{"id":2481,"date":"2023-08-02T17:24:30","date_gmt":"2023-08-02T15:24:30","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2481"},"modified":"2024-04-24T12:08:34","modified_gmt":"2024-04-24T10:08:34","slug":"cieszynianka-wiosenna-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/","title":{"rendered":"Cieszynianka wiosenna"},"content":{"rendered":"\n

Kolejn\u0105 wczesnowiosenn\u0105 ro\u015blin\u0105, kt\u00f3r\u0105 chcemy Pa\u0144stwu przedstawi\u0107 jest przepi\u0119kna cieszynianka wiosenna<\/strong> (Hacquetia epipactis)<\/em>. Jak tylko s\u0142o\u0144ce mocniej zaczyna przygrzewa\u0107, cieszynianka szybko rozwija swoje urocze, z\u0142ociste kwiaty w g\u0119stym kwiatostanie na szczycie \u0142odygi. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Cieszynianka wiosenna, Hacquetia epipactis<\/em>, fot. Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Kwiatostanem jest baldaszek,<\/strong> a ro\u015blina, cho\u0107 na pierwszy rzut oka nie przypomina innych baldaszkowatych, selerowatych (Umbellibarae, Apiaceae<\/em>) jest w\u0142a\u015bnie jednym z przedstawicieli tej botanicznej rodziny. Jest przy tym taksonem monotypowym \u2013 do rodzaju cieszynianka nale\u017cy tylko ten jeden gatunek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Cieszynianka wiosenna<\/strong> jest wieloletni\u0105 ro\u015blin\u0105 zieln\u0105 z p\u0142o\u017c\u0105cym si\u0119 k\u0142\u0105czem. Kwitnie od kwietnia (czasem ju\u017c w marcu) do maja. Kwiaty u cieszynianki wiosennej pojawiaj\u0105 si\u0119 przed rozwojem li\u015bci.<\/strong> \u0141odyga kwiatostanowa na pocz\u0105tku kwitnienia jest bardzo kr\u00f3tka (dobrze obrazuj\u0105 to zdj\u0119cia), natomiast w miar\u0119 up\u0142ywu czasu osi\u0105ga od 10 do 25 cm d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Cieszynianka wiosenna, Hacquetia epipactis<\/em>, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Z\u0142ociste, pi\u0119ciokrotne kwiaty w baldaszku s\u0105 ma\u0142e,<\/strong> zewn\u0119trzne m\u0119skie, kr\u00f3tkoszypu\u0142kowe, wewn\u0119trzne za\u015b \u2013 obup\u0142ciowe, siedz\u0105ce. Baldaszek ma pokr\u00f3j g\u0142\u00f3wkowaty i otoczony jest 5-6 d\u0142ugimi \u2013 na pocz\u0105tku kwitnienia \u017c\u00f3\u0142tawymi, a potem zielonawymi \u2013 li\u015b\u0107mi (podsadkami), sprawiaj\u0105cymi wra\u017cenie okwiatu. Owocem jest roz\u0142upnia rozpadaj\u0105ca si\u0119 na roz\u0142upki d\u0142ugo\u015bci ok. 3 mm. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Li\u015bcie odziomkowe, d\u0142ugoogonkowe s\u0105 podzielone na 3 do 5 \u0142atek (odcink\u00f3w li\u015bciowych) i wyrastaj\u0105 z k\u0142\u0105cza, kiedy ro\u015blina ko\u0144czy swoje kwitnienie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W Polsce cieszynianka wiosenna<\/strong> najliczniej wyst\u0119puje na Pog\u00f3rzu Cieszy\u0144skim i na Pog\u00f3rzu \u015al\u0105skim, spotykana jest te\u017c na pojedynczych stanowiskach w obr\u0119bie Beskidu \u015al\u0105skiego, Wy\u017cyny \u015al\u0105skiej i Lubelskiej, na P\u0142askowy\u017cach Rybnickim i G\u0142ubczyckim. Ro\u015bnie w \u017cyznych lasach li\u015bciastych, g\u0142\u00f3wnie w gr\u0105dach <\/strong>i buczynach (rzadziej w \u0142\u0119gach), na glebach wilgotnych zasobnych w w\u0119glan wapnia. Jest gatunkiem wska\u017anikowym starych las\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Cieszynianka wiosenna, Hacquetia epipactis<\/em>, fot. Augiasz, Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Cieszynianka wiosenna<\/strong> jest gatunkiem ch\u0119tnie uprawianym z uwagi na wczesne kwitnienie i oryginalny wygl\u0105d. Stosowana bywa jako bylina okrywowa (potrafi rozrasta\u0107 si\u0119 \u0142anowo) w miejscach wilgotnych i zacienionych, pod okapami drzew lub krzew\u00f3w li\u015bciastych. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z uwagi na efemeroidalny charakter<\/strong> (li\u015bcie zanikaj\u0105 u progu lata), polecana jest do sadzenia w grupach i niewielkich p\u0142atach i \u0142\u0105czenia z p\u00f3\u017aniej rozwijaj\u0105cymi si\u0119 bylinami na rabatach bylinowych i skalniakach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ro\u015blina ta jednak bardzo \u017ale znosi niedostatek wody, dlatego w okresie suszy wymaga podlewania. <\/strong>Cieszynianka wiosenna r\u00f3wnie\u017c niezbyt dobrze radzi sobie z przesadzaniem, dlatego warto dobrze zaplanowa\u0107 dla niej miejsce w ogrodzie.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie do uprawy postulujemy, \u017ceby pozyskiwa\u0107 ro\u015bliny na drodze legalnej \u2013 i nie wykopywa\u0107 jej z naturalnych stanowisk. W uprawie spotykana jest odmiana o nazwie \u2018Thor\u2019 \u2013 o li\u015bciach i podsadkach z bia\u0142ymi plamami. Cieszynianka mo\u017ce by\u0107 rozmna\u017cana przez podzia\u0142 lub wysiew nasion.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"featured_media":2486,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[82],"class_list":["post-2481","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-rosliny-wiosenne"],"acf":[],"yoast_head":"\nCieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kolejn\u0105 wczesnowiosenn\u0105 ro\u015blin\u0105, kt\u00f3r\u0105 chcemy Pa\u0144stwu przedstawi\u0107 jest przepi\u0119kna cieszynianka wiosenna (Hacquetia epipactis). Jak tylko s\u0142o\u0144ce mocniej zaczyna przygrzewa\u0107, cieszynianka szybko rozwija swoje urocze, z\u0142ociste kwiaty w g\u0119stym kwiatostanie na szczycie \u0142odygi.  Kwiatostanem jest baldaszek, a ro\u015blina, cho\u0107 na pierwszy rzut oka nie przypomina innych baldaszkowatych, selerowatych (Umbellibarae, Apiaceae) jest w\u0142a\u015bnie jednym z przedstawicieli tej […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-24T10:08:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cieszynianka-wiosenna.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/\",\"name\":\"Cieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/cieszynianka-wiosenna.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-02T15:24:30+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T10:08:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/cieszynianka-wiosenna.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/cieszynianka-wiosenna.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/cieszynianka-wiosenna-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cieszynianka wiosenna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Kolejn\u0105 wczesnowiosenn\u0105 ro\u015blin\u0105, kt\u00f3r\u0105 chcemy Pa\u0144stwu przedstawi\u0107 jest przepi\u0119kna cieszynianka wiosenna (Hacquetia epipactis). Jak tylko s\u0142o\u0144ce mocniej zaczyna przygrzewa\u0107, cieszynianka szybko rozwija swoje urocze, z\u0142ociste kwiaty w g\u0119stym kwiatostanie na szczycie \u0142odygi.  Kwiatostanem jest baldaszek, a ro\u015blina, cho\u0107 na pierwszy rzut oka nie przypomina innych baldaszkowatych, selerowatych (Umbellibarae, Apiaceae) jest w\u0142a\u015bnie jednym z przedstawicieli tej […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-04-24T10:08:34+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cieszynianka-wiosenna.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/","name":"Cieszynianka wiosenna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cieszynianka-wiosenna.jpg","datePublished":"2023-08-02T15:24:30+00:00","dateModified":"2024-04-24T10:08:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cieszynianka-wiosenna.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cieszynianka-wiosenna.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/cieszynianka-wiosenna-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cieszynianka wiosenna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2481"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}