{"id":2404,"date":"2023-08-02T15:17:00","date_gmt":"2023-08-02T13:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2404"},"modified":"2026-01-20T10:26:32","modified_gmt":"2026-01-20T09:26:32","slug":"lilak-pospolity-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/","title":{"rendered":"Lilak pospolity"},"content":{"rendered":"\n

Krzewy o liliowych kwiatach zalewaj\u0105 nasz wiosenny widnokr\u0105g, ciesz\u0105 oczy i wabi\u0105 zapachem. Czy my\u015bleli\u015bcie kiedy\u015b o tym, by je zje\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Lilak pospolity<\/strong> (Syringa vulgaris)<\/em> pochodzi z rodziny oliwkowatych (Oleaceae<\/em>) i na tereny Europy \u015arodkowej zosta\u0142 sprowadzony w XVI wieku z Imperium Osma\u0144skiego. Dzisiaj traktujemy go nie jak przybysza z Europy Po\u0142udniowej, gdy\u017c wtopi\u0142 si\u0119 w krajobraz polskich park\u00f3w, <\/strong>ogr\u00f3dk\u00f3w, a jego rozrastaj\u0105ce si\u0119 krzewy s\u0105 \u015bladem po dawnych domostwach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Lilak pospolity, Syringa vulgaris<\/em>, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Niejednokrotnie nazywamy t\u0119 ro\u015blin\u0119 bzem, cho\u0107 bez czarny (Sambucus nigra<\/em>) jest krzewem o zupe\u0142nie innej morfologii i pochodzeniu.<\/strong> W mie\u015bcie lilakowe krzewy<\/strong> stanowi\u0105 pi\u0119kn\u0105 ozdob\u0119, natomiast poza nim \u2013 rozrastaj\u0105 si\u0119 i dziczej\u0105, dlatego cz\u0119\u015b\u0107 bujnie kwitn\u0105cych wiech kwiatostanowych, mo\u017cna wykorzysta\u0107 do przygotowania leczniczej herbatki.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Lilak pospolity, Syringa vulgaris<\/em>, fot. I. Kuzyszyn, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Lilak <\/strong>jest nie tylko jadalny, ale zawiera wiele cennych sk\u0142adnik\u00f3w aktywnych, kt\u00f3re czyni\u0105 z niego ro\u015blin\u0119 lecznicz\u0105. Zawiera m.in. glikozyd fenolowy<\/strong> o nazwie echinakozyd o dzia\u0142aniu bakteriob\u00f3jczym, kt\u00f3ry wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w je\u017c\u00f3wce (Echinacea<\/em>). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Leczniczo dzia\u0142aj\u0105 zar\u00f3wno kwiatostany, jak i li\u015bcie oraz ga\u0142\u0105zki.<\/strong> Wodne napary z lilaka polecane s\u0105 na wzmocnienie organizmu, wspomagaj\u0105co w infekcjach (w szczeg\u00f3lno\u015bci uk\u0142adu moczowego), oczyszczaj\u0105ce w\u0105trob\u0119. Mo\u017cna je stosowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c zewn\u0119trznie do przemywania sk\u00f3ry i irygacji. Jest to bezpieczna ro\u015blina, nie ma \u015bci\u015ble okre\u015blonych ilo\u015bci dawkowania.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Lilak pospolity, Syringa vulgaris<\/em>, fot. I. Kuzyszyn, Ogr\u00f3d Botaniczny UW<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Przepis na fermentowan\u0105 herbatk\u0119 z kwiatostan\u00f3w bzu lilaka. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czego b\u0119dziemy potrzebowa\u0107? <\/p>\n\n\n\n

Kilku kwiatostan\u00f3w lilaka pospolitego<\/strong> i czystego s\u0142oika.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przygotowanie: <\/strong>\u015awie\u017co zebrane kwiatostany ugniatamy delikatnie w d\u0142oniach lub wa\u0142kiem przez \u015bciereczk\u0119. Upychamy w s\u0142oiku, kt\u00f3ry nast\u0119pnie zakr\u0119camy i pozostawiamy na 24 h. <\/p>\n\n\n\n

Dochodzi w\u00f3wczas do reakcji utleniania enzymatycznego, tzn. sok kom\u00f3rkowy zgromadzony w lilaku wchodzi w reakcj\u0119 z tlenem i ro\u015blina zyskuje nieco nowy smak i aromat.<\/strong> Po dobie wyjmujemy ro\u015blin\u0119 ze s\u0142oja i suszymy w suchym i przewiewnym miejscu lub piekarniku w temp. do 40 stopni (u nas sprawdza si\u0119 termoobieg). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Gdy kwiatostany stan\u0105 si\u0119 suche i lekko zbr\u0105zowiej\u0105, mo\u017cemy schowa\u0107 je do puszki <\/strong>i zaparza\u0107 \u0142y\u017ck\u0119 kwiat\u00f3w na fili\u017cank\u0119 wrz\u0105tku przez ok. 20 minut, a nast\u0119pnie popija\u0107 2-3 razy dziennie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

T\u0105 histori\u0105 podzieli\u0142a si\u0119 Magdalena Oprz\u0105dek<\/strong> \u2192 z Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego UW<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2426,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,110],"knoweledge_categories":[86],"class_list":["post-2404","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-smaczne-poniedzialki","knoweledge_categories-ziola-wokol-nas"],"acf":[],"yoast_head":"\nLilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Krzewy o liliowych kwiatach zalewaj\u0105 nasz wiosenny widnokr\u0105g, ciesz\u0105 oczy i wabi\u0105 zapachem. Czy my\u015bleli\u015bcie kiedy\u015b o tym, by je zje\u015b\u0107? Lilak pospolity (Syringa vulgaris) pochodzi z rodziny oliwkowatych (Oleaceae) i na tereny Europy \u015arodkowej zosta\u0142 sprowadzony w XVI wieku z Imperium Osma\u0144skiego. Dzisiaj traktujemy go nie jak przybysza z Europy Po\u0142udniowej, gdy\u017c wtopi\u0142 si\u0119 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-20T09:26:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/lilak-pospolity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/\",\"name\":\"Lilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/lilak-pospolity.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-02T13:17:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-20T09:26:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/lilak-pospolity.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/lilak-pospolity.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/lilak-pospolity-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lilak pospolity\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Lilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Krzewy o liliowych kwiatach zalewaj\u0105 nasz wiosenny widnokr\u0105g, ciesz\u0105 oczy i wabi\u0105 zapachem. Czy my\u015bleli\u015bcie kiedy\u015b o tym, by je zje\u015b\u0107? Lilak pospolity (Syringa vulgaris) pochodzi z rodziny oliwkowatych (Oleaceae) i na tereny Europy \u015arodkowej zosta\u0142 sprowadzony w XVI wieku z Imperium Osma\u0144skiego. Dzisiaj traktujemy go nie jak przybysza z Europy Po\u0142udniowej, gdy\u017c wtopi\u0142 si\u0119 […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2026-01-20T09:26:32+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/lilak-pospolity.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/","name":"Lilak pospolity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/lilak-pospolity.jpg","datePublished":"2023-08-02T13:17:00+00:00","dateModified":"2026-01-20T09:26:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/lilak-pospolity.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/lilak-pospolity.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/lilak-pospolity-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lilak pospolity"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2404"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}