
Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read moreMazurek Kakaowy z masą orzechowo-karmelową

130 g mąki pszennej
1 łyżka ciemnego kakao
75 g cukru trzcinowego
1 jajko
100 g masła
1 łyżka wody lub mleka
szczypta soli
masa:
po 50 g masła i cukru
łyżka miodu
150 g orzechów – u nas była to mieszanka nerkowców, orzechów włoskich i migdałów
Z mąki, kakao i pozostałych składników szybko zagniatamy ciasto. Zamykamy je w pudełku lub nakrywamy miskę folią i chłodzimy godzinę w lodówce. W tym czasie nagrzewamy piekarnik do 180 st. C i przygotowujemy wierzch mazurka. Na patelnię wkładamy masło, cukier i miód, podgrzewamy do rozpuszczenia. Wsypujemy orzechy. Podgrzewamy dalsze 3-4 minuty, by słodki karmel pokrył orzechy. Ciasto wyjmujemy z lodówki i wylepiamy nim blaszkę (wyłożoną papierem do pieczenia) – np. keksówkę o długości 33 cm – tworząc dookoła brzeg z ciasta. Na ciasto wykładamy masę karmelowo-orzechową. Blaszkę wkładamy do piekarnika i pieczemy ciasto ok 20 minut. Wyjmujemy z pieca i studzimy aż masa całkowicie zastygnie. Jeśli obawiacie się, że mazurek może być dla Was zbyt słodki polecamy posmarowanie ciasta – przed nałożeniem orzechowej masy – łyżką kwaśnego dżemu (np. z gorzkich pomarańczy, rabarbaru lub też porzeczkowego). Smacznego poniedziałku i dbajcie o siebie w te dni!
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – włoskie, o których pisaliśmy już dla Was w pierwszej edycji cyklu, migdały, o nich wspominaliśmy jesienią oraz nerkowce. Opowieść o tych ostatnich będziemy snuć dzisiaj .
Nanercz zachodni (Anacardium occidentaale) zwany też nerkowcem zachodnim to drzewo o krótkim pniu, które dorasta do 15 metrów wysokości. Jest silnie rozgałęzione, ma pachnące, żółte kwiaty, męskie i obupłciowe, zebrane w wiechy. Kwiaty są zapylane przez owady i wiatr.
Bardzo charakterystyczny jest owoc tego drzewa, podczas dojrzewania owocu rozwija się znajdująca się pod nim część szypułki tzw. osadnik. Tworzy się gruszkowate, mięsiste, soczyste i duże na ok. 10 cm nabrzmienie w kolorach od żółtego do czerwonego, tzw. jabłko nanerczowe. Na szczycie „jabłka” rozwija się niewielki owoc właściwy (nerkowaty, szarozielony pestkowiec), w jego środku zaś znajduje się nasienie.
Nanercz był użytkowany przez Indian od pradawnych czasów. Pochodzi prawdopodobnie z północno-wschodniej Brazylii. Stamtąd Portugalczycy przenieśli tą roślinę do Afryki Wschodniej i Indii ok. 1590 roku. Następnie rozprzestrzeniła się na Sri Lankę i do Malezji. Głównym producentem nerkowców jest Mozambik.

Co zbieramy z nanerczowego drzewa? Jabłka nanerczowe – są słodko-kwaskowe, orzeźwiające, jadane na surowo, przetwarzane na kompoty, soki, dżemy, robi się z nich wino, wódki i likier. Zawierają witaminy z grupy B, witaminę C oraz karoteny. Owoc właściwy – tzw. orzech mahoniowy i acajou – zawiera cenne dla nas nasienie (tzw. orzech nerkowca) o dużej zawartości białka, węglowodanów i tłuszczu, a także soli mineralnych i witaminę C.
Nasiona te są pożywne i bardzo smaczne. Jada się je na surowo, używa w cukiernictwie, a ostatnio służą za bazę produktów nabiałopodobnych dla wegan → robi się z nich twarożki, lody, serki i pasty. Z nasion można też tłoczyć olej jadalny.

W mezokarpie owocu znajduje się ciemny, ostry olej (CNSL) → podobny do olejku sumaka jadowitego – powoduje on oparzenia i bąble na skórze. Dlatego też łuskanie nasion owocu (odbywa się ono ręcznie) jest dość niebezpieczne. Olej ten jest jednak wykorzystywany w medycynie do leczenia kurzajek, ale też w przemyśle do produkcji farb, żywic, lakierów, syntetycznych tkanin czy impregnatów. Dość tych strasznych historii! Za chwilę będziemy świętować więc zakasajmy rękawy i do dzieła! Pora upiec ciasto.


Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
29 April
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
24 April
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
31 March
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
26 March
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
18 February
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
14 November
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August

Apetyczny Botaniczny
4 August
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
25 May
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Read more