{"id":2350,"date":"2023-08-01T14:41:13","date_gmt":"2023-08-01T12:41:13","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2350"},"modified":"2024-04-30T14:35:40","modified_gmt":"2024-04-30T12:35:40","slug":"powojnik-pnacy-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/","title":{"rendered":"Powojnik pn\u0105cy"},"content":{"rendered":"\n

Powojnik pn\u0105cy (Clematis vitalba<\/em>) jest antropofitem (kenofitem) zadomowionym w Polsce. <\/strong>Ma on u nas status gatunku \u015brednio inwazyjnego, szeroko rozprzestrzenionego. Jego pochodzenie to zachodnia, \u015brodkowa (bez Polski) i po\u0142udniowa Europa, p\u00f3\u0142nocno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, Krym i Kaukaz. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Powojnik pn\u0105cy, Clematis vitalba<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W Polsce uprawiany jest od XVII w.,<\/strong> pierwsze spontaniczne notowanie pochodzi z 1847 r. Gatunek notowany jest g\u0142\u00f3wnie w zachodniej, po\u0142udniowo-zachodniej oraz \u015brodkowej cz\u0119\u015bci kraju. Cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w s\u0105siedztwie miejsc uprawy,<\/strong> gdy\u017c bardzo \u0142atwo, spontanicznie, rozprzestrzenia si\u0119 na otaczaj\u0105ce obszary. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Powojnik pn\u0105cy, Clematis vitalba<\/em>, fot. I. Kirpluk, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Opanowuje zw\u0142aszcza siedliska ruderalne: zaro\u015bla przydro\u017cne, przychacia, przyp\u0142ocia, wysypiska i inne tereny zaburzone.<\/strong> Mo\u017ce przenika\u0107 tak\u017ce do siedlisk cennych przyrodniczo, do zbiorowisk \u0142\u0119gowych dolin rzecznych, na brzegi las\u00f3w li\u015bciastych i do zbiorowisk krzaczastych. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ro\u015bnie zar\u00f3wno w miejscach wilgotnych, jak i suchych, nas\u0142onecznionych,<\/strong> a tak\u017ce zacienionych, cho\u0107 w miejscach naturalnego wyst\u0119powania uwa\u017cany jest za gatunek \u015bwiat\u0142olubny i ciep\u0142olubny. Preferuje \u017cyzne zasadowe pod\u0142o\u017ce. Jest bujnie i szybko rosn\u0105cym pn\u0105czem nale\u017c\u0105cym do rodziny jaskrowatych <\/strong>(Ranunculaceae<\/em>). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wspina si\u0119 po podporach (np. ga\u0142\u0119ziach drzew czy krzew\u00f3w) <\/strong>do 10-20 a nawet 30 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Ma\u0142e kwiaty (do 2 cm \u015brednicy) zebrane s\u0105 w szczytowe lub boczne wiechy. Owocem za\u015b jest nie\u0142upka do 4 mm d\u0142uga z wyd\u0142u\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 do 4 cm, wygi\u0119t\u0105 i odstaj\u0105co ow\u0142osion\u0105 szyjk\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Powojnik pn\u0105cy, Clematis vitalba<\/em>, fot. I. Kirpluk, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Stanowi ona aparat lotny, umo\u017cliwiaj\u0105cy transport diaspor przez wiatr (anemochoria)<\/strong> na znaczne odleg\u0142o\u015bci Owoce d\u0142ugo pozostaj\u0105 na macierzystej ro\u015blinie, zwykle do wiosny, nie trac\u0105c swej du\u017cej zdolno\u015bci do kie\u0142kowania i d\u0142ugiej \u017cywotno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Powojnik prosty<\/strong> charakteryzuje si\u0119 szybkim wzrostem, nawet o 3 m w ci\u0105gu roku i zakorzenianiem si\u0119 p\u0119d\u00f3w p\u0142o\u017c\u0105cych, co sprzyja rozprzestrzenianiu si\u0119 i konkurencyjno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Powojnik pn\u0105cy<\/strong> wspinaj\u0105c si\u0119 po innych ro\u015blinach, w kr\u00f3tkim czasie mo\u017ce ograniczy\u0107 im dost\u0119p \u015bwiat\u0142a. Konkuruje te\u017c o sk\u0142adniki pokarmowe i wod\u0119. W konsekwencji przyczynia si\u0119 do obni\u017cenia r\u00f3\u017cnorodno\u015bci florystycznej zaj\u0119tego terenu. Gatunek ten jest powszechnie dost\u0119pny w handlu. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wykorzystywany jest w ogrodnictwie jako ro\u015blina ozdobna<\/strong> do pokrywania m.in. altan, parkan\u00f3w i mur\u00f3w czy ekran\u00f3w przydro\u017cnych wspomaga d\u017awi\u0119koch\u0142onno\u015b\u0107 ekran\u00f3w oraz absorbuje zanieczyszczenia py\u0142owe i gazowe. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Powojnik pn\u0105cy, Clematis vitalba<\/em>, fot. I. Kirpluk, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pe\u0142ni te\u017c funkcj\u0119 estetyczn\u0105 oraz s\u0142u\u017cy jako podk\u0142adka dla powojnik\u00f3w wielkokwiatowych. Niestety, jest ro\u015blin\u0105 truj\u0105c\u0105. <\/strong>Jego sk\u0142adniki chemiczne i dzia\u0142anie toksyczne s\u0105 podobne jak u opisywanego wcze\u015bniej, chronionego powojnika prostego (Clematis recta<\/em>) W Ogrodzie Botanicznym spotkacie go na Dziale Flory Ni\u017cowej Polski.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"featured_media":2372,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[81],"class_list":["post-2350","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-rosliny-inwazyjne"],"acf":[],"yoast_head":"\nPowojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Powojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Powojnik pn\u0105cy (Clematis vitalba) jest antropofitem (kenofitem) zadomowionym w Polsce. Ma on u nas status gatunku \u015brednio inwazyjnego, szeroko rozprzestrzenionego. Jego pochodzenie to zachodnia, \u015brodkowa (bez Polski) i po\u0142udniowa Europa, p\u00f3\u0142nocno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, Krym i Kaukaz.  W Polsce uprawiany jest od XVII w., pierwsze spontaniczne notowanie pochodzi z 1847 r. Gatunek notowany jest g\u0142\u00f3wnie […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-30T12:35:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/powojnik-pnacy.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/\",\"name\":\"Powojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/powojnik-pnacy.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-01T12:41:13+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-30T12:35:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/powojnik-pnacy.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/powojnik-pnacy.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/powojnik-pnacy-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Powojnik pn\u0105cy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Powojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Powojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Powojnik pn\u0105cy (Clematis vitalba) jest antropofitem (kenofitem) zadomowionym w Polsce. Ma on u nas status gatunku \u015brednio inwazyjnego, szeroko rozprzestrzenionego. Jego pochodzenie to zachodnia, \u015brodkowa (bez Polski) i po\u0142udniowa Europa, p\u00f3\u0142nocno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, Krym i Kaukaz.  W Polsce uprawiany jest od XVII w., pierwsze spontaniczne notowanie pochodzi z 1847 r. Gatunek notowany jest g\u0142\u00f3wnie […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-04-30T12:35:40+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/powojnik-pnacy.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/","name":"Powojnik pn\u0105cy - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/powojnik-pnacy.jpg","datePublished":"2023-08-01T12:41:13+00:00","dateModified":"2024-04-30T12:35:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/powojnik-pnacy.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/powojnik-pnacy.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/powojnik-pnacy-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Powojnik pn\u0105cy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2350"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}