Soczewica - Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Soczewica

Wegańskie bolognese

Recipe:
  • ⅓ szklanki zielonej lub brązowej soczewicy (około 4 łyżki)
  • puszka krojonych pomidorów/całych pomidorów
  • 1 marchewka
  • 1 mała cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • ¼ szklanki czerwonego wina
  • 2 łyżki oleju
  • 1-2 liście laurowe
  • sól i pieprz
  • świeża lub suszona bazylia
Preparation:

Soczewicę trzeba ugotować według instrukcji. W czasie gotowania soczewicy – kroimy cebulę, marchewkę i czosnek. Na dosyć głębokiej patelni rozgrzewamy 2 łyżki oleju, następnie dodajemy cebulę i smażymy, aż się zeszkli, następnie dodajemy pokrojoną marchewkę i podsmażamy przez chwile (około 2-3 minuty). Następnie dodajemy czosnek i smażymy, aż zacznie pachnieć (ok. 30 sekund). Zmniejszamy temperaturę i dolewamy wina. Czekamy, aż trochę wyparuje, a potem dodajemy pomidory i liść laurowy. Doprawiamy sos solą, pieprzem i odrobiną cukru. Gotujemy sos na wolnym ogniu przez około 15-20 minut. Po tym czasie wyławiamy liście laurowe, dodajemy soczewicę i pokrojone liście bazylii (lub suchą bazylię). Bardzo dobrze smakuje z makaronem lub jako baza do lazanii. 

Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z innymi roślinami strączkowymi, takimi jak groch, ciecierzyca i bób – we wczesnym neolicie. Soczewica należy do rodziny Leguminoceae i stanowi jeden z najważniejszych tradycyjnych składników diety.

Soczewica, Lens culinaris Medik, fot. Domena Publiczna, Wikipedia

FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa) podaje, że światowa produkcja soczewicy w 2008 r. wyniosła około 2,83 mln ton metrycznych i pochodziła głównie z Kanady (36,9%) i Indii (28,7%), a następnie Nepalu, Chin i Turcji. Soczewica wyewoluowała wraz z pszenicą i jęczmieniem, które stały się podstawowymi roślinami uprawnymi dla rolnictwa neolitycznego ponad 7000 lat temu.

Jako preferowana roślina strączkowa soczewica ma wiele nazw zwyczajowych, w tym m.in. adas (arabska), mercimek (turecka), messer (etiopska), masser (indyjska) i heramame (japońska).Powszechnie uważa się, że soczewica pochodzi z Bliskiego Wschodu i Azji Mniejszej.

Soczewica (Lens culinaris) jest jedną z najważniejszych roślin strączkowych na świecie ze względu na swoje walory odżywcze. Jest bogatym źródłem węglowodanów złożonych (~60-64%), białka (~24-26%), błonnika pokarmowego (~11-31%), witamin, składników mineralnych i wysokiej wartości energetycznej.

Nasiona roślin strączkowych wykazały wiele korzyści zdrowotnych (obniżenie indeksu glikemicznego u osób z cukrzycą) oraz w ochronie przed chorobami układu krążenia ze względu na zawartość błonnika pokarmowego. Liczne badania wykazały, że u osób spożywających duże ilości błonnika pokarmowego ciśnienie krwi jest niższe niż u osób spożywających małe ilości błonnika.

Błonnik rozpuszczalny obniża również poziom cholesterolu w surowicy krwi oraz pomaga zmniejszyć ryzyko zawału serca i raka jelita grubego. Dieta wysokobłonnikowa zapobiega zaparciom lub łagodzi je u ludzi ze względu na wchłanianie wody z przewodu pokarmowego. A jak to wygląda ze środowiskowego punktu widzenia?

Uprawa soczewicy służy jako strategia utrzymania dla wielu populacji w regionach jałowych, takich jak północne Wielkie Równiny, zapewniając jednocześnie odporne na suszę rośliny strączkowe, które mogą być uprawiane w środowiskach o stosunkowo ograniczonej ilości wody i zasilanych deszczem.

Soczewica, Lens culinaris Medik, fot. Leafner, Domena Publiczna, Wikipedia

Soczewica i inne rośliny strączkowe mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na nieorganiczne nawozy azotowe, zarówno podczas wzrostu upraw, jak i dla kolejnych upraw, w rotacji upraw, dzięki ich zdolności do wiązania azotu z atmosfery poprzez symbiozę z Rhizobiami.

Ponadto soczewica może poprawić produktywność kolejnych upraw poprzez zwiększoną dostępność azotu. Soczewica ma szeroki zakres innych korzyści produkcyjnych, w tym: recykling wody i składników odżywczych oraz pomoc w zwalczaniu chwastów i szkodników. 

Włączenie soczewicy do systemów produkcyjnych może zwiększyć zdolność gleby do budowania i stymulować wiązanie azotu, co może przyczynić się do stworzenia warunków sprzyjających praktykom uprawy uproszczonej. 

Takie korzyści rolnicze mogą przekładać się na oszczędności środowiskowe i ekonomiczne w odniesieniu do stosowania nawozów azotowych pestycydów. Włączenie soczewicy do systemów rolniczych bez uprawy ziemi może również skutkować zmniejszeniem nakładów pracy i czasu, a także zmniejszeniem zużycia maszyn i paliw kopalnych.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”

Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

University of Warsaw Botanic Garden

In winter season Greenhouses of our Botanic Garden
are open on weekends and holidays from 11.00 a.m. to 4.00 p.m. ticket office is open until 3.20 p.m.




Aleje Ujazdowskie 4
00-478 Warsaw

Opening hours

MARCH – APRIL | 10 am – 6 pm | ticket offices open until 5 pm

MAY – AUGUST | 10 am – 8 pm | ticket offices open until 7 pm

SEPTEMBER | 10 am – 6 pm | ticket offices open until 5 pm

OCTOBER | 10 am – 5 pm | ticket offices open until 4 pm

Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Przeglądając tę stronę, zgadzasz się na używanie przez nas plików cookie.

Więcej Akceptuję