{"id":2576,"date":"2023-08-04T17:32:33","date_gmt":"2023-08-04T15:32:33","guid":{"rendered":"https:\/\/onecommerce.pl\/ogrody\/?post_type=knoweledge_base&p=2576"},"modified":"2025-11-12T14:13:07","modified_gmt":"2025-11-12T13:13:07","slug":"ciasto-weganskie","status":"publish","type":"knoweledge_base","link":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/","title":{"rendered":"Ciasto wega\u0144skie"},"content":{"rendered":"\n

Wed\u0142ug Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na \u015bwiecie wzro\u015bnie do 9,8 miliarda co spowoduje, \u017ce do 2050 roku produkcja mleka i mi\u0119sa wzro\u015bnie odpowiednio o 58 i 73% <\/strong>Troska o dobro zwierz\u0105t jest problemem od wiek\u00f3w, ale kryzys klimatyczny i zwi\u0105zana z nim emisja gaz\u00f3w cieplarnianych (GHGE) sta\u0142y si\u0119 ostatnio przedmiotem ogromnego zainteresowani.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
fot. A.Rusiecka<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wykorzystywanie zasob\u00f3w naturalnych (ziemi, wody i energii kopalnej) do hodowli zwierz\u0105t i produkcji ro\u015blin uprawnych z dnia na dzie\u0144 zwi\u0119ksza degradacj\u0119 \u015brodowiska. <\/p>\n\n\n\n

Samo rolnictwo jest odpowiedzialne za 10-12% \u015bwiatowych emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Szacuje si\u0119, \u017ce do 2030 r. emisje gaz\u00f3w cieplarnianych wzrosn\u0105 nawet o 150% w stosunku do obecnych poziom\u00f3w emisji. <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o \u015blad w\u0119glowy, produkcja m i \u0119 s a czerwonego generuje zwykle 23% GHGE zwi\u0105zanych z rolnictwem. Podtlenek azotu (NO2), metan (CH4) i dwutlenek w\u0119gla (CO2) s\u0105 uwa\u017cane za gazy cieplarniane (GHGE). <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

GHGE pochodz\u0105ce z rolnictwa powoduj\u0105 zmiany w u\u017cytkowaniu grunt\u00f3w, zw\u0142aszcza wylesianie i oczekuje si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 one wzrasta\u0107. W zwi\u0105zku z tym, NO2 i CH4 pochodz\u0105ce z hodowli zwierz\u0105t stanowi\u0105 80% WSZYSTKICH gaz\u00f3w cieplarnianych<\/strong> pochodz\u0105cych z rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n

Szacuje si\u0119, \u017ce oko\u0142o 44% ca\u0142kowitej globalnej emisji metanu pochodzi od zwierz\u0105t gospodarskich, a produkcja ta jest zdominowana przez produkcj\u0119 wo\u0142owiny. Podczas produkcji ka\u017cdego kilograma wo\u0142owiny uwalniane s\u0105 \u015brednio 43 kg GHGE. Z tych 43 kg oko\u0142o 22 kg stanowi\u0105 emisje metanu. Wynik ten nie uwzgl\u0119dnia GHGE pochodz\u0105cych z tuszy wo\u0142owej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 GHGE jest wytwarzana w czasie, gdy \u017cywno\u015b\u0107 znajduje si\u0119 w \u0142a\u0144cuchu dostaw, przed ostateczn\u0105 konsumpcj\u0105. Produkcja mi\u0119sa generuje znacznie wi\u0119cej GHGE ni\u017c produkcja dla diet wega\u0144skich i wegetaria\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

Inne badanie pokazuje, \u017ce na ka\u017cdy gram bia\u0142ka wo\u0142owego spo\u017cywanego w diecie cz\u0142owieka, produkcja wo\u0142owiny wymaga 42 razy wi\u0119kszego wykorzystania grunt\u00f3w, 2 razy wi\u0119kszego wykorzystania wody i 4 razy wi\u0119kszego azotu, podczas gdy generuje 3 razy wi\u0119cej GHGE ni\u017c podstawowe pokarmy ro\u015blinne.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wreszcie, badania z Indii wskazuj\u0105, \u017ce produkcja baraniny i mleka przyczynia si\u0119 do 23% i 35% ca\u0142kowitego GHGE w rolnictwie lokalnym,<\/strong> podczas gdy wszystkie inne rodzaje produkcji \u017cywno\u015bci \u0142\u0105cznie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do 16%.Oszacowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce procesy produkcji mi\u0119sa i nabia\u0142u odpowiadaj\u0105 za 80% wszystkich GHGE z sektora spo\u017cywczego i 24% ca\u0142kowitych GHGE. Produkcja mi\u0119sa i sera przyczynia si\u0119 do oko\u0142o 40% dziennych emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Reasumuj\u0105c \u2013 hodowla zwierz\u0105t gospodarskich w znacznym stopniu przyczynia si\u0119 do powstawania GHGE. Gazy cieplarniane s\u0105 odpowiedzialne za zmiany klimatyczne i stanowi\u0105 realne zagro\u017cenie dla naszej planety. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Obecnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce diety oparte na ro\u015blnach (takie jak wegetaria\u0144ska i wega\u0144ska)<\/strong> maj\u0105 pozytywny wp\u0142yw na \u015brodowisko i zdrowie, i rzeczywi\u015bcie wykazano, \u017ce maj\u0105 one wiele zalet: bezpiecze\u0144stwo dla spo\u017cycia przez ludzi, zarz\u0105dzanie odpadami, mo\u017cliwo\u015bci przechowywania i ni\u017csze GHGE, ni\u017c diety oparte na produktach zwierz\u0119cych.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 diety opartej na produktach ro\u015blinnych stanowi\u0105 owoce i warzywa. Pochodzenie i spos\u00f3b transportu owoc\u00f3w i warzyw ma du\u017cy wp\u0142yw na ich udzia\u0142 w emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, kt\u00f3ry mo\u017ce si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107. To, czy s\u0105 one produkowane w ogrzewanych szklarniach czy nie, ma ogromny wp\u0142yw na ich GHGE. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zak\u0142ada si\u0119, \u017ce lokalnie uprawiane i sprzedawane owoce i warzywa s\u0105 bardziej przyjazne dla \u015brodowiska. Wegetarianie i weganie cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105 substytut\u00f3w mi\u0119sa, jednak r\u00f3\u017cne substytuty maj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne implikacje \u015brodowiskowe. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
fot. A.Rusiecka<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

W zale\u017cno\u015bci od tego, jaki jest substytut stosowany, zwi\u0105zana z nim redukcja spo\u017cycia mi\u0119sa mo\u017ce w og\u00f3le nie mie\u0107 pozytywnego wp\u0142ywu na \u015brodowisko lub nawet wywo\u0142a\u0107 negatywny trend. Dlatego te\u017c bardzo wa\u017cne jest kupowanie \u017cywno\u015bci lokalnej oraz w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci spo\u017cywanie produkt\u00f3w sezonowych. <\/p>\n\n\n\n

Niemniej jednak, w jednym z bada\u0144 oszacowano, \u017ce ca\u0142kowite przej\u015bcie na diet\u0119 wega\u0144sk\u0105 mo\u017ce skutkowa\u0107 redukcj\u0105 emisji CO2 o 17%, NO2 o 21% i CH4 o 24%. <\/p>\n\n\n\n

Spo\u015br\u00f3d trzech diet badanych (laktoovowegateria\u0144skiej, wszystko\u017cernej i wega\u0144skiej) dieta wega\u0144ska ma najmniejsze wymagania w stosunku do globalnego zaopatrzenia w wod\u0119, wymagaj\u0105c 14,4% mniej wody s\u0142odkiej i 20,8% mniej wody gruntowej ni\u017c dieta wszystko\u017cerna.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Autork\u0105 cyklu kulinarnego \u201eSmaczne poniedzia\u0142ki\u201d jest Marianna Wojcieska \u2192 Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego<\/strong>, tw\u00f3rczyni ciesz\u0105cych si\u0119 popularno\u015bci\u0105 warsztat\u00f3w \u201eSezoNowo\u015b\u0107” <\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przepisy powstaj\u0105 z pasji Marianny do ro\u015blin jadalnych i gotowania oraz ch\u0119ci dzielenia si\u0119 ni\u0105 z Wami.<\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"featured_media":2589,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,110],"knoweledge_categories":[83],"class_list":["post-2576","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-smaczne-poniedzialki","knoweledge_categories-apetyczny-botaniczny"],"acf":[],"yoast_head":"\nCiasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ciasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wed\u0142ug Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na \u015bwiecie wzro\u015bnie do 9,8 miliarda co spowoduje, \u017ce do 2050 roku produkcja mleka i mi\u0119sa wzro\u015bnie odpowiednio o 58 i 73% Troska o dobro zwierz\u0105t jest problemem od wiek\u00f3w, ale kryzys klimatyczny i zwi\u0105zana z nim emisja gaz\u00f3w cieplarnianych (GHGE) sta\u0142y si\u0119 ostatnio przedmiotem ogromnego […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-12T13:13:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"652\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/\",\"name\":\"Ciasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-08-04T15:32:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-12T13:13:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg\",\"width\":1200,\"height\":652},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/ciasto-weganskie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ciasto wega\u0144skie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ciasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ciasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Wed\u0142ug Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na \u015bwiecie wzro\u015bnie do 9,8 miliarda co spowoduje, \u017ce do 2050 roku produkcja mleka i mi\u0119sa wzro\u015bnie odpowiednio o 58 i 73% Troska o dobro zwierz\u0105t jest problemem od wiek\u00f3w, ale kryzys klimatyczny i zwi\u0105zana z nim emisja gaz\u00f3w cieplarnianych (GHGE) sta\u0142y si\u0119 ostatnio przedmiotem ogromnego […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2025-11-12T13:13:07+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":652,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/","name":"Ciasto wega\u0144skie - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg","datePublished":"2023-08-04T15:32:33+00:00","dateModified":"2025-11-12T13:13:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/ciasto-wegetarianskie-1.jpg","width":1200,"height":652},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/ciasto-weganskie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ciasto wega\u0144skie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/2576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2576"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=2576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}