede wszystkim wskutek niszczenia jego siedlisk. <\/strong>Wilgotne tereny s\u0105 niszczone przez osuszanie i melioracj\u0119, zaorywane pod pola uprawne, a tak\u017ce przeznaczane pod zabudow\u0119. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Pe\u0142nik europejski, Trollius europaeus<\/em>
fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wilgotne \u0142\u0105ki w toku naturalnej sukcesji zarastaj\u0105 przez krzewy i drzewa.<\/strong> St\u0105d dla zachowania stanowisk pe\u0142nika europejskiego potrzebna jest ochrona czynna. Pe\u0142nik europejski jest r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cony przez bezpo\u015bredni\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka <\/strong>czyli zrywanie kwiat\u00f3w, a tak\u017ce wykopywanie ro\u015blin do przydomowych ogr\u00f3dk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pe\u0142nik europejski to bylina osi\u0105gaj\u0105ca 80 cm wysoko\u015bci,<\/strong> nale\u017c\u0105ca do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae<\/em>). Jego ulistniona \u0142odyga zako\u0144czona jest jednym kwiatem. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Pe\u0142nik europejski, Trollius europaeus<\/em>
fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kwiaty s\u0105 bardzo pi\u0119kne, okaza\u0142e, prawie kuliste, o \u015brednicy do 4 cm. <\/strong>Sk\u0142adaj\u0105 z zachodz\u0105cych na siebie 10 \u2013 15 listk\u00f3w okwiatu w kolorze z\u0142ocisto\u017c\u00f3\u0142tym. Kwitn\u0105 od maja do czerwca a czasem jeszcze w lipcu.  <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

S\u0105 zapylane przez owady (b\u0142onk\u00f3wki, much\u00f3wki i chrz\u0105szcze),<\/strong> ale przy d\u0142ugotrwa\u0142ym deszczu (kiedy kwiaty s\u0105 mocno stulone) mo\u017ce doj\u015b\u0107 do samozapylenia. Owoc jest zbiorowy, <\/strong>z\u0142o\u017cony z wielu mieszk\u00f3w d\u0142ugo\u015bci do 10 mm, zako\u0144czonych dzi\u00f3bkiem d\u0142ugo\u015bci do 2,5 mm. Pe\u0142nik europejski jest ro\u015blin\u0105 truj\u0105ca.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ziele zawiera glikozyd<\/strong> ranunkulin\u0119, protoanemonin\u0119, alkaloid magnofloryn\u0119, flawonoidy witeksyn\u0119 i orientyn\u0119. Truj\u0105co dzia\u0142a tylko \u015bwie\u017ce ziele.<\/strong> Po wysuszeniu ro\u015bliny substancje truj\u0105ce ulegaj\u0105 rozpadowi.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Pe\u0142nik europejski, Trollius europaeus<\/em>
fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pe\u0142nik europejski jest ro\u015blin\u0105 ch\u0119tnie uprawian\u0105,<\/strong> jednak musimy przypomnie\u0107, \u017ce ro\u015bliny tej nie wolno pozyskiwa\u0107 ze stanowisk naturalnych. Ro\u015bliny nale\u017cy szuka\u0107 <\/strong>w dost\u0119pnych ofertach handlowych, mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 zar\u00f3wno ten gatunek, jak i wiele innych. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Do rodzaju pe\u0142nik (Trollius<\/em>) nale\u017cy ok. 30 <\/strong>gatunk\u00f3w rozprzestrzenionych w p\u00f3\u0142nocnych, umiarkowanych i arktycznych rejonach Europy, Azji i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. S\u0105 to ro\u015bliny idealnie nadaj\u0105ce si\u0119 do ogrod\u00f3w naturalistycznych,<\/strong> na rabaty bylinowe. Pe\u0142niki mog\u0105 by\u0107 te\u017c uprawiane na kwiat ci\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Porcj\u0119 wiedzy na temat ro\u015blin chronionych przygotowa\u0142a dla Was Izabella Kirpluk \u2192 <\/strong>botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2144,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,108],"knoweledge_categories":[80],"class_list":["post-2114","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-rosliny-chronione","knoweledge_categories-rosliny-chronione"],"acf":[],"yoast_head":"\nPe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pe\u0142nik europejski (Trollius europaeus) jest gatunkiem obj\u0119tym w Polsce \u015bcis\u0142\u0105 ochrona, wymaga ochrony czynnej, a tak\u017ce jest taksonem nara\u017conym na wygini\u0119cie (VU \u2013 Czerwona Lista). Wyst\u0119puje w rozproszonych stanowiskach na terenie ca\u0142ej Polski z wyj\u0105tkiem wy\u017cszych po\u0142o\u017ce\u0144 g\u00f3rskich (wy\u017cej w g\u00f3rach ro\u015bnie podobny gatunek \u2013 pe\u0142nik alpejski Trollius altissimus). W okolicach Warszawy obfite stanowisko pe\u0142nika […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T09:00:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/pelnik-europejski.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"652\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/\",\"name\":\"Pe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/pelnik-europejski.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-31T13:25:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T09:00:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/pelnik-europejski.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/pelnik-europejski.jpg\",\"width\":1200,\"height\":652},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pelnik-europejski-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pe\u0142nik europejski\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Pe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Pe\u0142nik europejski (Trollius europaeus) jest gatunkiem obj\u0119tym w Polsce \u015bcis\u0142\u0105 ochrona, wymaga ochrony czynnej, a tak\u017ce jest taksonem nara\u017conym na wygini\u0119cie (VU \u2013 Czerwona Lista). Wyst\u0119puje w rozproszonych stanowiskach na terenie ca\u0142ej Polski z wyj\u0105tkiem wy\u017cszych po\u0142o\u017ce\u0144 g\u00f3rskich (wy\u017cej w g\u00f3rach ro\u015bnie podobny gatunek \u2013 pe\u0142nik alpejski Trollius altissimus). W okolicach Warszawy obfite stanowisko pe\u0142nika […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-09T09:00:02+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":652,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/pelnik-europejski.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/","name":"Pe\u0142nik europejski - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/pelnik-europejski.jpg","datePublished":"2023-07-31T13:25:49+00:00","dateModified":"2025-07-09T09:00:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/pelnik-europejski.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/pelnik-europejski.jpg","width":1200,"height":652},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pelnik-europejski-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pe\u0142nik europejski"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2114"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}