Plant Talks

Powszechna wśród ludzi niewrażliwość na rośliny powoduje, że postrzegamy je przede wszystkim jako zielone tło – atrakcyjne, ale niewarte bliższej uwagi. Po części wynika to z braku oczywistych metod komunikacji z tymi organizmami – wszak nie da się z nimi porozmawiać! Ale czy rzeczywiście?

Nauka wskazuje, że rośliny „mówią” i w rzeczywistości dysponują szeroką gamą metod porozumiewania. Roślinny język, pozbawiony co prawda ludzkich słów, pozwala na „pogaduszki” nie tylko z przedstawicielami własnego gatunku, ale także z innymi roślinami i zwierzętami. O czym zatem rozmawiają rośliny?

一 Dyrektor Ogrodu Botanicznego UW Prof. dr hab. Marcin Zych

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski otwierają Program Rezydencji Artystycznych Plant Talks, który ma na celu wspieranie artystów, którzy eksplorują świat przyrody, próbują go zrozumieć i pokazywać innym swoje indywidualne doświadczenie obecności w naturze. 

Celem programu jest wspieranie osób związanych z kulturą, które działają na pograniczu dziedzin i tworzą nowe metodologie badania natury. Program ma również na celu wzbogacenie indywidualnego doświadczenia gości Ogrodu o inną perspektywę powiązań między roślinami a ludźmi. Przyczyni się także do poszerzenia obszaru naszej komunikacji na temat bioróżnorodności, ekologii i relacji z naturą.

W ramach programu oferujemy przestrzeń do mieszkania i pracy, wsparcie kuratorskie oraz merytoryczne (wiedza botaniczna) osobom związanym z kulturą, mieszkającym w Polsce. Szczególnie zapraszamy osoby z mniejszych ośrodków miejskich i wiejskich.

Nabór 2025

W 2025 roku po raz pierwszy mamy przyjemność zaprosić artystów do udziału w Programie Rezydencji Artystycznych, w ramach którego Ogród może stać się przestrzenią dla Waszych działań, tematem badań lub eksploracji.

Podczas pobytu w Ogrodzie będziecie mogli kontynuować pracę nad rozpoczętymi wcześniej projektami i badaniami lub rozpoczniecie nowy projekt. Zaprosimy Was także do publicznej prezentacji Waszych działań w formie: wystawy, warsztatu, wykładu, projekcji, spaceru, performance, i innych.

Zachęcamy do aplikowania osoby działające na pograniczu sztuki, ekologii, edukacji i performance; osoby zajmujące się badaniami miejskich terenów zielonych; zainteresowane ogrodnictwem lub ochroną przyrody; zainteresowane tematem ekosystemów – jako osobowości prawnych, zainteresowane zjawiskiem ślepoty na przyrodę, biologią roślin, relacjami międzygatunkowymi czy roślinami objętymi ochroną gatunkową.

Kto jest zaproszony do udziału?

Twórcy i twórczynie, teoretyczki i teoretycy, organizatorki i organizatorzy; kolektywy artystyczne, osoby aktualnie mieszkające w Polsce.

Co oferujemy?

• Pobyt w Ogrodzie Botanicznym UW, przy Alejach Ujazdowskich 4 w Warszawie w terminie 2 czerwca – 14 lipca 2025 r.
• Honorarium dla jednej osoby / dwuosobowego kolektywu 6.600 zł brutto. 
• Budżet realizatorski do 4000 brutto.
• Przestrzeń mieszkalną odpowiednią dla maksymalnie 2 osób.
• Przestrzeń warsztatową.
• Dostęp do kuchni. 
• Możliwość korzystania z zasobów Biblioteki OBUW.
• Możliwość korzystania z zasobów CSW ZU (mediateka, biblioteka, pracownia komputerowa).
• Dostęp do parku i szklarni OBUW w godzinach pracy Ogrodu.
• Wsparcie kuratorskie (CSW).
• Wsparcie merytoryczne (OBUW, wiedza botaniczna).
• Możliwość rezydowania z osobą towarzyszącą (dziecko lub inna osoba bliska) lub psem.
• Udział w programie wspólnym rezydentów CSW ZU.
• Bezpłatny wstęp do galerii i kina CSW ZU oraz zniżki w restauracji i kawiarni znajdujących się w Zamku Ujazdowskim.

Nie zapewniamy pokrycia kosztów dojazdu na rezydencję.

Czego oczekujemy w trakcie rezydencji?

• Dla zapewnienia dobrej współpracy z zespołem Ogrodu, zaprosimy Was na spotkanie, abyśmy mogli lepiej się poznać. Oczekujemy, że przygotujecie krótką prezentację własnej praktyki artystycznej w ciągu ok. 10 dni od rozpoczęcia pobytu.
• Przeprowadzenia minimum jednego działania otwartego dla publiczności w Ogrodzie Botanicznym UW, w uzgodnionym wcześniej terminie (Open Studio) w okresie od 1 listopada 2025 r. do 31 stycznia 2026 r.

Termin przyjmowania zgłoszeń –  25 kwietnia 2025 r.

Ogłoszenie wyników naboru – 14 maja 2025 r.

Jury w składzie:

• Prof. dr hab. Marcin Zych / Ogród Botaniczny UW
• Anna Czaban / CSW Zamek Ujazdowski
• Marianna Darżynkiewicz-Wojcieska
• Julia Harasimowicz / CSW Zamek Ujazdowski
• Izabela Kuzyszyn / Ogród Botaniczny UW

Jak aplikować?

Elektroniczną wersję zgłoszenia prosimy przesyłać w jednym dokumencie PDF nazwanym wg schematu: Nazwisko_Imie_PlantTalks.pdf
na adres: rezydencje.obuw@uw.edu.pl 

Zgłoszenie powinno zawierać:

1. Portfolio zawierające krótką biografię (do 200 słów) oraz prezentację 4 wybranych projektów (do 10 stron).
2. Krótką wypowiedź przedstawiającą obszar aktualnych zainteresowań artystycznych i motywację do wzięcia udziału w rezydencji oraz propozycję działania, które przedstawi i aktywuje Twoją praktykę i metodologię podczas rezydencji (w jednym dokumencie, maksymalnie 1 strona).
3. Klauzulę o przetwarzaniu danych osobowych.

---

Regulamin naboru ↓

Klauzula o przetwarzaniu danych osobowych ↓

---

Administratorem danych podanych w dokumentach aplikacyjnych jest Uniwersytet Warszawski  z siedzibą: ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa oraz Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski z siedzibą: ul. Jazdów 2, 00-467 Warszawa. Dane będą przetwarzane zgodnie z art. 29 oraz 32 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – zwane dalej RODO) w celu prowadzenia bieżącego naboru do programu rezydencji. Każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania. Podanie danych jest dobrowolne, lecz niezbędne do uwzględnienia kandydata w procesie naboru.

---

 

Wyniki naboru otwartego 

Z wielką przyjemnością informujemy o wynikach naboru na rezydencje w ramach programu Plant Talks.  Dziękujemy za tak liczny odzew, wysoki poziom zaproponowanych działań i entuzjazm, z jakim oczekiwaliście na wyniki prac Jury.

Spośród wielu osób, które zgłosiły się na rezydencję do Ogrodu Botanicznego UW zaprosiliśmy Konrada Fleszara. Poza bardzo dobrą propozycją działania podczas rezydencji, wykazał się wielką ciekawością i otwartością na nowe obszary wiedzy czy wątki badawcze.
Co szczególnie cenne, artysta jest zainteresowany zarówno wiedzą botaniczną, jak i czerpaniem doświadczenia z włączania się w codzienne życie Ogrodu Botanicznego i jego pracowników. Na uwagę zasługuje również determinacja, z jaką artysta poszukuje wspólnego języka komunikacji na styku dwóch obszarów: nauki i sztuki.

Wysoko oceniliśmy również aplikacje:

Stanisława MacLeoda i Matyldy Wolwowicz, Duchny Łosiak, Marty Kluby, Joanny Szpak, Gabrieli Piwar, Bogny Kowalczyk, Konrada Dobruckiego oraz Angeliki Mizińskiej.

 

---

Zapraszamy do przeczytania wywiadu z artystą, który Julia Popławska przeprowadziła w czerwcu 2025 r.

 

 

 

 

 

---

Wystawa Konrada Fleszara |

Territories of Living

 

Wystawa KONRADA FLESZARA, będąca zwieńczeniem rezydencji artystycznej Plant Talks 2025 r. była prezentowana w Sali Konferencyjnej Ogrodu Botanicznego UW od 8 listopada 2025 r. do 18 stycznia 2026 r.

W centrum tej wystawy postawiono pytanie, którego projektowanie zwykle unika: komu naprawdę służy przestrzeń, którą tworzymy?

Gdy przyjrzeć się mieszkaniom, miastom i przedmiotom uważniej, szybko okazuje się, że nie są one neutralnym tłem dla życia, lecz narzędziami negocjacji — i konfliktu — między ludźmi a tymi, którzy z ludźmi dzielą świat: roślinami, algami, grzybami, mikroorganizmami. W tej perspektywie projektowanie przestaje być opowieścią o formie, a staje się polityką zamieszkiwania. Każdy przedmiot wyznacza granice tego, kto może rosnąć, oddychać, świecić, rozkładać, ma prawo do życia, a kto zostaje wyparty. Każda lampa – decyzją o cyklu dnia. Każda struktura – decyzją o tym, komu służy jej cień.

Ta wystawa pokazała projektowanie nie jako gest troski o świat, ale jako praktykę, która realnie przesuwa i precyzuje władzę nad przestrzenią.

W niektórych pracach widać było próbę zacierania granic między człowiekiem a nieludźmi, w innych – całkiem świadome przesunięcie ich na korzyść organizmów fotosyntetyzujących lub roślin wypieranych z miasta. Nie chodzi o idealistyczny obraz współistnienia, lecz o testowanie nowych układów sił.

Jednocześnie, wystawa uniknęła romantycznego tonu, który zdominował wiele współczesnych narracji ekologicznych. Nie było tam propozycji wizji harmonii ani łatwych scenariuszy symbiozy. Konrada bardziej interesuje rzeczywistość, w której wszyscy walczymy o to samo światło, tę samą wodę, tę samą przestrzeń, i w której czasem to projektant staje się figurą, która — być może arbitralnie — decyduje o przesunięciu priorytetów.

Prezentowane prace artysty traktowały projektowanie jako narzędzie wpływu, które można wykorzystać do korekty relacji w świecie. Wystawa bada to w skali przedmiotu, wnętrza, miejskiej mikrostruktury, relacji między gatunkami i praktyk społecznych. Łączy wątki warsztatowe, performatywne, projektowe i spekulatywne w jedną, szeroko rozumianą próbę odpowiedzi na pytanie:  jak dalece można przeprojektować ludzką codzienność, by uwzględnić w niej życie kogoś innego niż my?

W efekcie powstała narracja, która zamiast ekologicznej utopii proponuje ekologię jako pole konfliktu — i odpowiedzialnej negocjacji. Ta opowieść nie szuka winnych, tylko mechanizmów: władzy, dominacji, współzależności, współzamieszkiwania. Wystawa stała się laboratorium, w którym przedmioty pełnią funkcję mediatorów pomiędzy gatunkami, a projektant nie „projektuje dla natury”, lecz przyjmuje rolę projektanta relacji między podmiotami, które zwykle nie mają głosu ani widoczności.

Nie chodzi więc o przyszłość „po atropocenie”, lecz o teraźniejszość, w której projektowanie musi funkcjonować w świecie podzielonej władzy i współdzielonej przestrzeni.