{"id":22761,"date":"2026-04-29T11:15:30","date_gmt":"2026-04-29T09:15:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?post_type=knoweledge_base&p=22761"},"modified":"2026-04-29T14:22:29","modified_gmt":"2026-04-29T12:22:29","slug":"ale-lipa","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/","title":{"rendered":"Ale lipa!"},"content":{"rendered":"\n

Ale lipa! Tak, lipa zas\u0142uguje na u\u017cycie wo\u0142acza i wykrzyknik\u00f3w. Obecnie zachwyca nas \u015bwie\u017c\u0105 zieleni\u0105 li\u015bci, kt\u00f3ra w po\u0142\u0105czeniu z wiosennym \u015bwiat\u0142em daje wr\u0119cz zapieraj\u0105ce dech efekty. Po sesji relaksu i podziwiania mo\u017cemy jej obiekty przek\u0105si\u0107. Oczywi\u015bcie z umiarem, by nie ogo\u0142oci\u0107 ga\u0142\u0119zi oraz koniecznie poza Ogrodem Botanicznym, bo tu ro\u015bliny podziwiamy i inspirujemy si\u0119 zdobyt\u0105 wiedz\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

M\u0142ode li\u015bcie lipy s\u0105 delikatne,<\/strong> mog\u0105 w smaku przypomina\u0107 sa\u0142at\u0119. S\u0105 bogate w substancje \u015bluzowe. \u015awietnie sprawdz\u0105 si\u0119 jako baza wiosennej sa\u0142atki, dodatek do kanapek lub element zielonych koktajli. W podobny spos\u00f3b mo\u017cemy u\u017cytkowa\u0107, ale te\u017c podziwia\u0107 w wiosennym \u015bwietle li\u015bcie buka.<\/p>\n\n\n\n

Lipy w Ogrodzie szczeg\u00f3lnie pi\u0119knie prezentuj\u0105 si\u0119 na granicy dzia\u0142u <\/a>Flora Ni\u017cowa Polski od strony Placu do Gier Edukacyjnych. Sprawd\u017acie, czy li\u015bcie lipy osi\u0105gn\u0119\u0142y ju\u017c serduszkowe kszta\u0142ty oraz czy bukowe wydaj\u0105 si\u0119 bardziej \u201ew\u0142ochate\u201d przed pe\u0142nym rozwini\u0119ciem si\u0119 czy ju\u017c po \u201erozprostowaniu\u201d blaszki.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Sommer-Linde, Tilia platyphyllos Scop.
Oryginalny opis: Sommerlinde, Tilia grandifolia, 1796, rycina pochodzi z ksi\u0105\u017cki \u201eDeutschlands Flora in Abbildungen\u201d. Autor: Johann Georg Sturm (malarz: Jacob Sturm).

Ilustracja pochodzi z domeny publicznej.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Lip\u0119 cz\u0119sto spotkamy w miejskim krajobrazie. T\u0119, kt\u00f3ra lepiej znosi zanieczyszczenie powietrza, jest lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)<\/em>, dlatego b\u0119dziemy j\u0105 cz\u0119\u015bciej widywa\u0107, ni\u017c lip\u0119 drobnolistn\u0105 (Tilia cordata<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

Zim\u0105 rozpoznamy j\u0105 po kulistej koronie, szarobr\u0105zowej korze z do\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokimi, pod\u0142u\u017cnymi sp\u0119kaniami, a tak\u017ce po le\u017c\u0105cych na ziemi owocach \u2013 orzeszkach, kt\u00f3re na ko\u0144cu szypu\u0142ki maj\u0105 przyrz\u0105d do latania. Wygl\u0105da jak \u015bmig\u0142o, a nazywany jest przez botanik\u00f3w podsadk\u0105 (lub przylistkiem).<\/p>\n\n\n\n

Gdy przyjrzymy si\u0119 jej czerwonobrunatnym ga\u0142\u0119ziom dostrze\u017cemy b\u0142yszcz\u0105ce czerwone lub \u017c\u00f3\u0142to-zielone p\u0105ki, o w\u0105sko- lub szeroko-jajowatym kszta\u0142cie i ostrym zako\u0144czeniu. Teraz ju\u017c mamy pewno\u015b\u0107, to lipa!<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kiedy\u015b, gdy nie by\u0142o tylu rodzaj\u00f3w tworzyw sztucznych, kor\u0119 szeroko wykorzystywano w \u017cyciu codziennym. Pisz\u0105c \u201ekora\u201d pami\u0119tajmy, \u017ce sk\u0142ada si\u0119 z zewn\u0119trznej, ochronnej warstwy, czyli korowiny oraz z \u0142yka. Z mi\u0119kkiego \u0142yka lipy robiono kiedy\u015b elementy do woz\u00f3w, sa\u0144 oraz wyplatano z niej koszyki. Kojarzycie \u201e\u0142ubianki\u201d \u2013 one w\u0142a\u015bnie s\u0105 zrobione z tzw. dartki drzewnej, czyli \u0142uby. Kor\u0119, po od\u0142upaniu zanurzano w wodzie, przygniataj\u0105c kamieniami i po kilku tygodniach dzielono na cienkie \u201e\u0142yczka\u201d, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do wyrobu mat, lin, sznur\u00f3w, a nawet kapeluszy! Maty te sk\u0142adano podw\u00f3jnie i robiono z nich okrycie przed deszczem, a z pojedynczych powstawa\u0142y worki do transportu zbo\u017ca i m\u0105ki. Ponadto ze \u015bwie\u017cej kory lipy uzyskiwano czerwony barwnik.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n","protected":false},"featured_media":22782,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[83,69],"class_list":["post-22761","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-apetyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne"],"acf":[],"yoast_head":"\nAle lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ale lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ale lipa! Tak, lipa zas\u0142uguje na u\u017cycie wo\u0142acza i wykrzyknik\u00f3w. Obecnie zachwyca nas \u015bwie\u017c\u0105 zieleni\u0105 li\u015bci, kt\u00f3ra w po\u0142\u0105czeniu z wiosennym \u015bwiat\u0142em daje wr\u0119cz zapieraj\u0105ce dech efekty. Po sesji relaksu i podziwiania mo\u017cemy jej obiekty przek\u0105si\u0107. Oczywi\u015bcie z umiarem, by nie ogo\u0142oci\u0107 ga\u0142\u0119zi oraz koniecznie poza Ogrodem Botanicznym, bo tu ro\u015bliny podziwiamy i inspirujemy si\u0119 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-29T12:22:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Gotzener_Linde.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/\",\"name\":\"Ale lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Gotzener_Linde.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-29T09:15:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-29T12:22:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Gotzener_Linde.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Gotzener_Linde.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1280},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ale-lipa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ale lipa!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ale lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ale lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Ale lipa! Tak, lipa zas\u0142uguje na u\u017cycie wo\u0142acza i wykrzyknik\u00f3w. Obecnie zachwyca nas \u015bwie\u017c\u0105 zieleni\u0105 li\u015bci, kt\u00f3ra w po\u0142\u0105czeniu z wiosennym \u015bwiat\u0142em daje wr\u0119cz zapieraj\u0105ce dech efekty. Po sesji relaksu i podziwiania mo\u017cemy jej obiekty przek\u0105si\u0107. Oczywi\u015bcie z umiarem, by nie ogo\u0142oci\u0107 ga\u0142\u0119zi oraz koniecznie poza Ogrodem Botanicznym, bo tu ro\u015bliny podziwiamy i inspirujemy si\u0119 […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2026-04-29T12:22:29+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Gotzener_Linde.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/","name":"Ale lipa! - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Gotzener_Linde.jpg","datePublished":"2026-04-29T09:15:30+00:00","dateModified":"2026-04-29T12:22:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Gotzener_Linde.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Gotzener_Linde.jpg","width":1920,"height":1280},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ale-lipa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ale lipa!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/22761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22761"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=22761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}