{"id":2479,"date":"2023-08-02T17:19:38","date_gmt":"2023-08-02T15:19:38","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2479"},"modified":"2024-04-24T11:42:28","modified_gmt":"2024-04-24T09:42:28","slug":"ciemierniki-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/","title":{"rendered":"Ciemierniki"},"content":{"rendered":"\n

Wczesna wiosna to r\u00f3wnie\u017c czas kwitnienia ciemiernik\u00f3w<\/strong> (Helleborus), <\/em>przepi\u0119knych ro\u015blin nale\u017c\u0105cych do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae<\/em>). W naszym Ogrodzie wyst\u0119puje kilka gatunk\u00f3w i odmian ciemiernik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przechodz\u0105c przez Ogr\u00f3d, mo\u017cemy zobaczy\u0107 mi\u0119dzy innymi ciemierniki: cuchn\u0105cy (H. foetidus), <\/em>wonny (H. odorus),<\/em> korsyka\u0144ski, zwany te\u017c ostro z\u0105bkowanym (H. argutifolius).<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ciemiernik, Helleborus<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W wielu miejscach posadzone s\u0105 liczne odmiany ciemiernika wschodniego (Helleborus orientalis)<\/em>, takie jak ‘Blue Lady’, ‘Pink Lady’, ‘Red Lady’, ‘White Lady’, ‘Yellow Lady’.<\/p>\n\n\n\n

A my przejdziemy si\u0119 dzi\u015b do dzia\u0142u Ro\u015blin R\u00f3\u017cnych \u015arodowisk<\/strong>, gdzie na tzw. Alpinarium Nowym ro\u015bnie pi\u0119kny ciemiernik czerwonawy <\/strong>(Helleborus purpurascens<\/em>).<\/strong> Jest to rzadko spotykany gatunek chroniony i zagro\u017cony <\/strong>(kategoria VU \u2013 gatunek wysokiego ryzyka, nara\u017cony na wymarcie) w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W Polsce dziko ro\u015bnie tylko w Bieszczadach Zachodnich. Jest uwa\u017cany za subendemit karpacki. Jego zwarty zasi\u0119g wyst\u0119powania obejmuje Karpaty Wschodnie, Po\u0142udniowe i Wy\u017cyn\u0119 Siedmiogrodzk\u0105. Ponadto spotykany jest w Karpatach Zachodnich, na Podolu po okolice Lwowa i na p\u00f3\u0142nocnym skraju Niziny W\u0119gierskiej. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ciemiernik wonny, Helleborus odorus<\/em>, fot. M. Sunouchi, Domena Publiczna Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Podobnie jak inne ciemierniki <\/strong>Helleborus purpurascens <\/em>jest bylin\u0105 o rozga\u0142\u0119zionym, masywnym k\u0142\u0105czu z licznymi korzeniami przybyszowymi.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

P\u0119dy kwiatowe, sk\u0105po<\/strong> ulistnione, wyrastaj\u0105 wczesn\u0105 wiosn\u0105. Na p\u0119dzie, nawet ju\u017c od lutego (do kwietnia), rozwijaj\u0105 si\u0119 zwykle 2-4 kwiaty, rzadziej 1 lub 5 i wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

Okwiat,<\/strong> o \u015brednicy najcz\u0119\u015bciej 4-5 cm, sk\u0142ada si\u0119 z 5 brudnofioletowo-purpurowych listk\u00f3w. Kwiaty s\u0105 odporne na przymrozki i wiosenne opady \u015bniegu. Owocem jest mieszek p\u0119kaj\u0105cy na szwie. W mieszku jest niewiele nasion, maksymalnie 15 szt. Nasiona wysypuj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem si\u0142y grawitacji (barochoria)<\/em> i trafiaj\u0105 bezpo\u015brednio w okolice ro\u015bliny macierzystej. Znajduj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas w fazie spoczynkowej, a kie\u0142kuj\u0105 dopiero w nast\u0119pnym sezonie wegetacyjnym. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Li\u015bcie ciemiernika czerwonawego<\/strong> pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero w okresie zawi\u0105zywania owoc\u00f3w. S\u0105 odziomkowe, d\u0142ugoogonkowe, o blaszce brzegiem z\u0105bkowanej, z 5 (do odcinkami rozci\u0119tymi niemal do po\u0142owy, przewa\u017cnie na 2-3 \u0142atki.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ciemiernik czerwonawy, Helleborus purpurascens<\/em>, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W Polsce najpowa\u017cniejszym zagro\u017ceniem dla stanowisk ciemiernika czerwonawego<\/strong> jest sukcesja wysokich bylin i krzew\u00f3w w zbiorowiskach \u0142\u0105kowych i na skrajach las\u00f3w. Powoduje to przede wszystkim zacienienie i w konsekwencji os\u0142abienie \u017cywotno\u015bci gatunku. Potencjalnym zagro\u017ceniem mo\u017ce by\u0107 te\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka \u2013 niszczenie siedlisk poprzez wycink\u0119 drzew, przep\u0119dzanie zwierz\u0105t przez tereny, gdzie gatunek ten ro\u015bnie, a tak\u017ce turystyka i pozyskiwanie ro\u015blin do ogrod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wszystkie gatunki ciemiernik\u00f3w <\/strong>to ro\u015bliny silnie truj\u0105ce, zawieraj\u0105 truj\u0105ce alkaloidy i glikozydy. Wyci\u0105gi z tych ro\u015blin maj\u0105 zastosowanie w farmacji do produkcji lek\u00f3w nasercowych, w leczeniu niewydolno\u015bci serca.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Ciemiernik wonny, Helleborus odorus<\/em>, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci truj\u0105ce zachowuj\u0105 tak\u017ce ro\u015bliny wysuszone. <\/strong>Dopiero d\u0142u\u017csze gotowanie zmniejsza toksyczno\u015b\u0107 ro\u015blin, jednak bezwzgl\u0119dnie nie nale\u017cy wykorzystywa\u0107 ciemiernik\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. R\u00f3\u017cne gatunki ciemiernik\u00f3w, <\/strong>a rodzaj liczy ich oko\u0142o 20 (w\u015br\u00f3d nich cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w o zimozielonych li\u015bciach), znajduj\u0105 zastosowanie jako cenione ro\u015bliny do nasadze\u0144 naturalistycznych i na rabaty bylinowe. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W wi\u0119kszo\u015bci preferuj\u0105 p\u00f3\u0142cieniste stanowiska oraz pr\u00f3chniczne<\/strong>, gliniasto-pr\u00f3chniczne, przepuszczalne gleby z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 wapnia. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ro\u015bliny te zakwitaj\u0105 zwykle na przedwio\u015bniu i wczesn\u0105 wiosn\u0105,<\/strong> a w latach, gdy jesie\u0144 jest ciep\u0142a i d\u0142uga \u2013 mog\u0105 zakwitn\u0105\u0107 ju\u017c w listopadzie. Ciemierniki rozmna\u017camy przez wysiew nasion (kwitn\u0105 zwykle po 3-4 latach) lub podzia\u0142 ro\u015blin jesieni\u0105 albo wczesn\u0105 wiosn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2484,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[82],"class_list":["post-2479","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-rosliny-wiosenne"],"acf":[],"yoast_head":"\nCiemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ciemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wczesna wiosna to r\u00f3wnie\u017c czas kwitnienia ciemiernik\u00f3w (Helleborus), przepi\u0119knych ro\u015blin nale\u017c\u0105cych do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). W naszym Ogrodzie wyst\u0119puje kilka gatunk\u00f3w i odmian ciemiernik\u00f3w. Przechodz\u0105c przez Ogr\u00f3d, mo\u017cemy zobaczy\u0107 mi\u0119dzy innymi ciemierniki: cuchn\u0105cy (H. foetidus), wonny (H. odorus), korsyka\u0144ski, zwany te\u017c ostro z\u0105bkowanym (H. argutifolius). W wielu miejscach posadzone s\u0105 liczne odmiany ciemiernika wschodniego (Helleborus […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-24T09:42:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciemierniki.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"652\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/\",\"name\":\"Ciemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciemierniki.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-02T15:19:38+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T09:42:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciemierniki.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciemierniki.jpg\",\"width\":1200,\"height\":652},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciemierniki-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ciemierniki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ciemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ciemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Wczesna wiosna to r\u00f3wnie\u017c czas kwitnienia ciemiernik\u00f3w (Helleborus), przepi\u0119knych ro\u015blin nale\u017c\u0105cych do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). W naszym Ogrodzie wyst\u0119puje kilka gatunk\u00f3w i odmian ciemiernik\u00f3w. Przechodz\u0105c przez Ogr\u00f3d, mo\u017cemy zobaczy\u0107 mi\u0119dzy innymi ciemierniki: cuchn\u0105cy (H. foetidus), wonny (H. odorus), korsyka\u0144ski, zwany te\u017c ostro z\u0105bkowanym (H. argutifolius). W wielu miejscach posadzone s\u0105 liczne odmiany ciemiernika wschodniego (Helleborus […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-04-24T09:42:28+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":652,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciemierniki.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/","name":"Ciemierniki - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciemierniki.jpg","datePublished":"2023-08-02T15:19:38+00:00","dateModified":"2024-04-24T09:42:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciemierniki.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciemierniki.jpg","width":1200,"height":652},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciemierniki-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ciemierniki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2479"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}