Rącznik, czyli Kleszczowina pospolita - Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Rącznik, czyli Kleszczowina pospolita

Zawiera substancję 6 tysięcy razy bardziej trującą od cyjanku, a coraz powszechniej zdobi nasze ogrody. Dodatkowo gości w naszych łazienkach i apteczkach pod postacią oleju rycynowego. Poznajcie rącznika pospolitego. Rącznik pospolity, dawniej też rycynus lub kleszczowina (Ricinus communis) – gatunek rośliny z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Pochodzi prawdopodobnie z północno-wschodniej Afryki i Bliskiego Wschodu.

Rącznik pospolity (kleszczownica pospolita) (Ricinus communis), fot. Ogród Botaniczny UW

Z rącznikiem łączy się prawdziwa, mrożąca krew w żyłach historia.

W 1978 roku Georgi Markov, bułgarski dziennikarz mieszkający na stałe w Wielkiej Brytanii i otwarcie krytykujący Bułgarski rząd, szedł przez most Waterloo w Londynie. Został potrącony przez idącego z naprzeciwka mężczyznę i uderzony końcówką jego parasola. W ciągu najbliższych godzin zaczął gorączkować, miał problemy z mówieniem, zaczął pluć krwią. 4 dni po incydencie na moście, zmarł. Sekcja zwłok wykazała krwotoki z niemal każdego organu ciała. Znaleziono również ślad po ukłuciu i malutką, metalową kuleczkę w nodze ofiary. Kulka zawierała rycynę, trujący wyciąg z nasion rącznika.

Rycyna dezaktywuje działanie rybosomów, czyli organelli, które mamy w każdej komórce, odpowiedzialnych za tworzenie białek.

Rącznik pospolity (kleszczownica pospolita) (Ricinus communis), fot. Domena Publiczna, Wikipedia

Olej rycynowy stosowany jest na wiele dolegliwości, a podczas jego pozyskiwania rycyna zostaje wypłukana. Łyżka oleju rycynowego to łagodny środek przeczyszczający. Wykorzystywany jest również w przemyśle kosmetycznym (castor oil).

Rącznik nazywany był kiedyś w Polsce kleszczowiną pospolitą. A to dlatego, że jego nasiona (te niezwykle trujące) przypominają opite krwią samice kleszcza pospolitego.

Rącznik pospolity (kleszczownica pospolita) (Ricinus communis), fot. Ogród Botaniczny UW

Wraz z rokiem tematycznym – Detektywistyczny Botaniczny – prowadzimy cykl o roślinach zagadkowych, tajemniczych, niebezpiecznych, zaskakujących i fascynujących.

Tą historią podzieliła się Anna Albin → z Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego UW.

University of Warsaw Botanic Garden

In winter season Greenhouses of our Botanic Garden
are open on weekends and holidays from 11.00 a.m. to 4.00 p.m. ticket office is open until 3.20 p.m.




Aleje Ujazdowskie 4
00-478 Warsaw

Opening hours

MARCH – APRIL | 10 am – 6 pm | ticket offices open until 5 pm

MAY – AUGUST | 10 am – 8 pm | ticket offices open until 7 pm

SEPTEMBER | 10 am – 6 pm | ticket offices open until 5 pm

OCTOBER | 10 am – 5 pm | ticket offices open until 4 pm

Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Przeglądając tę stronę, zgadzasz się na używanie przez nas plików cookie.