{"id":2515,"date":"2023-08-03T18:18:21","date_gmt":"2023-08-03T16:18:21","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2515"},"modified":"2024-03-22T13:06:06","modified_gmt":"2024-03-22T12:06:06","slug":"tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/","title":{"rendered":"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego"},"content":{"rendered":"\n

Z Izabel\u0105 Kirpluk odwiedzimy S\u0142owacj\u0119.<\/strong> Ro\u015blin\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b poznacie spotkali\u015bmy podczas jednej z naszych ogrodowych wypraw w okolice S\u0142owackiego Krasu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tojad po\u0142udniowy, Aconitum anthora, <\/em>fot. I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Izabella Kirpluk<\/a> by\u0142a w Ogrodzie Botanicznym kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. <\/strong>Od 1987 roku zajmowa\u0142a si\u0119 chronionymi i zagro\u017conymi gatunkami, opiekuj\u0105c si\u0119 kolekcj\u0105 tych ro\u015blin w Ogrodzie, bior\u0105c udzia\u0142 w badaniach prowadzonych przez Ogr\u00f3d na Suwalszczy\u017anie i badaniach w Puszczy Kampinoskiej. Od 1992 roku prowadzi\u0142a prace badawcze nad flor\u0105 siedlisk antropogenicznych Puszczy Kampinoskiej,<\/strong> a od 2011 zajmowa\u0142a si\u0119 gatunkami inwazyjnymi na tych siedliskach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tojad Po\u0142udniowy, Aconitum anthora, fot. Floratheca<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

S\u0142owacki Kras to obszar w po\u0142udniowo-wschodniej S\u0142owacji obj\u0119ty ochron\u0105 jako Park Narodowy Kras S\u0142owacki.<\/strong> Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest to miejsce godne polecenia na ze wzgl\u0119du na pi\u0119knie ukszta\u0142towany teren, zachwycaj\u0105ce krajobrazy, ciekaw\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 porastaj\u0105c\u0105 wapienne ska\u0142y i przede wszystkim zachwycaj\u0105c\u0105 i cz\u0119sto unikatow\u0105 flor\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u017b\u00f3\u0142to kwitn\u0105cy tojad po\u0142udniowy (Aconitum anthora), <\/strong>o kt\u00f3rym chcemy dzi\u015b opowiedzie\u0107 \u2013 w Polsce nie wyst\u0119puje w naturze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tojad po\u0142udniowy, Aconitum anthora,<\/em> fot.I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tojad po\u0142udniowy, podobnie jak inne tojady nale\u017cy do rodziny jaskrowatych (Ranuncuaceae). Jest gatunkiem euroazjatyckim o dysjunktywnym wyst\u0119powaniu (dysjunkcja zasi\u0119gu oznacza przerw\u0119 w zasi\u0119gu geograficznym). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wyst\u0119puje od p\u00f3\u0142nocnej Hiszpanii przez cz\u0119\u015b\u0107 kraj\u00f3w \u015brodkowej i wschodniej Europy a\u017c do Mongolii. Ro\u015bnie na s\u0142onecznych stokach, brzegach las\u00f3w, cz\u0119sto na wapieniu, przede wszystkim w g\u00f3rach. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jest bylin\u0105 dorastaj\u0105c\u0105 do oko\u0142o 100 cm wysoko\u015bci,<\/strong> o prostej ulistnionej \u0142odydze zako\u0144czonej na og\u00f3\u0142 okaza\u0142ym i groniastym kwiatostanem. Bardzo charakterystyczne dla tego gatunku li\u015bcie s\u0105 3-4 dzielne, o odcinkach r\u00f3wnow\u0105skich, do 3 mm szeroko\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tojad po\u0142udniowy kwitnie od sierpnia (czasem lipca) do wrze\u015bnia. Jest gatunkiem obj\u0119tym ochron\u0105 na S\u0142owacji, w Czechach i w Serbii.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Podobnie jak inne tojady jest ro\u015blin\u0105 truj\u0105c\u0105. U\u017cywany by\u0142 w medycynie tradycyjnej. Stosowano go zewn\u0119trznie m.in. w leczeniu reumatyzmu, ale mo\u017ce podra\u017cnia\u0107 sk\u00f3r\u0119.Wewn\u0119trznie korze\u0144 tojadu by\u0142 u\u017cywany jako antidotum na zatrucie, leczenie gor\u0105czki, zwalczanie robak\u00f3w itp. Z uwagi na toksyczno\u015b\u0107 \u2013 nie polecamy stosowania.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Tojad po\u0142udniowy, Aconitum anthora,<\/em> fot.I.Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Bywa uprawiany w ogrodach jako okaza\u0142a ro\u015blina ozdobna.<\/strong> W uprawie potrzebuje pe\u0142nego s\u0142o\u0144ca, ale wilgotnego pod\u0142o\u017ca, przy czym gleba musi by\u0107 przepuszczalna. Mo\u017cna go te\u017c sadzi\u0107 w p\u00f3\u0142cieniu, wtedy gleba tak szybko nie przesycha i nie musimy martwi\u0107 si\u0119 o sta\u0142\u0105 wilgotno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca. Lubi pod\u0142o\u017ce wapienne.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tojad po\u0142udniowy<\/strong> jest ro\u015blin\u0105 odporn\u0105 na choroby i szkodniki. Jest gatunkiem ca\u0142kowicie mrozoodpornym w naszym klimacie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Mo\u017ce by\u0107 rozmna\u017cany z bulw korzeniowych lub z nasion. <\/strong>Je\u015bli wysiewamy nasiona to dobrze to zrobi\u0107 od razu po zbiorze. Nasiona przechowywane wymagaj\u0105 stratyfikacji przez co najmniej 6 tygodni.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":2540,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[84],"class_list":["post-2515","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-z-podrozy-botanika"],"acf":[],"yoast_head":"\nTojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Z Izabel\u0105 Kirpluk odwiedzimy S\u0142owacj\u0119. Ro\u015blin\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b poznacie spotkali\u015bmy podczas jednej z naszych ogrodowych wypraw w okolice S\u0142owackiego Krasu.\u00a0 Izabella Kirpluk by\u0142a w Ogrodzie Botanicznym kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Od 1987 roku zajmowa\u0142a si\u0119 chronionymi i zagro\u017conymi gatunkami, opiekuj\u0105c si\u0119 kolekcj\u0105 tych ro\u015blin w Ogrodzie, bior\u0105c udzia\u0142 w badaniach prowadzonych […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-22T12:06:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"586\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/\",\"name\":\"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-03T16:18:21+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-22T12:06:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg\",\"width\":1080,\"height\":586},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Z Izabel\u0105 Kirpluk odwiedzimy S\u0142owacj\u0119. Ro\u015blin\u0119, kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b poznacie spotkali\u015bmy podczas jednej z naszych ogrodowych wypraw w okolice S\u0142owackiego Krasu.\u00a0 Izabella Kirpluk by\u0142a w Ogrodzie Botanicznym kuratorem kolekcji ekologicznych oraz dzia\u0142u Flory ni\u017cowej Polski. Od 1987 roku zajmowa\u0142a si\u0119 chronionymi i zagro\u017conymi gatunkami, opiekuj\u0105c si\u0119 kolekcj\u0105 tych ro\u015blin w Ogrodzie, bior\u0105c udzia\u0142 w badaniach prowadzonych […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-03-22T12:06:06+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":586,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/","name":"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg","datePublished":"2023-08-03T16:18:21+00:00","dateModified":"2024-03-22T12:06:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego.jpg","width":1080,"height":586},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/tojad-poludniowy-z-krasu-slowackiego-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tojad po\u0142udniowy z Krasu S\u0142owackiego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2515"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}