{"id":2565,"date":"2023-08-04T16:52:29","date_gmt":"2023-08-04T14:52:29","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2565"},"modified":"2025-11-15T01:14:21","modified_gmt":"2025-11-15T00:14:21","slug":"orzacha-podziemna-3","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/","title":{"rendered":"Orzacha podziemna"},"content":{"rendered":"\n

Fistaszki <\/strong>\u2013 lubi\u0105 je przecie\u017c nie tylko s\u0142onie z kresk\u00f3wek, fistaszki to dok\u0142adnie Orzacha podziemna (Arachis hypogaea)<\/em>. <\/strong>Jest to ro\u015blina str\u0105czkowa, jej nasiona zjadamy w r\u00f3\u017cnych postaciach. Orzacha dostarcza r\u00f3wnie\u017c oleju.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Orzacha podziemna, Arachis hypogaea, <\/em>fot.
1887, Lista obraz\u00f3w Koehlera – naukowe nazwy gatunk\u00f3w. Autor: Franz Eugen K\u00f6hler, Medizinal-Pflanzen K\u00f6hlera.
Wikimedia commons.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dzisiaj uprawia si\u0119 orzach\u0119 g\u0142\u00f3wnie w krajach tropikalnych i subtropikalnych<\/strong> m.in. w Indiach, Chinach (tu g\u0142\u00f3wnie pozyskuje si\u0119 olej), USA (przewa\u017caj\u0105ca produkcja orzeszk\u00f3w), Argentynie, Nigerii i Australii.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Orzacha jest ro\u015blin\u0105 roczn\u0105 i dorasta do 15-60 cm.<\/strong> Mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 p\u0142o\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 lub wzniesion\u0105. Ma \u017c\u00f3\u0142te, samopylne kwiaty. G\u00f3rne kwiaty s\u0105 na og\u00f3\u0142 bezp\u0142odne, w dolnych dochodzi do zapylenia. Po zapyleniu szypu\u0142ka kwiatowa si\u0119 wyd\u0142u\u017ca <\/strong>(do ok. 20 cm), wpycha tym samym rozwijaj\u0105cy si\u0119 owoc, str\u0105k pod ziemi\u0119. Tam str\u0105k dojrzewa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Str\u0105ki, znane nam fistaszki, <\/strong>maj\u0105 bruzdowat\u0105 powierzchni\u0119 i zawieraj\u0105 od 2 do nawet 6 nasion. Orzeszki wydobywa si\u0119 ze str\u0105k\u00f3w r\u0119cznie lub mechanicznie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Orzeszki maj\u0105 mn\u00f3stwo sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych: 50-55% <\/strong>to t\u0142uszcze o wysokiej zawarto\u015bci nienasyconych kwas\u00f3w olejowego i linolenowego, 30% to bia\u0142ka, s\u0105 te\u017c bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em zwi\u0105zk\u00f3w mineralnych, wit. E i wit. z grupy B.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
Orzacha podziemna, Arachis hypogaea<\/em>, fot.I. Leidus, Domena Publiczna, Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Olej, kt\u00f3ry uzyskuje si\u0119 z nasion, u\u017cywany jest do gotowania, sa\u0142atek i produkcji margaryn.<\/strong> W Indiach zast\u0119puje ghee, u\u017cywa si\u0119 go do konserwowania ryb. U\u017cywany jest tak\u017ce w kosmetyce, mydlarstwie i do wyrobu pokostu. Wyt\u0142oki z nasion mog\u0105 by\u0107 stosowane jako pasza dla zwierz\u0105t.<\/strong> Z orzeszk\u00f3w mo\u017cna robi\u0107 m\u0105k\u0119 bogat\u0105 w bia\u0142ko \u2013 w Indiach dodaje si\u0119 j\u0105 do napoj\u00f3w mlecznych, chleba i ciastek.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Robi si\u0119 z nich r\u00f3wnie\u017c mas\u0142o orzechowe<\/strong> \u2013 z pra\u017conych i zmia\u017cd\u017conych nasion, po wcze\u015bniejszym usuni\u0119ciu zarodka. Mas\u0142o \u015bwietnie zag\u0119szcza koktajle i sosy. Orzeszki mo\u017cna dodawa\u0107 do s\u0142odyczy, <\/strong>mog\u0105 stanowi\u0107 samodzieln\u0105 przek\u0105sk\u0119, ale te\u017c mog\u0105 by\u0107 baz\u0105 da\u0144 wytrawnych \u2013 zup, gulaszu czy potrawek w stylu curry. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

A co zrobi\u0107 z ogromnymi ilo\u015bciami \u0142upin str\u0105k\u00f3w? <\/strong>Mog\u0105 by\u0107 stosowane jako opa\u0142 i wykorzystywane w przemy\u015ble. Niestety \u017ale przechowywane orzechy mog\u0105 zosta\u0107 zainfekowane grzybami wytwarzaj\u0105cymi rakotw\u00f3rcze substancje. Olej nie niesie ryzyka zanieczyszczenia toksynami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Autork\u0105 cyklu kulinarnego \u201eSmaczne poniedzia\u0142ki\u201d jest Marianna Wojcieska \u2192 Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego<\/strong>, tw\u00f3rczyni ciesz\u0105cych si\u0119 popularno\u015bci\u0105 warsztat\u00f3w \u201eSezoNowo\u015b\u0107” <\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przepisy powstaj\u0105 z pasji Marianny do ro\u015blin jadalnych i gotowania oraz ch\u0119ci dzielenia si\u0119 ni\u0105 z Wami.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n","protected":false},"featured_media":2611,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107],"knoweledge_categories":[83],"class_list":["post-2565","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","knoweledge_categories-apetyczny-botaniczny"],"acf":[],"yoast_head":"\nOrzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fistaszki \u2013 lubi\u0105 je przecie\u017c nie tylko s\u0142onie z kresk\u00f3wek, fistaszki to dok\u0142adnie Orzacha podziemna (Arachis hypogaea). Jest to ro\u015blina str\u0105czkowa, jej nasiona zjadamy w r\u00f3\u017cnych postaciach. Orzacha dostarcza r\u00f3wnie\u017c oleju. Dzisiaj uprawia si\u0119 orzach\u0119 g\u0142\u00f3wnie w krajach tropikalnych i subtropikalnych m.in. w Indiach, Chinach (tu g\u0142\u00f3wnie pozyskuje si\u0119 olej), USA (przewa\u017caj\u0105ca produkcja orzeszk\u00f3w), Argentynie, Nigerii […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-15T00:14:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"728\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1340\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/\",\"name\":\"Orzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-04T14:52:29+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-15T00:14:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg\",\"width\":728,\"height\":1340},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/orzacha-podziemna-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Orzacha podziemna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Orzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Orzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Fistaszki \u2013 lubi\u0105 je przecie\u017c nie tylko s\u0142onie z kresk\u00f3wek, fistaszki to dok\u0142adnie Orzacha podziemna (Arachis hypogaea). Jest to ro\u015blina str\u0105czkowa, jej nasiona zjadamy w r\u00f3\u017cnych postaciach. Orzacha dostarcza r\u00f3wnie\u017c oleju. Dzisiaj uprawia si\u0119 orzach\u0119 g\u0142\u00f3wnie w krajach tropikalnych i subtropikalnych m.in. w Indiach, Chinach (tu g\u0142\u00f3wnie pozyskuje si\u0119 olej), USA (przewa\u017caj\u0105ca produkcja orzeszk\u00f3w), Argentynie, Nigerii […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-11-15T00:14:21+00:00","og_image":[{"width":728,"height":1340,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/","name":"Orzacha podziemna - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg","datePublished":"2023-08-04T14:52:29+00:00","dateModified":"2025-11-15T00:14:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/orzacha-podziemna-e1763165636604.jpg","width":728,"height":1340},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/orzacha-podziemna-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Orzacha podziemna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2565","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2565"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}