Soczewica - Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Soczewica

Wegańskie bolognese

Przepis:
  • ⅓ szklanki zielonej lub brązowej soczewicy (około 4 łyżki)
  • puszka krojonych pomidorów/całych pomidorów
  • 1 marchewka
  • 1 mała cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • ¼ szklanki czerwonego wina
  • 2 łyżki oleju
  • 1-2 liście laurowe
  • sól i pieprz
  • świeża lub suszona bazylia
Przygotowanie:

Soczewicę trzeba ugotować według instrukcji. W czasie gotowania soczewicy – kroimy cebulę, marchewkę i czosnek. Na dosyć głębokiej patelni rozgrzewamy 2 łyżki oleju, następnie dodajemy cebulę i smażymy, aż się zeszkli, następnie dodajemy pokrojoną marchewkę i podsmażamy przez chwile (około 2-3 minuty). Następnie dodajemy czosnek i smażymy, aż zacznie pachnieć (ok. 30 sekund). Zmniejszamy temperaturę i dolewamy wina. Czekamy, aż trochę wyparuje, a potem dodajemy pomidory i liść laurowy. Doprawiamy sos solą, pieprzem i odrobiną cukru. Gotujemy sos na wolnym ogniu przez około 15-20 minut. Po tym czasie wyławiamy liście laurowe, dodajemy soczewicę i pokrojone liście bazylii (lub suchą bazylię). Bardzo dobrze smakuje z makaronem lub jako baza do lazanii. 

Soczewica (Lens culinaris Medik.) jest rośliną strączkową, która została udomowiona na Bliskim Wschodzie wraz z innymi roślinami strączkowymi, takimi jak groch, ciecierzyca i bób – we wczesnym neolicie. Soczewica należy do rodziny Leguminoceae i stanowi jeden z najważniejszych tradycyjnych składników diety.

Soczewica, Lens culinaris Medik, fot. Domena Publiczna, Wikipedia

FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa) podaje, że światowa produkcja soczewicy w 2008 r. wyniosła około 2,83 mln ton metrycznych i pochodziła głównie z Kanady (36,9%) i Indii (28,7%), a następnie Nepalu, Chin i Turcji. Soczewica wyewoluowała wraz z pszenicą i jęczmieniem, które stały się podstawowymi roślinami uprawnymi dla rolnictwa neolitycznego ponad 7000 lat temu.

Jako preferowana roślina strączkowa soczewica ma wiele nazw zwyczajowych, w tym m.in. adas (arabska), mercimek (turecka), messer (etiopska), masser (indyjska) i heramame (japońska).Powszechnie uważa się, że soczewica pochodzi z Bliskiego Wschodu i Azji Mniejszej.

Soczewica (Lens culinaris) jest jedną z najważniejszych roślin strączkowych na świecie ze względu na swoje walory odżywcze. Jest bogatym źródłem węglowodanów złożonych (~60-64%), białka (~24-26%), błonnika pokarmowego (~11-31%), witamin, składników mineralnych i wysokiej wartości energetycznej.

Nasiona roślin strączkowych wykazały wiele korzyści zdrowotnych (obniżenie indeksu glikemicznego u osób z cukrzycą) oraz w ochronie przed chorobami układu krążenia ze względu na zawartość błonnika pokarmowego. Liczne badania wykazały, że u osób spożywających duże ilości błonnika pokarmowego ciśnienie krwi jest niższe niż u osób spożywających małe ilości błonnika.

Błonnik rozpuszczalny obniża również poziom cholesterolu w surowicy krwi oraz pomaga zmniejszyć ryzyko zawału serca i raka jelita grubego. Dieta wysokobłonnikowa zapobiega zaparciom lub łagodzi je u ludzi ze względu na wchłanianie wody z przewodu pokarmowego. A jak to wygląda ze środowiskowego punktu widzenia?

Uprawa soczewicy służy jako strategia utrzymania dla wielu populacji w regionach jałowych, takich jak północne Wielkie Równiny, zapewniając jednocześnie odporne na suszę rośliny strączkowe, które mogą być uprawiane w środowiskach o stosunkowo ograniczonej ilości wody i zasilanych deszczem.

Soczewica, Lens culinaris Medik, fot. Leafner, Domena Publiczna, Wikipedia

Soczewica i inne rośliny strączkowe mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na nieorganiczne nawozy azotowe, zarówno podczas wzrostu upraw, jak i dla kolejnych upraw, w rotacji upraw, dzięki ich zdolności do wiązania azotu z atmosfery poprzez symbiozę z Rhizobiami.

Ponadto soczewica może poprawić produktywność kolejnych upraw poprzez zwiększoną dostępność azotu. Soczewica ma szeroki zakres innych korzyści produkcyjnych, w tym: recykling wody i składników odżywczych oraz pomoc w zwalczaniu chwastów i szkodników. 

Włączenie soczewicy do systemów produkcyjnych może zwiększyć zdolność gleby do budowania i stymulować wiązanie azotu, co może przyczynić się do stworzenia warunków sprzyjających praktykom uprawy uproszczonej. 

Takie korzyści rolnicze mogą przekładać się na oszczędności środowiskowe i ekonomiczne w odniesieniu do stosowania nawozów azotowych pestycydów. Włączenie soczewicy do systemów rolniczych bez uprawy ziemi może również skutkować zmniejszeniem nakładów pracy i czasu, a także zmniejszeniem zużycia maszyn i paliw kopalnych.

Autorką cyklu kulinarnego „Smaczne poniedziałki” jest Marianna Wojcieska → Kierowniczka Pracowni Edukacji Ogrodu Botanicznego, twórczyni cieszących się popularnością warsztatów „SezoNowość”

Przepisy powstają z pasji Marianny do roślin jadalnych i gotowania oraz chęci dzielenia się nią z Wami.

Ogród Botaniczny UW

Zielona oaza w sercu wielkiego miasta!

W maju Ogród jest dostępny codziennie i w dni świąteczne w godzinach 10.00 – 20.00
Kasy są czynne do godz. 19.00. Ostatnie wejście do szklarni o godz. 19.20. W poniedziałki szklarnie są nieczynne.

W każdą sobotę i niedzielę o godz. 13.00
zapraszamy na spacery z edukatorami w ramach biletu wstępu do Ogrodu!

Cztery szklarnie Ogrodu Botanicznego UW

Tropiki w centrum Warszawy!

Zapraszamy do Palmiarni oraz szklarni tropikalnej i subtropikalnej! (z powodów technicznych oranżeria jest zamknięta dla zwiedzających do odwołania)
Dostępne są od WTORKU do NIEDZIELI w godzinach dostępności Ogrodu: 10.00 – 20.00 (ostatnie wejście o godz. 19.20).

Zajęcia z edukatorami dla grup zorganizowanych
ZAPISY → wycieczki.ogrod@uw.edu.pl
Realizowane projekty z Funduszy Europejskich
Projekty dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego: Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 02972/23/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na rok 2023: 43 890 zł Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 113096/25/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na lata 2025–2027: 335 800 zł.

Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Przeglądając tę stronę, zgadzasz się na używanie przez nas plików cookie.

Więcej Akceptuję