{"id":21226,"date":"2026-02-18T13:25:34","date_gmt":"2026-02-18T12:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&#038;p=21226"},"modified":"2026-03-17T13:05:02","modified_gmt":"2026-03-17T12:05:02","slug":"duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/","title":{"rendered":"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie &#8211; co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poma\u0142u zaczynamy my\u015ble\u0107 ju\u017c o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z przes\u0142aniem.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedzenie na obrazach to temat, kt\u00f3ry zgrabnie: przez sztuk\u0119, smaki i szczypt\u0119 wiedzy \u2013 po\u0142\u0105czy nie tylko Artystyczny i Apetyczny Botaniczny, ale te\u017c poprzednie lata w naszym Ogrodzie. Na prze\u0142omie ubieg\u0142ego (2025) i obecnego roku opowiadali\u015bmy o ro\u015blinach w dzie\u0142ach sztuki, gdzie opr\u00f3cz pi\u0119kna i wype\u0142niania kompozycji wnosi\u0142y te\u017c znaczenia symboliczne. A tych wci\u0105\u017c mo\u017cemy poszukiwa\u0107 z detektywistyczn\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119 na wspomnienie <a href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/kategorie\/detektywistyczny-botaniczny\/\">Detektywistycznego Botanicznego (2024).<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:58px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:44% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-1024x720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21231 size-full\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-1024x720.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-768x540.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-1536x1079.jpg 1536w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-1320x927.jpg 1320w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n-600x422.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/635014204_1253706310269678_165459349422020777_n.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Clara Peeters  \u201eMartwa natura z serem, migda\u0142ami i preclami\u201d, (1615)<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy si\u0119 poczu\u0107 jak w XVII-wiecznej Holandii\u2026 Mas\u0142o i ser s\u0105 tam typowym elementem posi\u0142k\u00f3w. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ser\u00f3w mo\u017ce wskazywa\u0107 na bogactwo w\u0142a\u015bciciela. A mo\u017ce wr\u0119cz przeciwnie \u2013 ostrzega\u0107 przed niepotrzebnym marnotrawstwem, zach\u0119ca\u0107 do umiarkowania \u2013 ser by\u0142 te\u017c przecie\u017c pokarmem postnym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo cz\u0119sto elementy kompozycji obraz\u00f3w mia\u0142y odnosi\u0107 si\u0119 do chrze\u015bcija\u0144skich warto\u015bci \u2013 chleb, wino, czy winogrona (rodzynki) by\u0142y symbolami eucharystycznymi.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:63px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Martwa natura to popularny temat w sztuce, a dla jej adept\u00f3w \u2013 obowi\u0105zkowy aspekt do wytrwa\u0142ego szlifowania talentu. A gdyby\u015b mia\u0142(a) fantazj\u0119 namalowa\u0107 co\u015b na p\u0142\u00f3tnie? Jakie przedmioty wybra\u0142(a)by\u015b do tej artystycznej kompozycji?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>co\u015b, co po prostu lubisz?<\/li>\n\n\n\n<li>co\u015b z Twojej ceramicznej kolekcji dzbank\u00f3w lub fili\u017canek?<\/li>\n\n\n\n<li>a moze przedmioty zwi\u0105zane z Twoj\u0105 pasj\u0105, np. zawarto\u015b\u0107 kuchennej szuflady?<\/li>\n\n\n\n<li>ustawione klasycznie i statecznie czy w artystycznym nie\u0142adzie?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli zechcemy, to za pomoc\u0105 martwej natury, mo\u017cemy przekaza\u0107 ca\u0142kiem sporo.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:41px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 37%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Abraham van Beyeren \u201eMartwa natura z metalowym dzbanem, szklanym pucharem z pokryw\u0105, roemerem, owocami i zegarkiem\u201d.<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:58px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Egzotyczne owoce, luksusowe naczynia \u2013 obraz przepychu i dumy z fantastycznie prosperuj\u0105cej XVII-wiecznej Holandii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koniec wojen, mi\u0119dzynarodowy handel, rosn\u0105ce bogactwo sprzyja\u0142y rozwojowi spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 szczeg\u00f3lnie kupc\u00f3w i mieszcza\u0144stwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powsta\u0142o wiele obraz\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y cieszy\u0107 oko i celebrowa\u0107 sukcesy, ale i na bogatych martwych naturach bankietowych te\u017c znajdziemy zach\u0119t\u0119 do refleksji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znamy ju\u017c symbolik\u0119 winogron, a funkcj\u0119 owocu przypominaj\u0105cego o grzechu pe\u0142ni tu pomara\u0144cza (po holedersku \u201echi\u0144skie jab\u0142ko\u201d).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Granat mo\u017ce oznacza\u0107 m.in. zmartwychwstanie (czerwony kolor) lub Ko\u015bci\u00f3\u0142 (mn\u00f3stwo nasion).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeciwstawne warto\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 \u015bciera\u0107 si\u0119 w umy\u015ble odbiorcy, pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne obiekty kompozycji: ostrygi oznaczaj\u0105 przyjemno\u015bci zmys\u0142owe, a zegar przypomina o up\u0142ywie czasu i przemijaniu.&nbsp;<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"790\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n-790x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21235 size-full\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n-790x1024.jpg 790w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n-232x300.jpg 232w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n-768x995.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n-600x777.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637783377_1253706216936354_2159296341701_n.jpg 988w\" sizes=\"auto, (max-width: 790px) 100vw, 790px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:57px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O tym wiedziano ju\u017c od wiek\u00f3w, cho\u0107 martwe natury troch\u0119 czeka\u0142y na czas swego rozkwitu (nierzadko przedstawiano na nich kwiaty). To by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 artystyczna, a teraz \u2013 apetyczna.  Przyjrzymy si\u0119 przedstawieniom sto\u0142\u00f3w na obrazach niderlandzkich artyst\u00f3w ze z\u0142otego wieku Holandii. \ud835\udddd\ud835\uddee\ud835\uddf8 \ud835\uddfa\ud835\ude06\ud835\ude00\u0301\ud835\uddf9\ud835\uddf6\ud835\uddf0\ud835\uddf6\ud835\uddf2, \ud835\ude07 \ud835\uddf7\ud835\uddee\ud835\uddf8\ud835\uddf6\ud835\uddf2\ud835\uddf4\ud835\uddfc \ud835\uddfd\ud835\uddfc\ud835\ude04\ud835\uddfc\ud835\uddf1\ud835\ude02 \ud835\uddfa\ud835\uddee\ud835\uddf9\ud835\uddfc\ud835\ude04\ud835\uddee\ud835\uddfb\ud835\uddfc \u2013 \ud835\uddf0\ud835\ude07\ud835\uddf2\u0328\ud835\ude00\ud835\ude01\ud835\uddfc \ud835\uddfb\ud835\uddf6\ud835\uddf2\ud835\uddf1\ud835\uddfc\ud835\uddf8\ud835\uddfc\ud835\uddfb\u0301\ud835\uddf0\ud835\ude07\ud835\uddfc\ud835\uddfb\ud835\ude06 \u2013 \ud835\uddfd\ud835\uddfc\ud835\ude00\ud835\uddf6\u0142\ud835\uddf2\ud835\uddf8? I tu wkracza dociekliwo\u015b\u0107 detektywistyczna. Oczywi\u015bcie, martwe natury przedstawiaj\u0105ce jedzenie, to miejsce do popisu dla mistrz\u00f3w malarstwa \u2013 bogactwo kolor\u00f3w, kszta\u0142t\u00f3w, faktur, g\u0142\u0119bia, kt\u00f3ra zaprasza, by si\u0119ga\u0107 po te smako\u0142yki.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:65px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:46% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"678\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n-1024x678.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21233 size-full\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n-1024x678.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n-768x508.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n-600x397.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/637788865_1253706220269687_8762906476356674664_n.jpg 1260w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jan Davidsz de Heem \u201eWystawna martwa natura z luksusowymi przedmiotami i egzotycznymi owocami\u201d.<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:43px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Martwa natura bankietowa \u2013 przepych potraw, naczy\u0144 i dekoracji \u2013 prawdziwy popis artysty!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy przy tym obrazie mo\u017cemy ju\u017c popisa\u0107 si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 interpretacji ukrytych znacze\u0144 na obrazie przedstawiaj\u0105cym zastawiony st\u00f3\u0142?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy znajdziesz oznaki uszkodze\u0144 na owocach? A mo\u017ce pojawiaj\u0105ce si\u0119 tu i \u00f3wdzie owady \u2013 symbole grzechu, kt\u00f3re i do zepsucia owoc\u00f3w mog\u0105 si\u0119 przyczyni\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyj\u0105tkiem jest motyl \u2013 jego przemiana z g\u0105sienicy symbolizuje zmartwychwstanie, a lekko\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 lotu \u2013 dusz\u0119 ludzk\u0105, kt\u00f3ra kieruje si\u0119 w stron\u0119 spraw boskich.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:63px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak martwe natury, szczeg\u00f3lnie te XVII-wieczne, to nie tylko przyjemno\u015b\u0107 dla oka. Niejednokrotnie by\u0142y to tak\u017ce dzie\u0142a sk\u0142aniaj\u0105ce do refleksji. Nie brakowa\u0142o w nich informacji dotycz\u0105cych przedstawianych ro\u015blin \u2013 tak\u017ce tych apetycznych. I tu kolejny raz bardzo przydatny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nasz zmys\u0142 detektywistyczny.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:82px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:45% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-1024x658.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21229 size-full\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-1024x658.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-768x494.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-1536x987.jpg 1536w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-1320x848.jpg 1320w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n-600x386.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Floris van Dijck \u201eMartwa natura z owocami, orzechami i serem\u201d, (1613).<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:51px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponownie ser \u2013 pokarm postny, chleb i winogrona \u2013 symbole eucharystyczne.&nbsp;<br>Jab\u0142ka nawi\u0105zuj\u0105 do owoc\u00f3w z \u201edrzewa poznania dobrego i z\u0142ego\u201d, przypominaj\u0105 o grzechu pierworodnym. Grzech i zbawienie przedstawione na jednym obrazie \u2013 opr\u00f3cz uczty dla oka obraz ma na celu napominanie moralne odbiorcy. Jeden z owoc\u00f3w zaczyna si\u0119 ju\u017c psu\u0107 \u2013 co przypomina o przemijaniu i zn\u00f3w mo\u017ce sk\u0142ania\u0107 odbiorc\u0119 do zadbania o sprawy duchowe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obrana sk\u00f3rka na kraw\u0119dzi sto\u0142u nie tylko \u015bwiadczy o niesamowitym kunszcie artysty \u2013 mamy wra\u017cenie, \u017ce za chwil\u0119 spadnie, ale przypomina te\u017c, jak bardzo ulotne s\u0105 te\u017c nasze ziemskie sprawy<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:82px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od oszcz\u0119dnych \u015bniada\u0144 (ontbijt) przypominaj\u0105cych o skromno\u015bci, wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci i wychwalaj\u0105cych lokalne produkty po przedstawienia wystawnych bankietowych sto\u0142\u00f3w (bancket), gdzie zobaczymy bogactwo i zasi\u0119g wp\u0142yw\u00f3w \u00f3wczesnej Holandii.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:105px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 44%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Willem Claesz Heda. \u201eDeser: martwa natura z ciastem, winem, piwem i orzechami\u201d, (1637).<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:48px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niedoko\u0144czony posi\u0142ek i kosztowne naczynia, jednak czy tylko o tym jest ten obraz?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kielich mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 z krucho\u015bci\u0105 ludzkiego \u017cycia, przewr\u00f3cona czara r\u00f3wnie\u017c przypomina, \u017ce wszystko jest nietrwa\u0142e i przemija. Ponownie obcujemy z ostrze\u017ceniem, by nie przywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 do rzeczy ziemskich i nietrwa\u0142ych?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A ku czemu powinni\u015bmy kierowa\u0107 swe my\u015bli? Willem Claesz Heda, podobnie jak Floris van Dijck na poprzednim obrazie, doda\u0142 do kompozycji orzechy \u2013- symbolizuj\u0105 Chrystusa. Wed\u0142ug interpretacji \u015bw. Augustyna jego trzy cz\u0119\u015bci oznaczaj\u0105:&nbsp; zielona \u0142upina \u2013 ludzkie wcielenie,&nbsp; zdrewnia\u0142a skorupa \u2013 drzewo krzy\u017ca,&nbsp; wn\u0119trze \u2013 bosk\u0105 natur\u0119 Chrystusa.<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"720\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-1024x720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21227 size-full\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-1024x720.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-768x540.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-1536x1080.jpg 1536w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-1320x928.jpg 1320w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n-600x422.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/636707711_1253706246936351_2052744226366727301_n.jpg 1746w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:115px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapraszamy na smakowit\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z refleksj\u0105. Duma, umiar, przepych czy przemijanie \u2014 jakie sensy ukryli arty\u015bci w poni\u017cszych przedstawieniach? Spr\u00f3bujmy odczyta\u0107 te znaczenia i zestawi\u0107 w\u0142asne interpretacje z opisami towarzysz\u0105cymi wybranym holenderskim martwym naturom.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W apetyczno-artystyczn\u0105 podr\u00f3\u017c zabra\u0142a nas <strong>Natalia Wielechowska \u2013 edukatorka z Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"featured_media":21229,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[83,69],"class_list":["post-21226","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-apetyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poma\u0142u zaczynamy my\u015ble\u0107 ju\u017c o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z przes\u0142aniem. Jedzenie na obrazach to temat, kt\u00f3ry zgrabnie: przez sztuk\u0119, smaki i szczypt\u0119 wiedzy \u2013 po\u0142\u0105czy nie tylko Artystyczny i Apetyczny Botaniczny, ale te\u017c poprzednie lata w naszym Ogrodzie. Na prze\u0142omie ubieg\u0142ego (2025) i obecnego roku opowiadali\u015bmy o ro\u015blinach w [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-17T12:05:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1316\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/\",\"name\":\"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-18T12:25:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-17T12:05:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1316},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie &#8211; co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Poma\u0142u zaczynamy my\u015ble\u0107 ju\u017c o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 z przes\u0142aniem. Jedzenie na obrazach to temat, kt\u00f3ry zgrabnie: przez sztuk\u0119, smaki i szczypt\u0119 wiedzy \u2013 po\u0142\u0105czy nie tylko Artystyczny i Apetyczny Botaniczny, ale te\u017c poprzednie lata w naszym Ogrodzie. Na prze\u0142omie ubieg\u0142ego (2025) i obecnego roku opowiadali\u015bmy o ro\u015blinach w [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2026-03-17T12:05:02+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1316,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/","name":"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie - co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci? - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg","datePublished":"2026-02-18T12:25:34+00:00","dateModified":"2026-03-17T12:05:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/634965776_1253706290269680_4523069927074327287_n.jpg","width":2048,"height":1316},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/duma-skromnosc-bogactwo-czy-przemijanie-co-chcieli-nam-przekazac-holenderscy-artysci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Duma, skromno\u015b\u0107, bogactwo czy przemijanie &#8211; co chcieli nam przekaza\u0107 holenderscy arty\u015bci?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/21226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21226"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=21226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}