
Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read morePaluchy drożdżowe z sezamem
Dwie duże blachy

Porcja na dwie duże blachy z piekarnika:
W misce łączymy mleko, drożdże i cukier. Mieszamy i odstawiamy na 10 min. jeśli korzystamy z drożdży świeżych. Dodajemy resztę składników i zagniatamy gładkie ciasto. Miskę z ciastem przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na ok. 1h. Ciasto powinno podwoić objętość. Następnie, wyrośnięte ciasto dzielimy na 16 kawałków, a każdy z nich formujemy w cieńsze lub grubsze paluchy. Paluchy układamy na blaszce (nam zajęły dwie duże blachy z piekarnika) wyłożonej papierem. Przykrywamy i odstawiamy na kolejne pół godziny. W tym czasie nagrzewamy piekarnik do 180 st. C. Gdy paluchy wyrosną smarujemy je wodą wymieszaną z miodem i posypujemy sezamem. Wkładamy blaszki do pieca na ok. 12 minut. Gdy paluchy ładnie się zrumienią – są gotowe. Wyjmujemy je z pieca i studzimy je na kratce.
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych na świecie, używana od prawieków. Wiadomo, że był uprawiany w Mezopotamii, znany w starożytnej Grecji i w Rzymie. Do Chin dotarł dopiero w I w.n.e.
Prawdopodobnie roślina ta udomowiona została w Afryce, a stamtąd trafiła do Indii. Dzisiaj uprawia się ją w Chinach, Indiach, Afryce, USA oraz Ameryce Środkowej i Południowej – w krajach strefy między- i podzwrotnikowej. Sezam jest rośliną jednoroczną.

Dorasta do 2 metrów wysokości. Owocem sezamu są torebki – zawierające białe, żółte, szare, czerwone, brązowe lub czarne nasiona. Czy sezam można uprawiać w naszych ogródkach?
Raczej nie. Jest to roślina dnia krótkiego wymagająca dobrej gleby, temperatury ok. 27 st. C i miernej wilgotności (śr. roczna suma opadów ok. 500 mm), nie znosi przymrozków i zbyt dużej wilgotności. Nasiona sezamu zawierają nawet 63 % oleju i do 32 % białka. Olej sezamowy nie jełczeje i długo pozostaje świeży.
Olej sezamowy jest wykorzystywany kulinarnie (do produkcji margaryn i tłuszczów do smażenia, jako zamiennik ghee), w kosmetyce (jako rozpuszczalnik dla olejków eterycznych, do produkcji mydeł, mleczek, kremów, lotionów, szamponów i odżywek do włosów) i farb.

Stosuje się go również jako olej do lamp i smar. Nasiona, jako takie, stanowią też podstawę tureckiej chałwy, bliskowschodniej pasty tahini, a ta z kolei nadaje smak hummusowi. Otrzymane po ekstrakcji wytłoczyny mogą stanowić wartościową (bogatą w białko) paszę dla zwierząt, ale też używane są w kosmetyce do mycia suchej cery.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
29 April
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
24 April
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
31 March
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
26 March
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
18 February
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
14 November
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August

Apetyczny Botaniczny
4 August
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
25 May
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Read more