Mandarynka i cytryna - Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Mandarynka i cytryna

Zrobiło się nam pomarańczowo. Co powiecie na soczyste mandarynki i kwaśne cytryny? Mandarynka to uprawiany od prastarych czasów krzew lub niewielkie drzewo o niedużych owocach, zjadanych na surowo, nieco spłaszczonych i z łatwo odrywającą się okrywą. Owoce mają soczysty, dobrze dzielący się na segmenty miąższ. W uprawie zwykle nie mają nasion. Jest, najbardziej spośród cytrusów, odporna na przymrozki.

Pochodzi z południowo-wschodniej Azji. W Europie zaczęto ją uprawiać dopiero w połowie XIX w. Wewnątrz gatunku występuje duża zmienność i możemy spotkać rozmaite odmiany tej rośliny. Są to:

  • tangerynka → z czerwoną wierzchnią warstwą skórki i słodkim miąższem;
  • satsuma → pochodząca z Japonii, z czerwonymi, błyszczącymi owocami;
  • oraz pochodząca z Chin → mandarynka gorzka.

Najsmaczniejsza, wg wielu osób, Klementynka to nic innego jak krzyżówka pomarańczy i mandarynki. Została odkryta w 1912 r. w Algierii.

Cytryna z kolei jest drzewem → podobnie jak pomarańcza. Drzewo to jest kolczaste i dorasta do 6 m, owocuje bez przerwy. Powszechnie znane nam owoce powstają z białych kwiatów. Są jajowate, ostro zakończone, ich skórka jest dość gruba. Podobnie jak mandarynka, cytryna pochodzi z południowo-wschodniej Azji. Wraz z Arabami przybyła do Europy już w X w., ale zaczęto ją uprawiać dopiero w XIV w. Podobnie jak inne cytrusy cytryny były stosowane jako środek przeciw szkorbutowi i były stałym zaopatrzeniem magazynów okrętowych w XVIII i XIX w. Spośród owoców cytrusowych to właśnie cytryna ma najwięcej witaminy C!

Cytryny zrywa się niedojrzałe. Dojrzewają i nabierają żółtej barwy w przechowalniach. Owoce dobrze się przechowują. Ich produkcja, jeśli chodzi o owoce cytrusowe, jest bardzo wysoka, ale nie dorównuje produkcji pomarańczy. A do czego używamy cytryn? Możemy korzystać z ich soku i z zawartych w skórce olejków eterycznych. Suszone okrywy owocu jako tzw. skórka cytrynowa są wykorzystywane w cukiernictwie.

Dzisiaj, oprócz krótkiej opowieści o tych roślinach, chcieliśmy zaproponować Wam kilka sposobów na wykorzystanie mandarynek i cytryn w domu.

Kroimy mandarynki i cytryny na dość cienkie plasterki, układamy je obok siebie na papierze do pieczenia lub w koszykach suszarki do owoców, warzyw i grzybów.

Suszymy plasterki, aż będą całkiem suche — na papierze, który umieszczamy na kaloryferze, lub w suszarce. Kiedy wyschną, stają się przezroczyste.

Wspaniale nadają się do dekorowania stroików, ale też jako ozdoba na choinkę lub do udekorowania okna.

Aby urozmaicić sobie przygotowywanie rozgrzewających, jesienno-zimowych herbat, na zmianę do naparów dodajemy plasterki cytryny lub mandarynki. Ależ to smakuje!

Startą skórkę z cytryny lub mandarynki, podobnie jak skórkę pomarańczową, możemy dodawać do czekoladowych wypieków, a sok z cytryny przyda się jako zastępnik wody w lukrze do lukrowania pierniczków.

Kiedyś nasze Mamy i Babcie używały skórek mandarynki jako odstraszacza na mole odzieżowe, ale nie potwierdziliśmy tej metody. Jedno jest pewne: wysychająca skórka pięknie pachnie, co dodaje ładnego zapachu w szafie.

Startą skórkę z cytryny można wymieszać z cukrem. Podobnie jak w przypadku wanilii cukier nasiąknie zapachem cytryny i jako cukier cytrynowy będzie go można używać do np. posypywania ciasteczek.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”

Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Ogród Botaniczny UW

Zielona oaza w sercu wielkiego miasta!

W maju Ogród jest dostępny codziennie i w dni świąteczne w godzinach 10.00 – 20.00
Kasy są czynne do godz. 19.00. Ostatnie wejście do szklarni o godz. 19.20. W poniedziałki szklarnie są nieczynne.

W każdą sobotę i niedzielę o godz. 13.00
zapraszamy na spacery z edukatorami w ramach biletu wstępu do Ogrodu!

Cztery szklarnie Ogrodu Botanicznego UW

Tropiki w centrum Warszawy!

Zapraszamy do Palmiarni oraz szklarni tropikalnej i subtropikalnej! (z powodów technicznych oranżeria jest zamknięta dla zwiedzających do odwołania)
Dostępne są od WTORKU do NIEDZIELI w godzinach dostępności Ogrodu: 10.00 – 20.00 (ostatnie wejście o godz. 19.20).

Zajęcia z edukatorami dla grup zorganizowanych
ZAPISY → wycieczki.ogrod@uw.edu.pl
Realizowane projekty z Funduszy Europejskich
Projekty dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego: Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 02972/23/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na rok 2023: 43 890 zł Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 113096/25/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na lata 2025–2027: 335 800 zł.

Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Przeglądając tę stronę, zgadzasz się na używanie przez nas plików cookie.

Więcej Akceptuję