
Apetyczny Botaniczny
12 maja
Daktylowiec właściwy
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Czytaj więcejMazurek Kakaowy z masą orzechowo-karmelową

130 g mąki pszennej
1 łyżka ciemnego kakao
75 g cukru trzcinowego
1 jajko
100 g masła
1 łyżka wody lub mleka
szczypta soli
masa:
po 50 g masła i cukru
łyżka miodu
150 g orzechów – u nas była to mieszanka nerkowców, orzechów włoskich i migdałów
Z mąki, kakao i pozostałych składników szybko zagniatamy ciasto. Zamykamy je w pudełku lub nakrywamy miskę folią i chłodzimy godzinę w lodówce. W tym czasie nagrzewamy piekarnik do 180 st. C i przygotowujemy wierzch mazurka. Na patelnię wkładamy masło, cukier i miód, podgrzewamy do rozpuszczenia. Wsypujemy orzechy. Podgrzewamy dalsze 3-4 minuty, by słodki karmel pokrył orzechy. Ciasto wyjmujemy z lodówki i wylepiamy nim blaszkę (wyłożoną papierem do pieczenia) – np. keksówkę o długości 33 cm – tworząc dookoła brzeg z ciasta. Na ciasto wykładamy masę karmelowo-orzechową. Blaszkę wkładamy do piekarnika i pieczemy ciasto ok 20 minut. Wyjmujemy z pieca i studzimy aż masa całkowicie zastygnie. Jeśli obawiacie się, że mazurek może być dla Was zbyt słodki polecamy posmarowanie ciasta – przed nałożeniem orzechowej masy – łyżką kwaśnego dżemu (np. z gorzkich pomarańczy, rabarbaru lub też porzeczkowego). Smacznego poniedziałku i dbajcie o siebie w te dni!
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – włoskie, o których pisaliśmy już dla Was w pierwszej edycji cyklu, migdały, o nich wspominaliśmy jesienią oraz nerkowce. Opowieść o tych ostatnich będziemy snuć dzisiaj .
Nanercz zachodni (Anacardium occidentaale) zwany też nerkowcem zachodnim to drzewo o krótkim pniu, które dorasta do 15 metrów wysokości. Jest silnie rozgałęzione, ma pachnące, żółte kwiaty, męskie i obupłciowe, zebrane w wiechy. Kwiaty są zapylane przez owady i wiatr.
Bardzo charakterystyczny jest owoc tego drzewa, podczas dojrzewania owocu rozwija się znajdująca się pod nim część szypułki tzw. osadnik. Tworzy się gruszkowate, mięsiste, soczyste i duże na ok. 10 cm nabrzmienie w kolorach od żółtego do czerwonego, tzw. jabłko nanerczowe. Na szczycie „jabłka” rozwija się niewielki owoc właściwy (nerkowaty, szarozielony pestkowiec), w jego środku zaś znajduje się nasienie.
Nanercz był użytkowany przez Indian od pradawnych czasów. Pochodzi prawdopodobnie z północno-wschodniej Brazylii. Stamtąd Portugalczycy przenieśli tą roślinę do Afryki Wschodniej i Indii ok. 1590 roku. Następnie rozprzestrzeniła się na Sri Lankę i do Malezji. Głównym producentem nerkowców jest Mozambik.

Co zbieramy z nanerczowego drzewa? Jabłka nanerczowe – są słodko-kwaskowe, orzeźwiające, jadane na surowo, przetwarzane na kompoty, soki, dżemy, robi się z nich wino, wódki i likier. Zawierają witaminy z grupy B, witaminę C oraz karoteny. Owoc właściwy – tzw. orzech mahoniowy i acajou – zawiera cenne dla nas nasienie (tzw. orzech nerkowca) o dużej zawartości białka, węglowodanów i tłuszczu, a także soli mineralnych i witaminę C.
Nasiona te są pożywne i bardzo smaczne. Jada się je na surowo, używa w cukiernictwie, a ostatnio służą za bazę produktów nabiałopodobnych dla wegan → robi się z nich twarożki, lody, serki i pasty. Z nasion można też tłoczyć olej jadalny.

W mezokarpie owocu znajduje się ciemny, ostry olej (CNSL) → podobny do olejku sumaka jadowitego – powoduje on oparzenia i bąble na skórze. Dlatego też łuskanie nasion owocu (odbywa się ono ręcznie) jest dość niebezpieczne. Olej ten jest jednak wykorzystywany w medycynie do leczenia kurzajek, ale też w przemyśle do produkcji farb, żywic, lakierów, syntetycznych tkanin czy impregnatów. Dość tych strasznych historii! Za chwilę będziemy świętować więc zakasajmy rękawy i do dzieła! Pora upiec ciasto.


Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”
Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Apetyczny Botaniczny
12 maja
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera L.), palma daktylowa, daktylowe drzewo, ang. date Aż trudno uwierzyć, że ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
29 kwietnia
Ale lipa! Tak, lipa zasługuje na użycie wołacza i wykrzykników. Obecnie zachwyca nas świeżą zielenią ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
24 kwietnia
Nazwa ananasa pochodzi od karaibskiego „anaana”, co oznacza „aromat aromatów”, czy też od indyjskiego „nana” ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
8 kwietnia
Oto kolejny roślinny luksusowy element na martwych naturach holenderskich z XVII w. – pieprz. Szczypta ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
8 kwietnia
Niewątpliwie ujęła też XVII-wiecznych artystów malujących martwe natury skomponowane jak posiłki. Podczas przygotowywania posta o ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
31 marca
Po roku roślin włóknodajnych i barwierskich, roku zapachowym, detektywistycznym i artystycznym, przyszedł czas na kolejną ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
26 marca
Zdarza się Wam czasem, że z rozpędu ugotujecie tyle ziemniaków, co dla przysłowiowego „pułku wojska”? ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
18 lutego
Pomału zaczynamy myśleć już o smakowitych historiach sezonu Apetycznego, dlatego zapraszamy na apetyczną wędrówkę z ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
14 listopada
Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
12 listopada
Choć nie byłam w Indiach, dzisiaj zapachniało mi indyjską przyprawą garam masala i słodkim kokosem, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
12 listopada
My dzisiaj mamy dla Was rozpustnie słodki mazurek, do przygotowania którego wykorzystaliśmy rozmaite orzechy – ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Produkcja mleka owsianego wpływa na środowisko. Röös, Patel, & Spångberg (2016) porównali i zmierzyli wpływ ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia

Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba ludzi na świecie wzrośnie do 9,8 miliarda ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Niektórzy myślą, że tofu jest wymysłem wegan czy wegetarian, ale tak naprawdę pochodzi z dalekich ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Pomidory (Solanum lycopersicum) należą do śmiercionośnej rodziny psiankowatych i ze względu na tę przynależność były ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum), który jest jednorocznym ziołem należącym do rodziny ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Owies zwyczajny (Avena sativa ) to roślina należąca do rodziny wiechlinowatych. Została udomowiona w czasach ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Czosnek dziwny (Allium paradoxum) często zbytnio rozprzestrzenia się w Ogrodzie Botanicznym. Nie jest łatwo pozbyć ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Nazywana mylnie cieciorką (cieciorka to inna roślina – Coronilla) lub grochem włoskim – ciecierzyca (Cicer ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Wilec ziemniaczany, batat czy patat to nazwy stosowane zamiennie, a dotyczą jednej rośliny. Jej łacińska ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
W stanie dzikim sezam indyjski nie jest znany. Jest to jedna z najstarszych roślin oleistych ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Fistaszki – lubią je przecież nie tylko słonie z kreskówek, fistaszki to dokładnie Orzacha podziemna (Arachis ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Soja, tak jak groch czy fasola, należy do rodziny bobowatych. Jest rośliną roczną, dorasta do ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Nie ma dokładnych informacji o tym, gdzie gatunek Oryza sativa został udomowiony, choć szczątki materiału ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Banany to ważny owoc pod każdym względem – konsumpcyjnym, handlowym i produkcyjnym. Połowa produkcji bananów ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Czy Król Rock’n’Rolla lubił tosty? Tak (!) i to na dodatek – z bananami w ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Do rodzaju banan zaliczanych jest ok. 60 gatunków roślin będących dużymi roślinami zielnymi (niezdrewniałymi), bylinami, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Marchew zwyczajna (Daucus carota). Występuje dziko w całej Europie (jej zasięg omija jedynie Skandynawię i ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
4 sierpnia
Migdał czy też migdałowiec (Prunus dulcis) to jedno z najwcześniej udomowionych drzew orzechowych Starego Świata, ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum), inaczej czapetka, to zimozielone drzewo z rodziny Mirtowatych dorasta do 15 ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Gdyby nie pomarańcze nie byłoby odkryć geograficznych. 500 lat temu, gdy Kolumb odkrywał Amerykę, marynarze ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
Pomarańcza słodka jest najważniejszym spośród cytrusów. Jest to drzewo dorastające nawet do 15 m wysokości ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
3 sierpnia
W medycynie azjatyckiej kłącze imbiru uchodzi za „gorące”, mówi się, że powoduje ogień w ciele. ...
Czytaj więcej
Apetyczny Botaniczny
25 maja
Jest przyprawą używaną do przygotowywania potraw na całym świecie, często jest też składnikiem mieszanek korzennych ...
Czytaj więcej