Ta, z pozoru zwyk\u0142a bylina u\u017cywana by\u0142a wraz z innymi zio\u0142ami do sporz\u0105dzania \u201cma\u015bci czarownic\u201d, kt\u00f3r\u0105 wied\u017amy naciera\u0142y si\u0119 przed lotem na miotle! Co to za magiczna ro\u015blina i sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 te wierzenia?<\/p>\n\n\n\n
To Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna)<\/em>.<\/strong> Mo\u017cecie ja spotka\u0107 w lasach na po\u0142udniu Polski i oczywi\u015bcie w naszym Ogrodzie Botanicznym. <\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142a ro\u015blina jest truj\u0105ca.<\/strong> Pokrzyk wilcza jagoda ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 zastosowania leczniczego, jednak z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119 zawdzi\u0119cza w\u0142a\u015bciwo\u015bciom halucynogennym i jako afrodyzjak.<\/strong> W leczeniu niskimi dawkami, pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 lekarza, te wyj\u0105tkowo niebezpieczne alkaloidy zawarte w pokrzyku wykazuj\u0105 dzia\u0142anie terapeutyczne. W wi\u0119kszych dawkach powoduj\u0105 m.in. halucynacje, spl\u0105tanie i \u015bmier\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Najwi\u0119ksze st\u0119\u017cenie alkaloid\u00f3w znajdziemy w jej korzeniach i owocach, czyli czarnych, b\u0142yszcz\u0105cych wielonasiennych jagodach. Od wiek\u00f3w uwa\u017cana by\u0142a za ziele o du\u017cym potencjale leczniczym oraz wykorzystywana w medycynie ludowej. <\/p>\n\n\n\n
Zawiera substancje powoduj\u0105ce stany deliryczne, odrywaj\u0105ce od rzeczywisto\u015bci. Mo\u017ce dlatego upodoba\u0142y j\u0105 sobie czarownice? \u0141aci\u0144ska nazwa ro\u015bliny to Atropea belladonna! Atropos to jedna z bogi\u0144 losu w mitologii Greckiej. Ta kt\u00f3ra przecina ni\u0107 losu\/ \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\nPokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna)<\/em>, fot. T. Oates<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Natomiast belladonna to: pi\u0119kna kobieta. Pokrzyk s\u0142u\u017cy\u0142 kobietom do malowania ust i policzk\u00f3w oraz by\u0142 wkraplany do oczu, aby rozszerzy\u0107 \u017arenice i nada\u0107 im po\u0142ysk. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Atropa belladonna, ro\u015bnie w\u015br\u00f3d ro\u015blin lekarskich.<\/strong> Z tym dzia\u0142aniem zwi\u0105zana jest te\u017c nazwa \u0142aci\u0144ska ro\u015blin. W dawnej medycynie ludowej (a mo\u017ce bardziej w\u0142a\u015bciwie: w\u015br\u00f3d wied\u017am i szeptuch), to w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzy innymi w tym celu by\u0142 stosowany pokrzyk wilcza jagoda.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna)<\/em> jest taksonem bliskim zagro\u017cenia i obj\u0119tym ochron\u0105 gatunkow\u0105 w Polsce.<\/strong> Wyst\u0119puje w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kraju, w ni\u017cszych po\u0142o\u017ceniach Karpat i Sudet\u00f3w (najwy\u017cej si\u0119ga do 1100 m n.p.m.) oraz rzadko w pasie po\u0142udniowych wy\u017cyn. Przez Polsk\u0119 przebiega p\u00f3\u0142nocna granica zasi\u0119gu gatunku.<\/p>\n\n\n\n
Ro\u015bnie na zr\u0119bach i wiatro\u0142omach, a tak\u017ce w lasach i zaro\u015blach, jest gatunkiem charakterystycznym dla zbiorowisk por\u0119bowych, niekiedy spotyka si\u0119 go w buczynie.<\/p>\n\n\n\n
Pokrzyk wilcza jagoda jest okaza\u0142\u0105 bylin\u0105 dorastaj\u0105c\u0105 do 1,5 \u2013 2 m wysoko\u015bci, nale\u017c\u0105c\u0105 do rodziny psiankowatych (Solanaceae<\/em>).<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\nPokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna<\/em>) Fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Ma bardzo charakterystyczne 5-krotne kwiaty, zwieszaj\u0105ce si\u0119, na og\u00f3\u0142 po jednym, w k\u0105tach li\u015bci. Kielich o \u0142atkach rozpostartych gwia\u017adzi\u015bcie, ma d\u0142ugo\u015b\u0107 do 2 cm i powi\u0119ksza si\u0119 w czasie owocowania. Korona jest brudnofioletowa, w dole i wewn\u0105trz \u017c\u00f3\u0142tawa z fioletowymi \u017cy\u0142kami, d\u0142ugo\u015bci 2,5 \u2013 3 cm. Kwiaty s\u0105 zapylane przez owady, rzadko dochodzi do samozapylenia.<\/p>\n\n\n\n
Owocem jest kulista, czarna i l\u015bni\u0105ca, wielonasienna jagoda z fioletowym sokiem. Nasiona rozsiewane s\u0105 endozoochorycznie (przenoszenie zjadanych diaspor wewn\u0105trz organizmu, a nast\u0119pnie ich wydalanie na zewn\u0105trz) przez ptaki.<\/p>\n\n\n\n
Pokrzyk wilcza jagoda jest ro\u015blin\u0105 lecznicz\u0105 i silnie truj\u0105c\u0105. <\/strong>Wszystkie cz\u0119\u015bci pokrzyku, zar\u00f3wno \u015bwie\u017ce jak i wysuszone, s\u0105 truj\u0105ce. Dzia\u0142anie toksyczne ro\u015bliny obni\u017ca si\u0119 dopiero po d\u0142ugim jej przechowywaniu. Pokrzyk wilcza jagoda zawiera m.in. alkaloidy tropanowe: hioscyjamin\u0119, atropin\u0119 i skopolamin\u0119, pochodne kumaryny, flawonoidy.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\nPokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna<\/em>) fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Surowcem farmaceutycznym s\u0105 li\u015bcie i korzenie pokrzyku<\/strong>. Stosuje si\u0119 je jako \u015brodek uspokajaj\u0105cy w napadach astmy i w leczeniu b\u00f3lu, a obecnie szczeg\u00f3lnie w skurczach brzusznych oraz w obr\u0119bie dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych. Wydzielone alkaloidy wykorzystuje si\u0119 jako \u015brodki trankwilizuj\u0105ce, rozkurczowe i w kroplach do oczu \u2013 rozszerzaj\u0105cych \u017arenic\u0119 oka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\nPokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna<\/em>) fot. I. Kirpluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Pozyskiwanie pokrzyku z naturalnych stanowisk jako cennego surowca dla przemys\u0142u farmaceutycznego doprowadzi\u0142o do zubo\u017cenia lub zniszczenia niekt\u00f3rych jego stanowisk w Polsce. Obecnie surowiec pozyskuje si\u0119 z ro\u015blin uprawianych.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Wraz z rokiem tematycznym – Detektywistyczny Botaniczny <\/strong>– prowadzimy cykl o ro\u015blinach zagadkowych, tajemniczych, niebezpiecznych, zaskakuj\u0105cych i fascynuj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
T\u0105 histori\u0105 podzieli\u0142a si\u0119\u00a0Monika Pyszna<\/strong>\u00a0\u2192 edukatorka z Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego UW.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":7880,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"tags":[107,149],"knoweledge_categories":[69,148],"class_list":["post-7861","knoweledge_base","type-knoweledge_base","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-baza-wiedzy","tag-detektywistyczny-botaniczny","knoweledge_categories-cykle-edukacyjne","knoweledge_categories-detektywistyczny-botaniczny"],"acf":[],"yoast_head":"\nPokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ta, z pozoru zwyk\u0142a bylina u\u017cywana by\u0142a wraz z innymi zio\u0142ami do sporz\u0105dzania \u201cma\u015bci czarownic\u201d, kt\u00f3r\u0105 wied\u017amy naciera\u0142y si\u0119 przed lotem na miotle! Co to za magiczna ro\u015blina i sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 te wierzenia? To Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna). Mo\u017cecie ja spotka\u0107 w lasach na po\u0142udniu Polski i oczywi\u015bcie w naszym Ogrodzie Botanicznym. Ca\u0142a […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-02T11:14:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2016\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/\",\"name\":\"Pokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg\",\"datePublished\":\"2024-06-28T09:20:52+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-02T11:14:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/06\\\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg\",\"width\":1512,\"height\":2016},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/baza-wiedzy\\\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ogrod.uw.edu.pl\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pokrzyk wilcza jagoda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"\\\/#website\",\"url\":\"\\\/\",\"name\":\"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego\",\"description\":\"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Pokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","og_description":"Ta, z pozoru zwyk\u0142a bylina u\u017cywana by\u0142a wraz z innymi zio\u0142ami do sporz\u0105dzania \u201cma\u015bci czarownic\u201d, kt\u00f3r\u0105 wied\u017amy naciera\u0142y si\u0119 przed lotem na miotle! Co to za magiczna ro\u015blina i sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 te wierzenia? To Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna). Mo\u017cecie ja spotka\u0107 w lasach na po\u0142udniu Polski i oczywi\u015bcie w naszym Ogrodzie Botanicznym. Ca\u0142a […]","og_url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/","og_site_name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","article_modified_time":"2024-07-02T11:14:46+00:00","og_image":[{"width":1512,"height":2016,"url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/","name":"Pokrzyk wilcza jagoda - Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","isPartOf":{"@id":"\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg","datePublished":"2024-06-28T09:20:52+00:00","dateModified":"2024-07-02T11:14:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-2.jpg","width":1512,"height":2016},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/baza-wiedzy\/pokrzyk-wilcza-jagoda-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pokrzyk wilcza jagoda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"\/#website","url":"\/","name":"Ogr\u00f3d Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego","description":"Z ro\u015blinami, o ro\u015blinach i dla ro\u015blin","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base\/7861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_base"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/knoweledge_base"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7880"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7861"},{"taxonomy":"knoweledge_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/knoweledge_categories?post=7861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/295901380_3323826357838393_3541327516002371061_n-882x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Atropa_Bella-donna2-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117768127_2781671102053924_1527683223133599181_n-768x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117718101_2781671742053860_4164013443938227315_n-1-1024x796.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.ogrod.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/117721208_2781671075387260_244329365627101340_n-1-768x1024.jpg\")