
Apetyczny Botaniczny
12 maja
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Czytaj więcejPaluchy drożdżowe z sezamem
Dwie duże blachy

Porcja na dwie duże blachy z piekarnika:
W misce łączymy mleko, drożdże i cukier. Mieszamy i odstawiamy na 10 min. jeśli korzystamy z drożdży świeżych. Dodajemy resztę składników i zagniatamy gładkie ciasto. Miskę z ciastem przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na ok. 1h. Ciasto powinno podwoić objętość. Następnie, wyrośnięte ciasto dzielimy na 16 kawałków, a każdy z nich formujemy w cieńsze lub grubsze paluchy. Paluchy układamy na blaszce (nam zajęły dwie duże blachy z piekarnika) wyłożonej papierem. Przykrywamy i odstawiamy na kolejne pół godziny. W tym czasie nagrzewamy piekarnik do 180 st. C. Gdy paluchy wyrosną smarujemy je wodą wymieszaną z miodem i posypujemy sezamem. Wkładamy blaszki do pieca na ok. 12 minut. Gdy paluchy ładnie się zrumienią – są gotowe. Wyjmujemy je z pieca i studzimy je na kratce.
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych na świecie, używana od prawieków. Wiadomo, że był uprawiany w Mezopotamii, znany w starożytnej Grecji i w Rzymie. Do Chin dotarł dopiero w I w.n.e.
Prawdopodobnie roślina ta udomowiona została w Afryce, a stamtąd trafiła do Indii. Dzisiaj uprawia się ją w Chinach, Indiach, Afryce, USA oraz Ameryce Środkowej i Południowej – w krajach strefy między- i podzwrotnikowej. Sezam jest rośliną jednoroczną.

Dorasta do 2 metrów wysokości. Owocem sezamu są torebki – zawierające białe, żółte, szare, czerwone, brązowe lub czarne nasiona. Czy sezam można uprawiać w naszych ogródkach?
Raczej nie. Jest to roślina dnia krótkiego wymagająca dobrej gleby, temperatury ok. 27 st. C i miernej wilgotności (śr. roczna suma opadów ok. 500 mm), nie znosi przymrozków i zbyt dużej wilgotności. Nasiona sezamu zawierają nawet 63 % oleju i do 32 % białka. Olej sezamowy nie jełczeje i długo pozostaje świeży.
Olej sezamowy jest wykorzystywany kulinarnie (do produkcji margaryn i tłuszczów do smażenia, jako zamiennik ghee), w kosmetyce (jako rozpuszczalnik dla olejków eterycznych, do produkcji mydeł, mleczek, kremów, lotionów, szamponów i odżywek do włosów) i farb.

Stosuje się go również jako olej do lamp i smar. Nasiona, jako takie, stanowią też podstawę tureckiej chałwy, bliskowschodniej pasty tahini, a ta z kolei nadaje smak hummusowi. Otrzymane po ekstrakcji wytłoczyny mogą stanowić wartościową (bogatą w białko) paszę dla zwierząt, ale też używane są w kosmetyce do mycia suchej cery.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 maja
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
29 kwietnia
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
24 kwietnia
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
8 kwietnia
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
8 kwietnia
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
31 marca
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
26 marca
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
18 lutego
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
14 listopada
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
12 listopada
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
12 listopada
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia

Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
25 maja
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Czytaj więcej