
Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read moreWegańskie ciasto

Piekarnik rozgrzewamy do 180°C. Suche składniki mieszamy w misce. W osobnej misce mieszamy mleko z octem i odstawiamy na 20 minut. Po 20 minutach mleko przelewamy do miski z suchymi składnikami, dodajemy olej i wszystko dobrze mieszamy (najłatwiej rózgą, wtedy nie będzie grudek z mąki). Po zmieszaniu ciasto będzie płynne. Przelewamy je do foremki wyłożonej papierem do pieczenia. Na wierzchu można ułożyć dowolne owoce, ja miałam truskawki. Pieczemy w 180°C przez 40 minut (ale trzeba kontrolować).
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda co spowoduje, że do 2050 roku produkcja mleka i mięsa wzrośnie odpowiednio o 58 i 73% Troska o dobro zwierząt jest problemem od wieków, ale kryzys klimatyczny i związana z nim emisja gazów cieplarnianych (GHGE) stały się ostatnio przedmiotem ogromnego zainteresowani.

Wykorzystywanie zasobów naturalnych (ziemi, wody i energii kopalnej) do hodowli zwierząt i produkcji roślin uprawnych z dnia na dzień zwiększa degradację środowiska.
Samo rolnictwo jest odpowiedzialne za 10-12% światowych emisji gazów cieplarnianych. Szacuje się, że do 2030 r. emisje gazów cieplarnianych wzrosną nawet o 150% w stosunku do obecnych poziomów emisji.
Jeśli chodzi o ślad węglowy, produkcja m i ę s a czerwonego generuje zwykle 23% GHGE związanych z rolnictwem. Podtlenek azotu (NO2), metan (CH4) i dwutlenek węgla (CO2) są uważane za gazy cieplarniane (GHGE).
GHGE pochodzące z rolnictwa powodują zmiany w użytkowaniu gruntów, zwłaszcza wylesianie i oczekuje się, że będą one wzrastać. W związku z tym, NO2 i CH4 pochodzące z hodowli zwierząt stanowią 80% WSZYSTKICH gazów cieplarnianych pochodzących z rolnictwa.
Szacuje się, że około 44% całkowitej globalnej emisji metanu pochodzi od zwierząt gospodarskich, a produkcja ta jest zdominowana przez produkcję wołowiny. Podczas produkcji każdego kilograma wołowiny uwalniane są średnio 43 kg GHGE. Z tych 43 kg około 22 kg stanowią emisje metanu. Wynik ten nie uwzględnia GHGE pochodzących z tuszy wołowej.
Duża część GHGE jest wytwarzana w czasie, gdy żywność znajduje się w łańcuchu dostaw, przed ostateczną konsumpcją. Produkcja mięsa generuje znacznie więcej GHGE niż produkcja dla diet wegańskich i wegetariańskich.
Inne badanie pokazuje, że na każdy gram białka wołowego spożywanego w diecie człowieka, produkcja wołowiny wymaga 42 razy większego wykorzystania gruntów, 2 razy większego wykorzystania wody i 4 razy większego azotu, podczas gdy generuje 3 razy więcej GHGE niż podstawowe pokarmy roślinne.
Wreszcie, badania z Indii wskazują, że produkcja baraniny i mleka przyczynia się do 23% i 35% całkowitego GHGE w rolnictwie lokalnym, podczas gdy wszystkie inne rodzaje produkcji żywności łącznie przyczyniają się do 16%.Oszacowano również, że procesy produkcji mięsa i nabiału odpowiadają za 80% wszystkich GHGE z sektora spożywczego i 24% całkowitych GHGE. Produkcja mięsa i sera przyczynia się do około 40% dziennych emisji gazów cieplarnianych. Reasumując – hodowla zwierząt gospodarskich w znacznym stopniu przyczynia się do powstawania GHGE. Gazy cieplarniane są odpowiedzialne za zmiany klimatyczne i stanowią realne zagrożenie dla naszej planety.
Obecnie uważa się, że diety oparte na roślnach (takie jak wegetariańska i wegańska) mają pozytywny wpływ na środowisko i zdrowie, i rzeczywiście wykazano, że mają one wiele zalet: bezpieczeństwo dla spożycia przez ludzi, zarządzanie odpadami, możliwości przechowywania i niższe GHGE, niż diety oparte na produktach zwierzęcych.
Dużą część diety opartej na produktach roślinnych stanowią owoce i warzywa. Pochodzenie i sposób transportu owoców i warzyw ma duży wpływ na ich udział w emisji gazów cieplarnianych, który może się znacznie różnić. To, czy są one produkowane w ogrzewanych szklarniach czy nie, ma ogromny wpływ na ich GHGE.
Zakłada się, że lokalnie uprawiane i sprzedawane owoce i warzywa są bardziej przyjazne dla środowiska. Wegetarianie i weganie często używają substytutów mięsa, jednak różne substytuty mają bardzo różne implikacje środowiskowe.

W zależności od tego, jaki jest substytut stosowany, związana z nim redukcja spożycia mięsa może w ogóle nie mieć pozytywnego wpływu na środowisko lub nawet wywołać negatywny trend. Dlatego też bardzo ważne jest kupowanie żywności lokalnej oraz w miarę możliwości spożywanie produktów sezonowych.
Niemniej jednak, w jednym z badań oszacowano, że całkowite przejście na dietę wegańską może skutkować redukcją emisji CO2 o 17%, NO2 o 21% i CH4 o 24%.
Spośród trzech diet badanych (laktoovowegateriańskiej, wszystkożernej i wegańskiej) dieta wegańska ma najmniejsze wymagania w stosunku do globalnego zaopatrzenia w wodę, wymagając 14,4% mniej wody słodkiej i 20,8% mniej wody gruntowej niż dieta wszystkożerna.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
29 April
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
24 April
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
31 March
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
26 March
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
18 February
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
14 November
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August

Apetyczny Botaniczny
4 August
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
25 May
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Read more