{"id":2502,"date":"2023-08-03T17:57:45","date_gmt":"2023-08-03T15:57:45","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&#038;p=2502"},"modified":"2024-04-30T13:24:44","modified_gmt":"2024-04-30T11:24:44","slug":"kretenskie-endemity-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/","title":{"rendered":"Krete\u0144skie endemity"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzisiaj chcia\u0142abym opowiedzie\u0107 Pa\u0144stwu <strong>o dw\u00f3ch endemicznych gatunkach Krety, <\/strong>kt\u00f3re mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 ogl\u0105da\u0107 kilka lat temu, w czasie, niestety do\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej, wiosennej wyprawy. S\u0105 to ro\u015bliny tak rzucaj\u0105ce si\u0119 w oczy (du\u017ce!) a jednocze\u015bnie tak zachwycaj\u0105ce i inne od naszych rodzimych ro\u015blin, \u017ce trudno o nich w tym cyklu nie wspomnie\u0107. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obydwa gatunki to endemity Krety i nigdzie poza Kret\u0105 nie spotkacie ich w naturze. Dla przypomnienia \u2014 <strong>endemity to gatunki (lub taksony innej rangi), kt\u00f3rych wyst\u0119powanie jest ograniczone do pewnego, cz\u0119sto niewielkiego obszaru, czasem nawet do pojedynczych stanowisk.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6594\" style=\"width:621px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n-600x450.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131034223_2887971811423852_7291389484434445806_n.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ebenus cretica<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:49px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ebenus cretica<\/strong> nie ma polskiej nazwy, ani rodzajowej ani oficjalnej gatunkowej (!), a jest niewysokim krzewem, dorastaj\u0105cym na og\u00f3\u0142 do 100-150 cm, nale\u017c\u0105cym do rodziny bobowatych, motylkowatych (<em>Fabaceae, Leguminosae).<\/em> Wygl\u0105dem przypomina du\u017c\u0105 \u201ekoniczyn\u0119\u201d, g\u0119sto pokryt\u0105 srebrzystymi w\u0142oskami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:36px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6596\" style=\"width:516px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131305017_2887971848090515_9183711377342967392_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ebenus cretica<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:31px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest bardzo dekoracyjnym krzewem, o efektownych kwiatach i d\u0142ugim okresie kwitnienia wiosennego (kwitnie od ko\u0144ca marca do pocz\u0105tku czerwca). Kwiaty wielko\u015bci 10-15 mm o r\u00f3\u017cowo-czerwonej, czasem fioletowej koronie zebrane s\u0105 w g\u0119stych, groniastych kwiatostanach od 5 do 20 cm d\u0142ugo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:26px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6598\" style=\"width:489px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131231939_2887971854757181_4965389103873263832_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ebenus cretica<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:26px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna go spotka\u0107 na kamienistych i skalistych zboczach, w szczelinach wapiennych ska\u0142 w w\u0105wozach, na stromych klifach, czasami jako sk\u0142adnik suchej ro\u015blinno\u015bci na skalistych, \u015brednio wypasanych zboczach wzg\u00f3rz i nasypach drogowych. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:27px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ro\u015bnie w strefach podg\u00f3rskich i nizinnych, na og\u00f3\u0142 na wysoko\u015bci od 0 do 600 (1100) m n.p.m. <strong>Nale\u017cy do grupy chasmofit\u00f3w<\/strong>, czyli ro\u015blin wyspecjalizowanych w korzystaniu z gleby gromadz\u0105cej si\u0119 w szczelinach skalnych. Jest z pewno\u015bci\u0105 najbardziej rozpowszechnionym endemitem <strong>na Krecie<\/strong> i nie jest gatunkiem zagro\u017conym. Jest r\u00f3wnie\u017c tak dekoracyjnym krzewem, \u017ce zacz\u0119to wprowadza\u0107 go do uprawy, zar\u00f3wno doniczkowej, jak i ogrodowej, a tak\u017ce w ogrodnictwie krajobrazowym i w kwiaciarstwie. S\u0105 ju\u017c firmy, kt\u00f3re oferuj\u0105 sadzonki tej pi\u0119knej ro\u015bliny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6602\" style=\"width:551px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131437537_2887971858090514_8091475992583728217_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ebenus cretica<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ebenus cretica<\/strong> lubi pod\u0142o\u017ce zasadowe i potrzebuje dobrego drena\u017cu, niewielkiego podlewania (poza okresem letnim, kiedy nie nale\u017cy go podlewa\u0107) oraz stanowiska w pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce jest ro\u015blin\u0105 dobr\u0105 \u201ena zmiany klimatu\u201d, gdy\u017c jest gatunkiem o kseromorficznej budowie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:26px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ebenus cretica<\/strong> przez lokalnych rolnik\u00f3w wykorzystywany jest jako po\u017cywna pasza dla zwierz\u0105t, poniewa\u017c jego kom\u00f3rki mi\u0119kiszowe zawieraj\u0105 skrobi\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:29px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6604\" style=\"width:473px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131204897_2887971921423841_1241544956145892520_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ebenus cretica<\/em>, fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugim, r\u00f3wnie pi\u0119knym gatunkiem, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 moj\u0105 uwag\u0119 podczas tamtej wiosennej podr\u00f3\u017cy jest <strong>Petromarula pinnata<\/strong> (r\u00f3wnie\u017c nie ma polskiej nazwy), nale\u017c\u0105ca do rodziny dzwonkowatych (<em>Campanulaceae)<\/em>.&nbsp; \u201e<strong>Petromarula\u201d<\/strong> w j\u0119zyku greckim oznacza \u201ekamienn\u0105 sa\u0142at\u0119\u201d i odnosi si\u0119 do wy\u015bmienitego smaku li\u015bci tej ro\u015bliny, tradycyjnie u\u017cywanych do sa\u0142atek.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:39px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"587\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131129765_2887971961423837_5321547746835560388_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6606\" style=\"width:478px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131129765_2887971961423837_5321547746835560388_n.jpg 587w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131129765_2887971961423837_5321547746835560388_n-176x300.jpg 176w\" sizes=\"auto, (max-width: 587px) 100vw, 587px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Petromarula pinnata<\/em>, fot. plantillustration . org<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Petromarula pinnata<\/strong> to mocna, wysoka do 80 (a nawet do 150) cm bylina, nieco ow\u0142osiona w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci. Li\u015bcie ma pierzaste (podobne do li\u015bci selera czy pietruszki!), d\u0142ugie do 30 cm, przewa\u017cnie w du\u017cej rozecie u podstawy. P\u0119dy kwiatowe ma sztywne, wyprostowane, 20-50 cm wysoko\u015bci, z mniejszymi li\u015b\u0107mi w dolnej po\u0142owie. Du\u017ce, dojrza\u0142e ro\u015bliny mog\u0105 mie\u0107 do 30 \u0142odyg \u201ewype\u0142nionych\u201d kwiatami. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6608\" style=\"width:460px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131086480_2887977031423330_1426383529726413615_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Petromarula pinnata,<\/em> fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bladoniebieskie kwiaty, o \u015brednicy do 15 mm, zebrane s\u0105 w du\u017ce, ale raczej w\u0105skie kwiatostany. Korona jest lejkowata, z 5 rozpostartymi i zakrzywionymi, w\u0105skimi p\u0142atkami, d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 1 cm. Pi\u0119\u0107 pr\u0119cik\u00f3w, rozszerzonych u nasady, z wolnymi pylnikami, otacza d\u0142ugi s\u0142upek. <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:28px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Petromarula kwitnie od kwietnia do maja. <\/strong>W po\u0142owie kwietnia w ci\u0105gu kilku dni rozwijaj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie \u0142odygi, a kwiaty pojawiaj\u0105 si\u0119 pod koniec kwietnia. Kwitnienie trwa do czerwca, a nawet do pocz\u0105tku lipca. Owocem jest torebka. W jej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci powstaj\u0105 3 szczeliny, przez kt\u00f3re wysypuj\u0105 si\u0119 nasiona.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:48px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6610\" style=\"width:430px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131297676_2887977028089997_4176311804614635950_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Petromarula pinnata,<\/em> fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:29px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Petromarula pinnata<\/strong> ro\u015bnie na stromych klifach i wapiennych ska\u0142ach, ruinach czy starych murach, wykorzystuj\u0105c najmniejsz\u0105 szczelin\u0119 skaln\u0105. Spotykana jest do\u015b\u0107 powszechnie, cho\u0107 nie wsz\u0119dzie na Krecie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:32px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ro\u015blina ta z trudem znosi piekielne upa\u0142y krete\u0144skiego lata <\/strong>i szybko wysycha, przechodz\u0105c w stan spoczynku. Wydaje si\u0119, \u017ce znika, jednak po pierwszych jesiennych deszczach zn\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe rozety li\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:37px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n-819x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6612\" style=\"width:419px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n-819x1024.jpg 819w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n-600x750.jpg 600w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n-768x960.jpg 768w, https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/131339403_2887977088089991_4395280957242338096_n.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Petromarula pinnata,<\/em> fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:31px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce by\u0107 uprawiana w ogrodach skalnych i jest dost\u0119pna w sprzeda\u017cy, w szk\u00f3\u0142kach i centrach ogrodniczych w krajach o klimacie umiarkowanym. Jest ro\u015blin\u0105 odporn\u0105 na susz\u0119 i zasadniczo nie wymaga \u017cadnej opieki. <strong>Lubi pe\u0142ne s\u0142o\u0144ce, dobrze zdrenowane pod\u0142o\u017ce<\/strong>, regularne podlewanie, ale znosi te\u017c braki wody.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0119 porcj\u0119 informacji z cyklu \u201eUlubione ro\u015bliny z podro\u017cy botanika\u201d przygotowa\u0142a dla Was <strong>Izabella Kirpluk,<\/strong> kt\u00f3ra <strong>w Ogrodzie Botanicznym<\/strong> by\u0142a kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Od 1987 roku zajmuje si\u0119 chronionymi i zagro\u017conymi gatunkami, opiekuj\u0105c si\u0119 kolekcj\u0105 tych ro\u015blin w Ogrodzie, bior\u0105c udzia\u0142 w badaniach prowadzonych przez Ogr\u00f3d na Suwalszczy\u017anie i badaniach w Puszczy Kampinoskiej. Od 1992 roku prowadzi prace badawcze nad flor\u0105 siedlisk antropogenicznych Puszczy Kampinoskiej, a od 2011 zajmuje si\u0119 gatunkami inwazyjnymi na tych siedliskach.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2526,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[84],"class_list":["post-2502","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-z-podrozy-botanika"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dzisiaj chcia\u0142abym opowiedzie\u0107 Pa\u0144stwu o dw\u00f3ch endemicznych gatunkach Krety, kt\u00f3re mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 ogl\u0105da\u0107 kilka lat temu, w czasie, niestety do\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej, wiosennej wyprawy. S\u0105 to ro\u015bliny tak rzucaj\u0105ce si\u0119 w oczy (du\u017ce!) a jednocze\u015bnie tak zachwycaj\u0105ce i inne od naszych rodzimych ro\u015blin, \u017ce trudno o nich w tym cyklu nie wspomnie\u0107. Obydwa gatunki to endemity [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-30T11:24:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kretenskie-endemity.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"652\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/\",\"name\":\"Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/kretenskie-endemity.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-03T15:57:45+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-30T11:24:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/kretenskie-endemity.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/kretenskie-endemity.jpg\",\"width\":1200,\"height\":652},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/kretenskie-endemity-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Krete\u0144skie endemity\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Dzisiaj chcia\u0142abym opowiedzie\u0107 Pa\u0144stwu o dw\u00f3ch endemicznych gatunkach Krety, kt\u00f3re mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 ogl\u0105da\u0107 kilka lat temu, w czasie, niestety do\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej, wiosennej wyprawy. S\u0105 to ro\u015bliny tak rzucaj\u0105ce si\u0119 w oczy (du\u017ce!) a jednocze\u015bnie tak zachwycaj\u0105ce i inne od naszych rodzimych ro\u015blin, \u017ce trudno o nich w tym cyklu nie wspomnie\u0107. Obydwa gatunki to endemity [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-04-30T11:24:44+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":652,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kretenskie-endemity.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/","name":"Krete\u0144skie endemity - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kretenskie-endemity.jpg","datePublished":"2023-08-03T15:57:45+00:00","dateModified":"2024-04-30T11:24:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kretenskie-endemity.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/kretenskie-endemity.jpg","width":1200,"height":652},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/kretenskie-endemity-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Krete\u0144skie endemity"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2502"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}