Chrzan pospolity - Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego

Chrzan pospolity

Przedstawiamy chrzan pospolity (Armoracia rusticana, A. lapathifolia, A. sativa, Cochlearia armoracia, Rorippa rusticana), należący do rodziny kapustowatych, krzyżowych (Brassicaceae, Cruciferae).

W Polsce jest rośliną powszechnie uprawianą w ogrodach i dziczejącą na przydrożach, przy płotach, na trawnikach, skrajach pól i innych siedliskach antropogenicznych, wnika do siedlisk przeobrażonych. Chrzan pospolity jest gatunkiem obcym dla flory Polski, ma status archeofita, czyli rośliny, która przybyła na nasze tereny i trwale się zadomowiła przed końcem XV wieku. 

Chrzan pospolity, Armoracia rusticana, fot. Domena Publiczna, Wikipedia

Prawdopodobnie pochodzi ze wschodniej i południowo-wschodniej Europy. Chrzan pospolity jest rośliną znaną już w starożytności. W Europie Środkowej pierwsze wzmianki pochodzą z XII wieku. Chrzan pospolity jest byliną osiągającą do 120 cm wysokości, nagą, o charakterystycznych grubych i mięsistych korzeniach. Liście odziomkowe są podłużne i wielkie, od 30 do 100 cm długości, środkowe – pierzasto wcinane, a górne – lancetowate i piłkowane.

Chrzan pospolity, Armoracia rusticana, fot. Christian Fischer, Domena Publiczna, Wikipedia

Jest też rośliną leczniczą i kosmetyczną. Surowcem jest korzeń. Stosowany jest w leczeniu nieżytów oskrzeli i infekcji układu moczowego. Zewnętrznie działa drażniąco na skórę i używany bywa w reumatyzmie i innych stanach zapalnych.

Świeży korzeń zawiera glukozydy izosiarkocyjanianów, które w procesie suszenia ulegają hydrolizie. Powstaje wtedy tzw. olejek gorczyczny. Korzeń jest źródłem enzymu peroksydazy, zawiera także kumaryny, kwasy fenolowe, kwas askorbinowy i inne. Izosiarkocyjaniany mają właściwości przeciwdrobnoustrojowe, spazmolityczne, cytotoksyczne i drażniące (wywołujące przekrwienia).

Niestety, część związków powstających podczas hydrolizy izosiarkocyjanianów jest toksyczna i może wywoływać reakcje alergiczne oraz podrażnienie błon śluzowych. Stąd, chrzan pospolity, nawet jako przyprawa, powinien być spożywany oszczędnie. Czysty olejek gorczyczny uznany został za substancję niebezpieczną.

Roślina rozmnaża się głównie wegetatywnie. W uprawie lubi umiarkowane słońce, glebę przeciętnie wilgotną o odczynie obojętnym, mineralno-próchniczą, żyzną, zasobną w substancje humusowe. Jest rośliną w pełni mrozoodporną. Jej części nadziemne giną przy spadku temperatury poniżej -4°C, ale korzeń pozostaje dobrze zabezpieczony pod ziemią (chrzan jest geofitem).

Porcję wiedzy przygotowała dla Was Izabella Kirpluk → botaniczka, która w Ogrodzie Botanicznym była kuratorem kolekcji ekologicznych oraz działu Flory niżowej Polski. Zajmowała się gatunkami chronionymi, zagrożonymi i inwazyjnymi.

Zielona oaza w sercu wielkiego miasta!

OTWARCIE SEZONU
w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego
– 21 marca o godz. 10.00

Od 21 marca zapraszamy do wiosennego Ogrodu Botanicznego.
W marcu i kwietniu Ogród i szklarnie dostępne będą codziennie i w dni świąteczne
w godzinach 10.00 – 18.00. Kasy będą czynne do godz. 17.00.

Ostatnie wejście do szklarni o godz. 17.20. W poniedziałki szklarnie są nieczynne.

W każdą sobotę i niedzielę o godz. 13.00
zapraszamy na spacery z edukatorami!

Las tropikalny w centrum Warszawy

Szklarnie

Do 15 marca SZKLARNIE są dostępne w weekendy i dni świąteczne w godzinach 11.00 – 16.00 (ostatnie wejście o 15.20)

Bilety są dostępne na miejscu w kasie do godz. 15.20 oraz na stronie kupbilet.pl

Od 21 marca szklarnie będą czynne od wtorku do niedzieli
w godzinach dostępności ogrodu.

Zajęcia z edukatorami dla grup zorganizowanych
Zapisy → wycieczki.ogrod@uw.edu.pl
Realizowane projekty z Funduszy Europejskich
Projekty dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego: Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 02972/23/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na rok 2023: 43 890 zł Botaniczne Archiwalia - etap IV: umowa nr 113096/25/FPK/DMiSK, wysokość dotacji na lata 2025–2027: 335 800 zł.

Używamy plików cookie, aby poprawić komfort korzystania z naszej witryny. Przeglądając tę stronę, zgadzasz się na używanie przez nas plików cookie.

Więcej Akceptuję