
Apetyczny Botaniczny
8 July
#PlanujęNieMarnuję Ryż
W ramach Apetyczny Botaniczny proponujemy Wam pomysły na niemarnowanie jedzenia. Po smakowitych pomysłach na ziemniaki ...
Read more
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany od prastarych czasów krzew lub niewielkie drzewo o niedużych owocach, zjadanych na surowo, nieco spłaszczonych i z łatwo odrywającą się okrywą. Owoce mają soczysty, dobrze dzielący się na segmenty miąższ. W uprawie zwykle nie mają nasion. Jest, najbardziej spośród cytrusów, odporna na przymrozki.

Pochodzi z południowo-wschodniej Azji. W Europie zaczęto ją uprawiać dopiero w połowie XIX w. Wewnątrz gatunku występuje duża zmienność i możemy spotkać rozmaite odmiany tej rośliny. Są to:
Najsmaczniejsza, wg wielu osób, Klementynka to nic innego jak krzyżówka pomarańczy i mandarynki. Została odkryta w 1912 r. w Algierii.

Cytryna z kolei jest drzewem → podobnie jak pomarańcza. Drzewo to jest kolczaste i dorasta do 6 m, owocuje bez przerwy. Powszechnie znane nam owoce powstają z białych kwiatów. Są jajowate, ostro zakończone, ich skórka jest dość gruba. Podobnie jak mandarynka, cytryna pochodzi z południowo-wschodniej Azji. Wraz z Arabami przybyła do Europy już w X w., ale zaczęto ją uprawiać dopiero w XIV w. Podobnie jak inne cytrusy cytryny były stosowane jako środek przeciw szkorbutowi i były stałym zaopatrzeniem magazynów okrętowych w XVIII i XIX w. Spośród owoców cytrusowych to właśnie cytryna ma najwięcej witaminy C!
Cytryny zrywa się niedojrzałe. Dojrzewają i nabierają żółtej barwy w przechowalniach. Owoce dobrze się przechowują. Ich produkcja, jeśli chodzi o owoce cytrusowe, jest bardzo wysoka, ale nie dorównuje produkcji pomarańczy. A do czego używamy cytryn? Możemy korzystać z ich soku i z zawartych w skórce olejków eterycznych. Suszone okrywy owocu jako tzw. skórka cytrynowa są wykorzystywane w cukiernictwie.

Dzisiaj, oprócz krótkiej opowieści o tych roślinach, chcieliśmy zaproponować Wam kilka sposobów na wykorzystanie mandarynek i cytryn w domu.
Kroimy mandarynki i cytryny na dość cienkie plasterki, układamy je obok siebie na papierze do pieczenia lub w koszykach suszarki do owoców, warzyw i grzybów.
Suszymy plasterki, aż będą całkiem suche — na papierze, który umieszczamy na kaloryferze, lub w suszarce. Kiedy wyschną, stają się przezroczyste.
Wspaniale nadają się do dekorowania stroików, ale też jako ozdoba na choinkę lub do udekorowania okna.
Aby urozmaicić sobie przygotowywanie rozgrzewających, jesienno-zimowych herbat, na zmianę do naparów dodajemy plasterki cytryny lub mandarynki. Ależ to smakuje!
Startą skórkę z cytryny lub mandarynki, podobnie jak skórkę pomarańczową, możemy dodawać do czekoladowych wypieków, a sok z cytryny przyda się jako zastępnik wody w lukrze do lukrowania pierniczków.
Kiedyś nasze Mamy i Babcie używały skórek mandarynki jako odstraszacza na mole odzieżowe, ale nie potwierdziliśmy tej metody. Jedno jest pewne: wysychająca skórka pięknie pachnie, co dodaje ładnego zapachu w szafie.
Startą skórkę z cytryny można wymieszać z cukrem. Podobnie jak w przypadku wanilii cukier nasiąknie zapachem cytryny i jako cukier cytrynowy będzie go można używać do np. posypywania ciasteczek.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
8 July
W ramach Apetyczny Botaniczny proponujemy Wam pomysły na niemarnowanie jedzenia. Po smakowitych pomysłach na ziemniaki ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 July
Słońce przypieka? Niech piekarnik tez ma swój moment! [polecamy jednak, by był to wieczór. Upał ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 May
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
29 April
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
24 April
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
8 April
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
31 March
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
26 March
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
18 February
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
14 November
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
12 November
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August

Apetyczny Botaniczny
4 August
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Jedni je kochają, inni nienawidzą. Znamy takich, którzy wciąż raczą się ich aromatem, i takich, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
4 August
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
3 August
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Read more
Apetyczny Botaniczny
25 May
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Read more