{"id":2117,"date":"2023-07-31T15:27:42","date_gmt":"2023-07-31T13:27:42","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2117"},"modified":"2025-07-09T09:54:09","modified_gmt":"2025-07-09T07:54:09","slug":"aster-gawedka-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/","title":{"rendered":"Aster gaw\u0119dka"},"content":{"rendered":"\n

Aster gaw\u0119dka <\/strong>nale\u017cy do rodziny astrowatych, z\u0142o\u017conych (Asteraceae, Compositae<\/em>). <\/strong>Jest gatunkiem zachodnioeuropejskim, \u015brodkowoeuropejskim i zachodniosyberyjskim, zwi\u0105zanym z suchym, ciep\u0142ym, zasadowym pod\u0142o\u017cem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Aster gaw\u0119dka (Aster amellus) na murawie kserotermicznej w okolicach Kazimierza Dolnego<\/em>; fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W Polsce jest gatunkiem charakterystycznym dla muraw kserotermicznych, zw\u0142aszcza dla zespo\u0142u omanu w\u0105skolistnego (Inuletum ensifoliae<\/em>)<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje na Wy\u017cynie Lubelskiej i Roztoczu, poza tym na Wy\u017cynie Ma\u0142opolskiej, w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich, w dorzeczu dolnej Wis\u0142y oraz na Pomorzu Wschodnim i w Wielkopolsce. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Spotkamy go na suchych, ciep\u0142ych, s\u0142onecznych wzg\u00f3rzach, <\/strong>w widnych lasach i zaro\u015blach oraz na ich obrze\u017cach, na pod\u0142o\u017cu zasobnym w w\u0119glan wapnia. Aster gaw\u0119dka jako sk\u0142adnik muraw kserotermicznych jest zagro\u017cony wskutek sukcesji drzew i krzew\u00f3w oraz gospodarczego u\u017cytkowania muraw.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Aster gaw\u0119dka<\/strong> jest bylin\u0105 do 60 cm wysoko\u015bci, o czerwono nabieg\u0142ej, szorstko ow\u0142osionej \u0142odydze. Li\u015bcie zwykle te\u017c s\u0105 szorstko ow\u0142osione. Kwiatostanem jest podbaldach z\u0142o\u017cony z nielicznych koszyczk\u00f3w, o \u015brednicy do 5 cm. Kwiaty zewn\u0119trzne, j\u0119zyczkowate, niebieskie lub fioletowo nabieg\u0142e, maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 do 2 cm, w \u015brodku s\u0105 \u017c\u00f3\u0142te kwiaty rurkowate.Aster gaw\u0119dka kwitnie na og\u00f3\u0142 od sierpnia do wrze\u015bnia. Zapylany jest przez motyle i much\u00f3wki. Owocem jest nie\u0142upka, do 4 mm d\u0142ugo\u015bci, opatrzona do 6 mm d\u0142ugim, bia\u0142ym lub rudym puchem kielichowym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Aster gaw\u0119dka w uprawie<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Aster gaw\u0119dka jest r\u00f3wnie\u017c gatunkiem uprawianym \u2013 jednak pami\u0119tajmy, \u017ce \u017cadnych cz\u0119\u015bci tej ro\u015bliny nie wolno nam pozyskiwa\u0107 z natury bez stosownego zezwolenia. Ro\u015blina ta uprawiana w ogrodach jako bylina ozdobna, z czasem rozrasta si\u0119, tworz\u0105c wi\u0119ksze skupienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Aster gaw\u0119dka mo\u017ce by\u0107 uprawiany na rabatach bylinowych i w ogrodach skalnych, a tak\u017ce \u015bwietnie nadaje si\u0119 do nasadze\u0144 naturalistycznych. Czasami wykorzystywany jest na kwiat ci\u0119ty.<\/strong> W uprawie konieczne jest stanowisko s\u0142oneczne, gleba \u017cyzna, przepuszczalna, umiarkowanie wilgotna, o odczynie oboj\u0119tnym lub zasadowym. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Znane s\u0105 ogrodowe odmiany astra gaw\u0119dki, dost\u0119pne w handlu.<\/strong> Niestety, nie wszystkie s\u0105 dostatecznie mrozoodporne. Kupuj\u0105c ro\u015bliny nale\u017cy zwraca\u0107 na to uwag\u0119 (w opisie odmiany), albo liczy\u0107 si\u0119 ze strat\u0105 ro\u015blin po mro\u017anej zimie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Porcj\u0119 wiedzy na temat ro\u015blin chronionych przygotowa\u0142a dla Was Izabella Kirpluk \u2192 <\/strong>botaniczka, kt\u00f3ra w Ogrodzie Botanicznym by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami chronionymi, zagro\u017conymi i inwazyjnymi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2118,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,108],"knoweledge_categories":[80],"class_list":["post-2117","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-rosliny-chronione","knoweledge_categories-rosliny-chronione"],"acf":[],"yoast_head":"\nAster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Aster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aster gaw\u0119dka nale\u017cy do rodziny astrowatych, z\u0142o\u017conych (Asteraceae, Compositae). Jest gatunkiem zachodnioeuropejskim, \u015brodkowoeuropejskim i zachodniosyberyjskim, zwi\u0105zanym z suchym, ciep\u0142ym, zasadowym pod\u0142o\u017cem.\u00a0 W Polsce jest gatunkiem charakterystycznym dla muraw kserotermicznych, zw\u0142aszcza dla zespo\u0142u omanu w\u0105skolistnego (Inuletum ensifoliae). Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje na Wy\u017cynie Lubelskiej i Roztoczu, poza tym na Wy\u017cynie Ma\u0142opolskiej, w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich, w dorzeczu dolnej Wis\u0142y […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T07:54:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aster-gawedka.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/\",\"name\":\"Aster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/aster-gawedka.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-31T13:27:42+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T07:54:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/aster-gawedka.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/aster-gawedka.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/aster-gawedka-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Aster gaw\u0119dka\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Aster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Aster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Aster gaw\u0119dka nale\u017cy do rodziny astrowatych, z\u0142o\u017conych (Asteraceae, Compositae). Jest gatunkiem zachodnioeuropejskim, \u015brodkowoeuropejskim i zachodniosyberyjskim, zwi\u0105zanym z suchym, ciep\u0142ym, zasadowym pod\u0142o\u017cem.\u00a0 W Polsce jest gatunkiem charakterystycznym dla muraw kserotermicznych, zw\u0142aszcza dla zespo\u0142u omanu w\u0105skolistnego (Inuletum ensifoliae). Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje na Wy\u017cynie Lubelskiej i Roztoczu, poza tym na Wy\u017cynie Ma\u0142opolskiej, w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich, w dorzeczu dolnej Wis\u0142y […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-07-09T07:54:09+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aster-gawedka.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/","name":"Aster gaw\u0119dka - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aster-gawedka.jpg","datePublished":"2023-07-31T13:27:42+00:00","dateModified":"2025-07-09T07:54:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aster-gawedka.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aster-gawedka.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/aster-gawedka-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aster gaw\u0119dka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2117"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}