
Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read moreWegańskie bolognese

Soczewicę trzeba ugotować według instrukcji. W czasie gotowania soczewicy – kroimy cebulę, marchewkę i czosnek. Na dosyć głębokiej patelni rozgrzewamy 2 łyżki oleju, następnie dodajemy cebulę i smażymy, aż się zeszkli, następnie dodajemy pokrojoną marchewkę i podsmażamy przez chwile (około 2-3 minuty). Następnie dodajemy czosnek i smażymy, aż zacznie pachnieć (ok. 30 sekund). Zmniejszamy temperaturę i dolewamy wina. Czekamy, aż trochę wyparuje, a potem dodajemy pomidory i liść laurowy. Doprawiamy sos solą, pieprzem i odrobiną cukru. Gotujemy sos na wolnym ogniu przez około 15-20 minut. Po tym czasie wyławiamy liście laurowe, dodajemy soczewicę i pokrojone liście bazylii (lub suchą bazylię). Bardzo dobrze smakuje z makaronem lub jako baza do lazanii.
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z innymi roślinami strączkowymi, takimi jak groch, ciecierzyca i bób – we wczesnym neolicie. Soczewica należy do rodziny Leguminoceae i stanowi jeden z najważniejszych tradycyjnych składników diety.

FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa) podaje, że światowa produkcja soczewicy w 2008 r. wyniosła około 2,83 mln ton metrycznych i pochodziła głównie z Kanady (36,9%) i Indii (28,7%), a następnie Nepalu, Chin i Turcji. Soczewica wyewoluowała wraz z pszenicą i jęczmieniem, które stały się podstawowymi roślinami uprawnymi dla rolnictwa neolitycznego ponad 7000 lat temu.
Jako preferowana roślina strączkowa soczewica ma wiele nazw zwyczajowych, w tym m.in. adas (arabska), mercimek (turecka), messer (etiopska), masser (indyjska) i heramame (japońska).Powszechnie uważa się, że soczewica pochodzi z Bliskiego Wschodu i Azji Mniejszej.
Soczewica (Lens culinaris) jest jedną z najważniejszych roślin strączkowych na świecie ze względu na swoje walory odżywcze. Jest bogatym źródłem węglowodanów złożonych (~60-64%), białka (~24-26%), błonnika pokarmowego (~11-31%), witamin, składników mineralnych i wysokiej wartości energetycznej.
Nasiona roślin strączkowych wykazały wiele korzyści zdrowotnych (obniżenie indeksu glikemicznego u osób z cukrzycą) oraz w ochronie przed chorobami układu krążenia ze względu na zawartość błonnika pokarmowego. Liczne badania wykazały, że u osób spożywających duże ilości błonnika pokarmowego ciśnienie krwi jest niższe niż u osób spożywających małe ilości błonnika.
Błonnik rozpuszczalny obniża również poziom cholesterolu w surowicy krwi oraz pomaga zmniejszyć ryzyko zawału serca i raka jelita grubego. Dieta wysokobłonnikowa zapobiega zaparciom lub łagodzi je u ludzi ze względu na wchłanianie wody z przewodu pokarmowego. A jak to wygląda ze środowiskowego punktu widzenia?
Uprawa soczewicy służy jako strategia utrzymania dla wielu populacji w regionach jałowych, takich jak północne Wielkie Równiny, zapewniając jednocześnie odporne na suszę rośliny strączkowe, które mogą być uprawiane w środowiskach o stosunkowo ograniczonej ilości wody i zasilanych deszczem.

Soczewica i inne rośliny strączkowe mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na nieorganiczne nawozy azotowe, zarówno podczas wzrostu upraw, jak i dla kolejnych upraw, w rotacji upraw, dzięki ich zdolności do wiązania azotu z atmosfery poprzez symbiozę z Rhizobiami.
Ponadto soczewica może poprawić produktywność kolejnych upraw poprzez zwiększoną dostępność azotu. Soczewica ma szeroki zakres innych korzyści produkcyjnych, w tym: recykling wody i składników odżywczych oraz pomoc w zwalczaniu chwastów i szkodników.
Włączenie soczewicy do systemów produkcyjnych może zwiększyć zdolność gleby do budowania i stymulować wiązanie azotu, co może przyczynić się do stworzenia warunków sprzyjających praktykom uprawy uproszczonej.
Takie korzyści rolnicze mogą przekładać się na oszczędności środowiskowe i ekonomiczne w odniesieniu do stosowania nawozów azotowych pestycydów. Włączenie soczewicy do systemów rolniczych bez uprawy ziemi może również skutkować zmniejszeniem nakładów pracy i czasu, a także zmniejszeniem zużycia maszyn i paliw kopalnych.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
29 April
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
24 April
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
31 March
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
26 March
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
18 February
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
14 November
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August

Apetyczny Botaniczny
4 August
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
25 May
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Read more